VII SA/Wa 925/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-30
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale nie ma tytułu prawnego do jej własności, użytkowania wieczystego lub zarządu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, ma legitymację procesową do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Spółka jawna nie posiada legitymacji procesowej do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli nie ma tytułu prawnego do nieruchomości w postaci prawa własności, użytkowania wieczystego lub zarządu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Samo prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest wystarczające do nadania statusu strony w takim postępowaniu.Stan faktyczny
Spółka jawna wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie posiada legitymacji procesowej, ponieważ nie jest właścicielem, wieczystym użytkownikiem ani zarządcą nieruchomości. Spółka wywodziła swój interes prawny z tytułu posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka jawna z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r, znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania ,. [...] " Sp. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010r., Nr [...] odmawiającej wszczęcia na wniosek "[...] " Sp. J. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2009r" Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkalnej z funkcją biurowo-usługową i garażem podziemnym wraz z elementami zagospodarowania terenu, na działkach nr [...],[...],[...] i części działki nr [...],[...]) znajdujących się w obrębie [...] przy ul. [...] w [...] i oznaczonymi literami [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie braku legitymacji procesowej "[...] " Sp. J. do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2009r" Nr [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że "[...] " Sp. J., wywodzi swój interes prawny z tytułu posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działek o nr ew. [...] i [...] (oświadczenie Pana M.B. i Pana M.B. z dnia [...] marca 2006r.), przy czym działka nr [...] sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestora o nr ew. [...], na której znajduje się projektowana inwestycja, będąca przedmiotem decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., Nr [...].
Analiza akt sprawy wykazała jednak, iż właścicielami ww. działek o nr ew. [...] i [...], dla których Sąd Rejonowy dla [...][...] w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi odpowiednio KW Nr [...]i KW Nr [...] są M.B. oraz M.B.. Ponadto w ww. księgach wieczystych nie został ujawniony żaden tytuł prawny "[...] " Sp. J. do ww. działek o nr ew. [...] i [...].
W związku z powyższym, odwołująca się jako posiadacz zależny, nie jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2005r., sygn. akt 11 OSK 75/05. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 października 2004r.. sygn. akt SA/Sz 2952/02 ).
Ponadto wskazana powyżej okoliczność, iż "[...] " Sp. J. posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do wyżej wymienionych nieruchomości, nie stanowi w ocenie organu odwoławczego, iż odwołująca się jest zarządcą określonym w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy wskazał, iż przez zarządcę w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy rozumieć podmiot sprawujący "trwały zarząd" w rozumieniu art. 43-50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Trwały zarząd jest prawną formą władania nieruchomością przez państwową jednostkę organizacyjną i w sprawach nieuregulowanych w powyższej ustawie stosuje się do niego przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 206/06; wskazał, iż legitymację procesową do występowania w charakterze strony w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę musi posiadać podmiot mający tytuł prawny do nieruchomości w postaci prawa własności, użytkowania wieczystego lub zarządu. Przy czym instytucja zarządu musi być rozumiana jako prawna forma władania nieruchomością przez publiczne jednostki organizacyjne.
Z powyższych przyczyn organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez organ pierwszej instancji.
Zdaniem organu odwoławczego "[...] " Sp.J. nie można zaliczyć do podmiotów, o jakich mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego dlatego należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka Jawna "[...] "
Skarżąca zarzuciła organowi błędną wykładnię art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż jako "zarządcę", o którym mowa w tym przepisie należy rozumieć jedynie zarządcę w rozumieniu art. 43-50 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli publiczną jednostkę organizacyjną władającą nieruchomością, w sytuacji w której brzmienie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie uprawnia do tego rodzaju zawężenia wykładni, a tym samym jako "zarządcę" w rozumieniu ww. przepisu powinno się uznawać każdy podmiot, który na podstawie odpowiedniego tytułu prawnego (niezależnie od jego źródła) jest uprawniony do zarządzania nieruchomością, a tym samym poprzez przyjęcie, iż w zakresie uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wchodzi również prawo do zarządzania nieruchomością co powinno przemawiać za przyznaniem uprawnionemu statusu Strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zależy od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy Wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych przedmiot decyzji badanej określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w tzw. trybie nieważnościowym.
Zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w zwykłym trybie jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (wyrok NSA-Wa z 5 kwietnia 2007r. sygn. akt: II OSK 598/06, wyrok NSA z 23 września 2010 r., II OSK 1399/09, ).
Przepis ten stanowi, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Na podstawie przedłożonych przez wnioskująca spółkę dokumentów organ odwoławczy prawidłowo ustalił, iż wnioskująca o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę [...] Sp. j. nie posiada legitymacji procesowej do występowania w charakterze strony.
[...] Sp. j. nie ma bowiem tytułu prawnego do nieruchomości w postaci prawa własności, użytkowania wieczystego lub zarządu nieruchomością.
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że spółka posiada wyłącznie prawo swobodnego dysponowania nieruchomościami nr ew. [...] i [...] na cele budowlane.
Obie wskazane działki nr ew. [...] i [...] stanowią współwłasność M.B. oraz M.B.
W księgach wieczystych nie zostało ujawnione żadne prawo [...] Sp. j. odnośnie powyższych nieruchomości.
Wbrew zarzutowi skargi organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż jako "zarządcę", o którym mowa w tym przepisie należy rozumieć jedynie zarządcę w rozumieniu art. 43-50 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli publiczną jednostkę organizacyjną władającą nieruchomością.
Stanowisko organu znajduje oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
W wyroku z dnia 23 stycznia 2007 r, II OSK 206/06, LEX nr 344079, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż " instytucja zarządu musi być rozumiana, jako prawna forma władania nieruchomością przez publiczne jednostki organizacyjne (ministerstwa, urzędy, zakłady budżetowe, jednostki budżetowe itp.). Treść pojęcia zarządu precyzują przepisy art. 43-50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dlatego też przez zarządcę nieruchomości w opisanym zakresie należy uznać podmiot sprawujący trwały zarząd właśnie w rozumieniu wskazanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Trwały zarząd jest prawną formą władania nieruchomością przez państwowe jednostki organizacyjne i w sprawach nieuregulowanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami stosuje się do niej przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu. Oddanie nieruchomości w trwały zarząd następuje w drodze decyzji odpowiedniego organu na wniosek zainteresowanej jednostki na czas oznaczony lub nieoznaczony".
Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2007 r., II OSK 1510/06, LEX nr 347969 z którego wynika, iż w pojęciu " zarządcy nieruchomości" w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego mieści się również podmiot, na rzecz którego ustanowiono prawo użytkowania nieruchomości na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić, zatem należy, iż w rozpoznawanej sprawie decyzja odmawiająca wszczęcia na wniosek "[...] " Sp. J. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa.
W świetle powyższych rozważań skarga jest nieuzasadniona, dlatego stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło