VII SA/Wa 945/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów oddala skargę Sygnatura akt VII SA/Wa 945/18 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018r., na podstawie art. 123, 73 i 74 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, w skrócie "k.p.a."), odmówił [...] wydania z akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], uwierzytelnionych odpisów zeznań [...], adwokata [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło odwołanie [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].10.2017 r. W odwołaniu [...] zawarła wniosek o wydanie jej z akt organu powiatowego uwierzytelnionych odpisów dokumentów. Pismem z dnia 12.12.2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał [...] do sprecyzowania żądania poprzez wyjaśnienie jakich uwierzytelnionych odpisów lub kopii żąda oraz do wykazania w tym zakresie ważnego interesu. W odpowiedzi [...] podała, że żąda uwierzytelnionych odpisów zeznań [...], adwokata [...] oraz [...], gdyż na podstawie zeznań tych osób organ powiatowy wydał decyzję z dnia [...].10.2017 r., w związku z czym chce się z nimi zapoznać i ustosunkować się do nich, a nie została dopuszczona do postępowania. Dalej organ podał, że zgodnie z art. 73 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Żądając wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii z akt sprawy, strona ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ dokonuje oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania zaistniał ważny interes strony. Analizując wniosek [...] o wydanie uwierzytelnionych odpisów zeznań wskazanych osób, organ wojewódzki stwierdził, że nie został wykazany ważny interes strony. Podany we wniosku powód nie jest zdaniem organu ważnym interesem uzasadniającym wydanie uwierzytelnionej kopii dokumentów z akt sprawy. [...] nie wykazała ważnego interesu, który uzasadniałby pozytywne załatwienie jej wniosku i brak było podstaw do wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. [...] wniosła odwołalnie od postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu ( § 1a). Strona może żądać też uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2) Skarżąca wniosła o wydanie jej z akt organu powiatowego uwierzytelnionych odpisów dokumentów - zeznań i wyjaśnień [...] - Dyrektora Zarządu Dróg w [...],[...] i jego pełnomocnika, [...] oraz kopii zdjęć i innej dokumentacji. Swoje żądanie [...] uzasadniła tym, że nie została dopuszczona do prowadzonego postępowania i nie ma możliwości odniesienia się do zeznań i wniosków będących podstawą decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności utwardzenia terenu działki nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. Rozpoznając sprawę GINB wskazał, że organ administracji nie ma obowiązku wykonania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach sprawy i dostarczenia ich stronie, gdyż utrwalanie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów przepis art. 73 § 1 Kpa, powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. Strona może to uprawnie realizować osobiście albo przez swojego pełnomocnika w lokalu organu administracji publicznej. W prawie do przeglądania akt mieści się zapoznanie się z treścią wszystkich dokumentów, jak również utrwalenie na własny użytek wiadomości zawartych w aktach poprzez ich notowanie lub wykonywanie odpisów. W związku z tym, [...] WINB słusznie odmówił [...] wydania z akt administracyjnych PINB w [...], uwierzytelnionych odpisów dokumentów wskazanych w jej wniosku. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła [...], domagając się uchylenia wydanych postanowień oraz zobowiązania organu do wydania jej uwierzytelnionych odpisów dokumentów wskazanych we wniosku. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż jest osobą niepełnosprawną co powoduje znaczne trudności w zapoznaniu się z aktami sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] znak: [...]. Wskazała, iż jej interes prawny w żądaniu uwierzytelnionych odpisów dokumentów znajdujących się w aktach organu powiatowego, związany jest z kwestionowaniem nielegalnego parkingu. Natomiast organ nadzoru budowlanego nie uznał jej za stronę postepowania, jakie w odniesieniu do tego parkingu toczyło się. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 73 § 2 zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zatem organ może odmówić wydania jej takich odpisów ze względu na brak ważnego interesu strony. W wyroku WSA w Gdańsku z 14.01.2009 r., II SA/Gd 686/08, LEX nr 481502 wskazano, że "ważnym interesem strony, o którym mowa, może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów tak dla potrzeb prowadzonego postępowania, jak i w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach. Nie stanowi ważnego interesu strony zamiar lub wystąpienie już ze skargą do sądu administracyjnego". Z kolei w wyroku NSA z 25.07.2007 r., I OSK 1319/06, LEX nr 364669, przyjęto surowsze wymaganie, uznając, że "uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony li tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach prawnych, jest niewystarczające. Żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów należy jeszcze wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy". W wyroku NSA w Łodzi z 3.06.1997 r., I SA/Łd 302/96, LEX nr 29358, przyjęto, że "strona, żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony. Z kolei w wyroku WSA w Warszawie z 9.02.2007 r., IV SA/Wa 80/07, LEX nr 325359, stwierdzono że "strona postępowania ma obowiązek wykazania ważnego interesu tylko wówczas, gdy żąda od organu administracji uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, a nie gdy żąda wydania jedynie kserokopii dokumentów bez poświadczania ich zgodności z oryginałem". W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 stycznia 2018r., sygn. II SA/Łd 836/17, LEX nr 2442719, wskazano, że "w przypadku wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii powstają nowe dokumenty, które strona może wykorzystać poza prowadzonym postępowaniem. Z tych względów organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest zbadać, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem. Podstawę do ustalenia, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem, stanowić będą na ogół dane uzyskane od strony postępowania. Przy czym żądanie musi być skonkretyzowane w stopniu umożliwiającym organom ocenę jego zasadności w realiach danej sprawy. Dla wykazania "ważnego interesu strony" nie jest również wystarczające uzasadnienie go koniecznością ewentualnego powiadomienia organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa. Podkreślenia wymaga, że dla złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa nie jest konieczne przedłożenie uwierzytelnionego dokumentu, dla tych potrzeb strona mogła zatem w trybie art. 73 § 1 k.p.a. sporządzić z akt notatki, kopie lub odpisy." Z przytoczonego wyżej orzecznictwa wynika, że nie jest ono spójne w zakresie wykładni pojęcia "uzasadnione ważnym interesem strony" o jakim mowa w art. 73 § 2 k.p.a. . W kontekście żądania skarżącej oraz ustosunkowania się organów do tego żądania, zdaniem Sądu orzekającego, istotne znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r., sygn. I OPS 1/18, LEX nr 2576902 - która wprawdzie odnosiła się do wykładni art. 73 § 1 k.p.a., to jednak porządkuje zakres uprawnienia strony wynikający z treści art. 73 § 1 i § 2 k.p.a. W uchwale tej stwierdzono, że "w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy." W ocenie Sądu, wykładnia art. 73 § 2 k.p.a., powinna być obecnie dokonywana w kontekście uprawnień jakie daje stronie postępowania przepis art. 73 § 1 k.p.a. - a zakres tego uprawnienia wyłożył we wskazanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie zarówno żądanie skarżącej jak i rozstrzygnięcie organu swoją podstawę prawną miały w przepisie art. 73 § 2 k.p.a. W dacie orzekania, organy nie mogły posłużyć się argumentacją zawartą we wskazanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2018 r., sygn. I OPS 1/18, odnoszącej się do uprawnienia z art. 73 § 1 k.p.a. (gdyż zapadła później), tym niemniej skoro żądanie skarżącej dotyczyło wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, to uzasadnione mogło być tylko ważnym interesem strony, rozumianym jako wykraczający poza samą chęć posiadania i posługiwania się utrwalonymi technicznie kopiami akt. Swoje żądanie skarżąca uzasadniła twierdzeniem, że na podstawie zeznań wskazanych osób, organ powiatowy wydał decyzję z dnia [...].10.2017 r. i w związku z tym chce się z nimi zapoznać, a potem ustosunkować do nich, gdyż nie została dopuszczona do prowadzonego postępowania. Te okoliczności z pewnością nie są ważnym interesem strony o jakim mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż swój zamiar, strona mogłaby osiągnąć wnosząc do organu żądanie, mające oparcie w uprawnieniu o jakim mowa w art. 73 § 1 k.p.a. W okolicznościach sprawy nie ma podstaw do żądania uwierzytelnionych dokumentów, skoro rzeczywistą intencją strony jest otrzymanie od organu i posiadanie kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Tym samym, mimo odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej, organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego zarzucanych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.