VII SA/Wa 915/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić M. G. zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2009 r. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2009 r. przyznano M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W dniu 23 października 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uzupełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, w którym M. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383). Zgodnie z art. 243 § 1 w/w ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.). Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w dniu 23 października 2009 r. wynika, iż sytuacja materialna skarżącego nie zmieniła się, a wręcz uległa poprawie, bowiem wzrosły dochody skarżącego (1886,42 zł) w stosunku do poprzedniego okresu, który był brany pod uwagę przy rozpatrywaniu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy (1728 zł). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą zasadą postępowania sądowego jest, iż każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym związanymi i odpowiednio się do tego przygotować. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, można zwrócić się o pomoc państwa (zob. post. SN z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, M. Praw. – Zestawienie Tez 2000/7 str. 455). Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sytuacja materialna skarżącego nie zmieniła się na tyle, aby kwalifikowała się do zmiany postanowienia z dnia 26 czerwca 2009 r. Wnioskodawca uzyskując wskazany stały miesięczny dochód nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wskazać również należy, iż w niniejszej sprawie, wnioskodawca jest już reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który został wyznaczony na mocy postanowienia z dnia 26 czerwca 2009 r. W ocenie Sądu, jednorazowe wniesienie opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, która jest w chwili obecnej wymagana, nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącego, podobnie jak pozostałe koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania (ew. wpis sądowy od skargi kasacyjnej), są w zasięgu możliwości finansowych strony. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.