VII SA/Wa 917/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-04

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego zasadnie umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, mimo zarzutów dotyczących niezgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego i projektem budowlanym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 Kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, a także art. 84 Prawa budowlanego przez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania kontrolnego. Stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania było przedwczesne, gdyż organy nie ustaliły w sposób należyty zgodności wykonanych robót z projektem i przepisami prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa budowlanego, w tym dotyczących lokalizacji zbiornika na nieczystości, odprowadzania wód opadowych, wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego oraz instalacji wewnętrznych. Organy uznały rozbudowę za legalną i umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, powołując się na brak odstępstw od projektu i przyjęcie budynku do użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego H. W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014r. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek B. i H. W. umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że przeprowadził postępowanie dowodowe w szczególności zapoznał się z decyzją o pozwoleniu na rozbudowę Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] września 2003r. , a także przeprowadził czynności kontrolne w terenie. Ustalenia te doprowadziły do stwierdzenia braku odstępstw wykonanych robót budowlanych od projektu budowlanego. Organ prowadził postępowanie po wszczęciu postępowania zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013r. w sprawie VII SA/Wa 209/13 uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] listopada 2012r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. odmawiające wszczęcia postępowania. Organ ustalił też, że inwestor zgłosił zakończenie budowy zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2005r. i przyjęto budynek do użytkowania 17 sierpnia 2005r. (adnotacja na zawiadomieniu). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014r. po rozpatrzeniu odwołania B. i H. W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że wody opadowe są odprowadzane rynnami i rurami spustowymi na własną posesję. Na dach został założony króciec odprowadzający wódy do rynny, która jest u zbiegu budynków inwestora i skarżącego. Rynny na zbiegu płaszczyzny obu dachów nie rozdzielają wód zarówno z budynku inwestora jak i skarżącego, ponieważ rynny są otwarte i odprowadzają całą wodę z budynku bliźniaczego. Spadki dachu wykonano zgodnie z projektem budowlanym. W dniu 24.09.2012 r. w toku kolejnych czynności kontrolnych potwierdzono ustalenia oględzin przeprowadzonych w dniu 12.06.2012 r. W związku z faktem, iż w/w rozbudowa będąca przedmiotem niniejszego postępowania została wykonana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a cała inwestycja została skutecznie oddana do użytkowania. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 20012r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] nr [...] o pozwoleniu na rozbudowę z dnia [...] września 2003r. Po dokonaniu analizy dokumentacji budowlanej załączonej do decyzji nr [...] Wojewoda [...] uznał, iż co prawda decyzja o pozwoleniu na rozbudowę nr [...] została wydatna z naruszeniem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż inwestor zmienił lokalizację okien w elewacji frontowej, dokonał wysunięcia ściany ogniowej (lub dobudowania pionowego pasa z materiału niepalnego) o ok. 30 cm poza lico ściany oraz nie dokonał zaznaczenia odległości okien od granicy działki to jednak powyższe naruszenia nie stanowią rażącego naruszenia prawa, a co za tym idzie wykluczają możliwość usunięcia z obrotu prawnego decyzji Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...].09.2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2012r., znak: [...]uchylił decyzję wskazaną wyżej Wojewody [...] w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...].08.2003 r. w części dotyczącej robót budowlanych zaprojektowanych na działce nr ew. [...] obr. [...] w [...] i w tym zakresie stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] .09.2003 r. Pozostałą część obu decyzji (odnoszącą się do robót budowlanych zaprojektowanych na działce nr ew. [...] obr. [...] w [...], których dotyczy niniejsze postępowanie) utrzymano w mocy. W decyzji GINB wskazano, iż w powyższym zakresie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, ponadto nie naruszono rażąco decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr ew[...]. obr. [...] w [...] oraz przepisów techniczno – budowlanych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe pozwala uznać, iż rozbudowa wykonana przez M. S. na działce nr ew. [...] obr. [...] w [...] została przeprowadzona legalnie, wobec czego organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie administracyjne w w/w sprawie na podstawie art. 105 kpa jako bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów postępowania art. 7,77,10 i 81 Kpa, a także przepisów prawa budowlanego w szczególności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów w/w rozporządzenia : a) § 35 i § 36.2 - niewłaściwa lokalizacja zbiornika na nieczystości ciekłe - istniejący zbiornik zlokalizowany na granicy obu nieruchomości z podłączeniem przebiegającym po nieruchomości sąsiedniej winien być w ramach przeprowadzonej przebudowy i rozbudowy zlikwidowany. b) § 28 ust. 2 i § 29 - niewłaściwe odprowadzenie wód opadowych z dachu przebudowanego i rozbudowanego budynku. c) § 272 ust. 3 oraz § 235 ust. 1, 2 i 3 - niewłaściwe wykonanie ściany usytuowanej w bezpośrednim sąsiedztwie granicy (powinna to być ściana oddzielenia pożarowego wysunięta ponad pokrycie dachu na wysokość min. 0,3 m z uwagi na wykonanie pokrycia dachowego z materiałów rozprzestrzeniających ogień), d) § 326 ust. 3 oraz §327 ust. 2 i 3 - niewłaściwe zaprojektowanie i wykonanie instalacji wewnętrznych (hałas od przewodów wentylacyjnych i kanalizacji sanitarnej). W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, ze w wyniku rozbudowy lokalizacja rury spustowej skutkuje odprowadzaniem wód opadowych na jego posesję, zaś lokalizacja przewodów wentylacyjnych i instalacji sanitarnych zmienione w stosunku do zaprojektowanej powoduje uciążliwości w części mieszkalnej jego budynku bliźniaczego. Ponadto wskazał, że ściana oddzielenia przeciwpożarowego, którą zaprojektowano na całej długości ściany położonej w bezpośrednim sąsiedztwie granicy – rep. Nr 15 i 18 projektu budowlanego – nie została wykonana zgodnie z projektem. Gdyby bowiem została wykonana zgodnie z projektem uniemożliwiałaby odprowadzanie wód opadowych na teren jego nieruchomości co ma obecnie miejsce. Skarżący zaznaczył, ze projekt rozbudowy przewidywał inwestycję na działce nr [...] obr. [...] i wykonany został po podziale nieruchomości nr [...] w obr. [...] na dwie działki [...] i [...]. Obecnie skarżący uzyskał decyzje ostateczną na rozbudowę domu na działce [...] obr. [...], a w dniu 2 kwietnia 2014r. M. S. złożył zawiadomienie do PINB w [...] o odcięciu odpływu kanalizacji i [...]. kwietnia 2014r. organ wszczął postepowanie administracyjne w sprawie rozbudowy jego budynku na działce [...] obr. [...] . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Skarga została uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014r. umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie rozbudowy budynku mieszalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...]w [...]. Podstawą prawną decyzji organu I instancji jest przepis art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2013 r .poz. 267/) dalej Kpa, który pozwala organowi na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie toczyło się z wniosku o wszczęcie postępowania dotyczącego rozbudowy realizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] września 2003r. W ocenie organów stwierdzenie, że rozbudowa budynku na działce nr ew. [...] obr. [...] w [...] przez M. S. została przeprowadzona legalnie czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie. Jednym z argumentów dotyczących legalności rozbudowy było wskazanie przystąpienia przez inwestora do użytkowania po uprzednim zgłoszeniu zakończenia budowy i wobec braku sprzeciwu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Sytuacja ta nie musi jednak oznaczać, że bezprzedmiotowe jest jakiekolwiek postępowanie zmierzające do zbadania przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego przez inwestora ( art.. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) Protokolarne wskazania dokonane w toku czynności kontrolnych stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego ( art. 84 ust. 4 Prawa budowlanego). Organy nadzoru budowlanego kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego. Ponadto kontrola obejmuje zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego ( art. 84 a ust. 1 i 2 Prawa budowlanego). Ustalenia kontrolne co do istnienia nieprawidłowości mogą powodować konieczność wydania aktu administracyjnego o istocie sprawy. W stosunku do przedmiotowej rozbudowy nie została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, natomiast inwestor przystąpił do użytkowania po dokonanym zgłoszeniu, które w tym wypadku było końcowym etapem procesu inwestycyjnego ( art. 54 Prawa budowlanego). W przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy nie sposób przyjąć, że niezgłoszenie sprzeciwu przez organ oznacza moc sanującą istotne odstępstwo zrealizowanego obiektu od pozwolenia na budowę (por wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w Poznaniu z dnia 3 stycznia 2008r., sygn. akt II SA/Po 444/07). Taka sytuacja uzasadniałaby bowiem zastosowanie trybu z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W takim przypadku nie mamy bowiem do czynienia ani z ostateczną decyzją administracyjną korzystającą z domniemania mocy obowiązującej ani, też z inną przeszkodą natury formalnej zwłaszcza, ze przepis art. 51 ust. 7 w zw. zust. 4 uprawnia do przeprowadzania postępowania naprawczego w stosunku do robót wykonanych nie stanowiąc żadnego w tym zakresie ograniczenia czasowego. W orzecznictwie sądowym dopuszczono możliwość stosowania art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nawet wtedy, gdy roboty budowlane były wykonywane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu ( wyrok NSA w Gdańsku z 8 marca 2000r., sygn. akt II SA/Gd 170/98). Celem nadzoru budowlanego jest bowiem usunięcie zagrożeń związanych z obiektami budowlanymi naruszającymi przepisy prawa budowlanego. Ponadto organy przywołując decyzję organów architektoniczno – budowlanych w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę wskazały na naruszenie przepisów prawa budowlanego , rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, które to naruszenia nie zostały uznane za rażące w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Organ winien jednak dokonać własnej oceny zgodności rozbudowy z pozwoleniem i z przepisami prawa, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym (tj. protokole i materiale zdjęciowym). W tym zakresie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykonał postanowienia organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. "zlecającego przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych na nieruchomości o nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...]w [...] mających na celu ustalenie, czy wskazane przez skarżących odstępstwa od projektu budowlanego zawarte w piśmie z dnia 12.06.2012 r. mają odzwierciedlenie na gruncie. Powyższych ustaleń należy dokonać w terminie 21 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Ustalenia należy poprzeć protokołem kontroli i dokumentacją zdjęciową" Reasumując zasadny jest zarzut naruszenia art. 7 i 77 , poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, a także art.84 ustawy Prawo budowlane poprzez nieprzeprowadzenie postępowania kontrolnego w zakresie ustalenia zgodności wykonanych robót budowlanych z projektem budowlanym i przepisami prawa budowlanego. Dopiero wykonanie w/w obowiązku pozwoli organowi powiatowemu na podjęcie dalszych decyzji w sprawie. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c , art. 152 i art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło