VII SA/Wa 95/24
WyrokWSA w Warszawie2024-08-01
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Grzegorz Rudnicki, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę zjazdu z drogi krajowej, jeśli pozwolenie na jego budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego z powodu rażącego naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a legalizacja obiektu jest niemożliwa?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę zjazdu z drogi krajowej, ponieważ pozwolenie na jego budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego z powodu rażącego naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia jego legalizację. W takiej sytuacji, gdy doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe, organ jest związany przepisem art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i musi nakazać rozbiórkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki zjazdu z drogi krajowej, wybudowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu rażącego naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującą rozbiórkę zjazdu. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak możliwości legalizacji obiektu oraz wadliwość wydania decyzji częściowej. Sąd oddalił skargi, uznając decyzję GINB za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi M.G. i R.K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.) asesor WSA Michał Podsiadło Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skarg M.G. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2023 r. znak: DOR.7100.108.2023.RKR w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu z drogi krajowej oddala skargi
Uzasadnienie.
I. 1. Zaskarżoną decyzją z 30 października 2023 r. znak DOR.7100.108.2023.RKR Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołań R. K., P. K. oraz M. G., zastępowanej przez adw. E. K. - K., od decyzji częściowej nr 1 Wielkopolskiego WINB (dalej: "WINB") z 29 czerwca 2023 r., znak: WIT.771.149.2017. JS, w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu – utrzymał ww. decyzję w mocy.
GINB wyjaśnił, że WINB ww. decyzją częściową nr 1 z 29 czerwca 2023 r., nałożył na M. G. obowiązek rozbiórki zjazdu z drogi krajowej w miejscowości K. na działkę nr [...] (część działki nr [...] przed podziałem), poprzez działkę nr [...] stanowiącej własność Gminy K. [...], od granicy jezdni do granicy z działką nr [...]. Od decyzji organu wojewódzkiego R. K., P. K. oraz M. G. złożyli odwołania. Po rozpatrzeniu odwołań oraz dokonaniu analizy akt sprawy, GINB uznał, że przedmiotem postępowania jest zjazd z drogi krajowej nr [...] w miejscowości K. na działkę nr [...], poprzez działkę nr [...] stanowiącej własność Gminy K. , od granicy z działką nr [...]. Stan faktyczny w sprawie nie jest kwestionowany przez żadną ze stron i orzekające w sprawie sądy, zatem mógł stać się podstawą wydania decyzji.
GINB decyzją z 29 kwietnia 2014 r., znak: DOA/ORZ/7201/1372/13/14 ROS (1) utrzymał w mocy własną decyzję z 5 marca 2014 r., znak: DOA/ORZ/7201/1372/13/14 stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Wielkopolskiego z [...] czerwca 2006 r., nr [...], znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej G. B. M. G. pozwolenia na budowę zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] (ul. [...]) na działkę nr [...] z pasami włączeń i wyłączeń w miejscowości K..
WSA w Warszawie wyrokiem z 26 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1347/14 oddalił skargę M. G. od ww. decyzji GINB, a wyrokiem z 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2461/15 NSA oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazano m.in., że organy udzieliły pozwolenia na realizację inwestycji sprzecznej z przeznaczeniem terenu ustanowionym w obowiązującym wówczas planie miejscowym, który nie przewidywał możliwości lokalizacji zjazdu z drogi krajowej nr [...] w miejscu wskazanym w projekcie budowlanym.
Decyzją z 8 grudnia 2017 r., znak: IR-V.7840.1.706.2013.1 Wojewoda Wielkopolski umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji. WINB pismem z 19 czerwca 2018 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania naprawczego w sprawie zrealizowanej inwestycji i decyzją z 22 stycznia 2021 r., znak: WIT.771.149.2017.JS GDDKiA nakazał zamontowanie wzdłuż pasów włączeń i wyłączeń i na ich obszarze (poza obszarem, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje włączenie do drogi krajowej drogi zbiorczej oznaczonej w planie, jako [...]) odpowiedniej bariery drogowej w sposób, który wykluczy możliwość korzystania z tych pasów jak i ze zjazdu na działki nr [...], [...] ([...] przed podziałem) w miejscowości K. do [...] kwietnia 2021 r.
GINB decyzją z 28 lipca 2021 r., znak: DON.7100.51.2021.RKR uchylił w całości ww. decyzję organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że WINB błędnie określił zarówno sam obowiązek mający doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem, jak i podmiot zobowiązany do jego wykonania. Doprowadzenie zjazdu do stanu zgodnego z przepisami prawa nie można uzyskać jedynie przez montaż barier. Nałożony obowiązek w żaden sposób nie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem, a jedynie uniemożliwi korzystanie z obiektu, który nadal będzie istniał i nadal będzie niezgodny z prawem miejscowym. Dotyczy to w równym stopniu samego zjazdu, jak i pasów włączeń i wyłączeń zrealizowanych w ramach drogi krajowej nr [...]. Co się zaś tyczy samych pasów włączenia i wyłączenia, to stanowią one odrębną od samego zjazdu część drogi krajowej nr [...], co do której wyłączny zarząd sprawuje GDDKiA i której stanowisko będzie kluczowe w sprawie określenia możliwości ich legalizacji.
WSA w Warszawie wyrokiem z 26 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1742/21 oddalił sprzeciwy od decyzji GINB z 28 lipca 2021 r., a NSA wyrokiem z 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 548/22 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu I instancji.
Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawne organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Ponownie rozpatrując sprawę WINB decyzją częściową nr 1 z 29 czerwca 2023 r., znak: WIT.771.149.2017.JS nałożył na M. G. obowiązek rozbiórki zjazdu z drogi krajowej DK [...] w miejscowości K. na działkę nr [...] (część działki nr [...] przed podziałem), poprzez działkę nr . [...] stanowiącej własność Gminy K., od granicy jezdni do granicy z działką nr [...]. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W sytuacji zrealizowania inwestycji w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, a następnie jej wyeliminowania z obrotu prawnego, postępowanie przed organami nadzoru budowlanego powinno być prowadzone w trybie przepisów art. 50 ust. 1 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Rozbiórka obiektu budowlanego w postępowaniu prowadzonym we wskazanym trybie nie ma charakteru bezwzględnego; w pierwszej kolejności organy nadzoru budowlanego powinny wyczerpać możliwości zmierzające do legalizacji wykonanych robót budowlanych.
Istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć, jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa.
Nakazy wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Dopiero bowiem niedająca się usunąć niezgodność z przepisami powoduje nakaz zaniechania dalszych robót lub rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Tak więc nakaz rozbiórki może nastąpić wówczas, gdy z ustaleń dokonanych w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w trybie art. 51 wynika, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób, jak tylko rozebranie wykonanego obiektu lub jego części.
Z materiału dowodowego wynika, iż inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie lokalizacji zjazdu z drogi krajowej. Powyższa kwestia została przesądzona przez WSA w Warszawie z 26 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1347/14 oraz NSA w wyroku z 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2461/15. Ocena ta jest aktualna również obecnie. § 25 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Gminy K. z [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze wsi W. i K. gmina K. - część pierwsza, określa teren dróg zbiorczych (obsługę komunikacyjną tychże dróg), za pomocą których realizowana będzie obsługa komunikacyjna przyległych nieruchomości (§ 22 ust. 3 pkt 4 planu), natomiast ich przebieg ustalony jest na mapie będącej załącznikiem nr 9 do ww. uchwały. Z porównania załącznika graficznego, projektu zagospodarowania terenu oraz pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie wynika bezspornie, że zjazd znajduje się poza obszarem określonym w planie symbolem [...] (tereny dróg zbiorczych), a zatem nadal narusza ustalenia planistyczne.
Stosownie do art. 4 pkt 8 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez zjazd należy rozumieć część drogi publicznej łączącą jezdnię z nieruchomością gruntową usytuowaną poza pasem drogowym, stanowiącą bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie zaś do art. 30 tej ustawy, utrzymywanie zjazdów, łącznie ze znajdującymi się pod nimi przepustami, należy do właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi.
Z definicji "zjazdu" zawartej w u.d.p. wynika, że zjazd nie jest częścią drogi publicznej, a jedynie miejscem dostępu do drogi publicznej.
Wójt Gminy K. decyzją z [...] czerwca 2015 r., znak: [...] zatwierdził podział działki nr [...] na działki nr: [...] i [...]. Zgodnie z księgą wieczystą [...] właścicielką działki nr [...] jest M G., a działka nr [...] stanowi własność Gminy K. ([...]).
Obowiązek utrzymania zjazdu obciąża tego, kto dysponuje nieruchomością komunikowaną z drogą za pomocą zjazdu. W rozpatrywanej sprawie jest to M. G., bowiem jest ona właścicielem działki nr, [...] do której prowadzi zjazd (przed podziałem nr [...]). M. G. była również inwestorem, co wynika z pozwolenia na budowę i nie jest kwestionowane przez strony postępowania.
Nie ulega wątpliwości, iż to przede wszystkim inwestor powinien zostać zobowiązany do przywrócenia stanu pierwotnego, rozbiórki bądź wykonania określonych czynności nakazanych przez organ nadzoru budowlanego, jak również winien ponieść związane z tym koszty. Mimo, iż nieruchomość nr [...] została podzielona (działka nr [...] i [...]), to działka, do której wybudowany jest zjazd nadal należy do Pani M. G. [...].
Dopiero, jeżeli nie jest możliwe zobowiązanie inwestora, to wówczas, zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, zobowiązanie należy skierować do właściciela obiektu. Kolejność podmiotów zobowiązanych do likwidacji stanu niezgodności z prawem nie jest przypadkowa, bowiem w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki należy kierować do inwestora, jako sprawcy samowoli budowlanej. W rozpoznawanej sprawie jest nim M. G.
Powyższe twierdzenia znajdują się w zapadłym w rozpoznawanej sprawie wyroku WSA w Warszawie z 26 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1742/21, w którym wskazano, że inwestorem budowy przedmiotowego zjazdu jest M. G., zaś zarządcą tej drogi - GDDKIA, która nie sprzeciwia się likwidacji zjazdu, jednocześnie kwestionując w odwołaniu kierowanie do niej nakazu. (...) inwestor budowy zjazdu co do zasady jest słusznym adresatem nakazów z art. 50-51 P.b. Stanowi to w ocenie Sądu przejaw sprawiedliwości społecznej i działania zgodnego z prawem, a nie bezprawia i samowoli administracji publicznej. Zarządca drogi nie uczestniczył w budowie spornego zjazdu, jako inwestor, nie może więc ponosić konsekwencji z faktem tym związanych".
WINB słusznie uznał, iż obowiązek rozbiórki zjazdu winien być nałożony na M. G., jako inwestora. Co prawda, część działki [...] (działka nr [...]) stanowi własność Gminy ,to jednak powyższa okoliczność nie ma wpływu, na wybór podmiotu zobowiązanego do wykonania rozbiórki. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, kto był inwestorem zjazdu i właścicielem działki nr [...], do której ten zjazd prowadzi.
W ocenie GINB, organ wojewódzki trafnie uznał, że będący przedmiotem postępowania zjazd z drogi krajowej nr [...] w miejscowości K. na działkę nr [...], poprzez działkę nr [...] jest sprzeczny z postanowieniami miejscowego zagospodarowania przestrzennego, co wyklucza jego legalizację.
Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem - decyzje wydane w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (w tym nakazanie rozbiórki obiektu) podejmowane są w sytuacjach, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1783/18).
Odnosząc się do zarzutu, jakoby i decyzja częściowa organu wojewódzkiego była wadliwa, bowiem "(...) organ nie wyjaśnił, dlaczego wydał decyzję częściową, a także nie poinformował, kiedy rozpozna i w jakim zakresie sprawę w pozostałej części" należy przywołać wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1976/13, zgodnie z którym organ wydaje decyzję częściową w sytuacji, gdy sprawa jest podzielna i można z niej wyodrębnić część nadającą się do samodzielnego rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji częściowej jest dopuszczalne, gdy przedmiot postępowania może być podzielony w tym znaczeniu, że możliwe jest rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek.
WINB w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że (biorąc pod uwagę uprzednio wydaną decyzję GINB z 28 lipca 2021 r.) "(...) w sprawie de facto mamy do czynienia z dwoma mogącymi samodzielnie istnieć elementami: jednym jest zjazd z drogi publicznej, a drugim pasy włączenia i wyłączenia, które stanowią co do zasady odrębną od samego zjazdu część drogi krajowej nr [...] (...) Z powyższego wynika, że w tej sytuacji odrębnie należy potraktować, jako przedmiot postępowania: zjazd z drogi publicznej oraz dodatkowe pasy włączeń należące do drogi krajowej". W dalszej części wskazano, że "w pozostałym zakresie, dotyczącym pasów włączenia i wyłączenia, wydana zostanie odrębna decyzja".
Kwestia pasów włączeń i wyłączeń zrealizowanych w ramach drogi krajowej nr [...] została rozstrzygnięta przez organ wojewódzki decyzją częściową nr 2 z 22 sierpnia 2023 r., znak: WIK.771.149.2017.JS, którą GINB utrzymał w mocy decyzją z 23 października 2023 r., znak: DOR.7100.159.2023.RKR.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołujących GINB wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest zjazd z drogi krajowej nr [...] w miejscowości K. na działkę nr [...], poprzez działkę nr [...], wybudowany na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego a nie ta decyzja. Ponadto nieruchomości obejmujące działki nr [...] i [...] (do których wcześniej dojazd zapewniał zjazd objęty nakazem rozbiórki) zostały skomunikowane z drogą publiczną oznaczoną w planie miejscowym symbolem [...]. Droga ta została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego przez Starostę J. [...] decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...], znak: [...]. Pismem z 13 stycznia 2022 r., znak: [...] PINB w J. poinformował o nie wniesieniu sprzeciwu do rozpoczęcia użytkowania jej przez Gminę K.. Dlatego niesłuszny jest zarzut skarżących pozbawienia ich, w wyniku rozbiórki zjazdu, dostępu do drogi publicznej.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, zapadłe w sprawie wyroki Sądów przesądziły również, że decyzja Wojewody Wielkopolskiego z 8 czerwca 2006 r. została wydana "z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 skoro wystąpiła niezgodność projektu budowlanego z ustaleniami MPZP z 2003" (wyrok NSA z 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2461/15) a jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 26 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1347/14 - "z rażącym naruszeniem § 22 ust. 3 pkt 4 uchwały rady Gminy K. [...] z dnia 3 grudnia 2003 r., nr [...] (...)". Natomiast związanie prawomocnym wyrokiem powoduje, że ustalenia zapadłe w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego muszą zostać uwzględnione w postępowaniach z nim powiązanych, w związku z czym nie przeprowadza się odrębnych dowodów na okoliczności, które stanowiły przedmiot kontroli w ramach postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem (wyrok NSA z 5 maja 2023 r., sygn. akt II FSK 94/23).
2. Z tą decyzją nie zgodziła się skarżąca M. G., wnosząc pismem swej pełnomocnik, datowanym na 4 grudnia 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i zarzucając: "m.in,:
• naruszenie zasad ogólnych postępowania uregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności art.6, art.7, art.8 § 1,art.10§1
• naruszenie art.75 § 1, art. 76 § 1, art.77 § 1, a dalej art. 104 KPA - brak przeprowadzenia w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, zbadania całokształtu okoliczności sprawy,
• i w następstwie powyższego zaistnienie błędu w dokonaniu ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w tym m.in., że dotyczy żądanie naniesienia budowlanego na nieistniejącej w ewidencji gruntów działce nr [...] i w tym zakresie postanowienie jest bezprzedmiotowe,
• wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy prawo budowlane:
• a) bez uprzedniego wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust.1 ustawy prawo budowlane
• b) bez zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawa budowlane w części: wykonania określonych czynności
• c) sprzecznie z przepisem art. 52 ust.1 ustawy prawo budowlane".
Pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów i "o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądami administracyjnymi wywołanymi wnoszona skargą".
W uzasadnieniu skargi profesjonalna pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że "Skarżąca popiera reprezentowane dotychczas stanowisko w sprawie w zakresie objętym zaskarżeniem. Skarżąca we wniosku o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego wniosła o legalizację budowy tam określonej zrealizowanej na działkach - obecnie [...] i [...]. Organy administracji do dziś nie rozstrzygnęły sprawy w zakresie uregulowania wybudowanych naniesień budowlanych przez Skarżącą tu: zjazdu z drogi krajowej nr [...], która w czasie realizacji inwestycji dysponowała ostateczną decyzją udzielającą pozwolenia na budowę. Organy rozstrzygając sprawę podnoszą okoliczność stwierdzenia nieważności - po wybudowaniu obiektu przez Skarżącą i udzieleniu na jej rzecz pozwolenia na użytkowanie - decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 08.06.2006r. nr 85/06.
Organy pomijają w tym zakresie okoliczność, że Skarżąca działała w zaufaniu do organów Państwa składając wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, a następnie udzielenia pozwolenia na użytkowanie".
Pełnomocnik skarżącej przywołała też art. 19 k.p.a., zgodnie z którym "organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej".
Zdaniem pełnomocnik, po przeprowadzonych postępowaniach administracyjnych skarżąca z przyczyn nieleżących po jej stronie, ale po stronie organów administracji znalazła się w sytuacji, w której stwierdzono nieważność wydanej na jej rzecz decyzji pozwolenie na budowę z uwagi na fakt, iż wydał te decyzję niewłaściwy organ administracji. GINB uzasadnia swoje rozstrzygnięcie w oparciu o decyzje i wyroki, które zapadły wiele lat temu – a które (zdaniem pełnomocnik profesjonalnej) również nie odzwierciedlały prawidłowego stanu faktycznego i prawnego, "a nadto odnosiły się do zakresu poza zaskarżeniem".
GINB pomija całkowicie zmiany sytuacji, jakie nastąpiły do dnia wydania decyzji. Zgodnie z kpa organ powinien brać pod uwagę stan istniejący w dacie zakończenia postępowania, które toczyło się przed tym nim. GINB postanowieniem z 11 października 2023 r., znak DOR.7100.108.2023.RKR zlecił WINB przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego np. poprzez dokonanie oględzin w zakresie ustalenia sposobu skomunikowania działki nr [...] z droga publiczną. Postanowieniem z 30 października 2023 r. GINB uchylił ww. postanowienie "z uzasadnieniem, jak tam wskazano".
W ocenie pełnomocnik skarżącej "sprzecznym z zasadami prawa jest ograniczanie lub pozbawianie jej praw przyznanych w drodze wydanego indywidualnego aktu prawa administracyjnego. Nie zaistniała żadna okoliczność, która uzasadniałaby pozbawianie M. G. praw nabytych". Do dziś skarżąca nie ma w tym zakresie - pomimo złożenia stosownego wniosku - uregulowanej sytuacji.
Zdanie profesjonalnej pełnomocnik skarżącej "powyższe uzasadnia w pełni skargę".
3. Z ww. decyzją GINB nie zgodził się również R. K., wnosząc pismem datowanym na 6 grudnia skargę do tut. Sądu, zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
"1. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez nieuzasadnione zastosowanie.
2. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie mimo podstaw do zastosowania ww. przepisu w sprawie.
3. Naruszenie art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane, poprzez nieuzasadnione zastosowanie.
4. Naruszenie art. 51 ust 7 ustawy prawo budowlane poprzez nieuzasadnione zastosowanie.
5. Naruszenie art. 51 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie".
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że stanowisko GINB nie jest uzasadnione. Stosownie do art. 51 ust 7 Prawa budowlanego, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W efekcie przepisy art. 50 ust 1, można stosować na podstawie ww. odesłania jedynie wówczas, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust 1. Przepis ten mówi o robotach wykonanych:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
Wskazane okoliczności nie zachodzą w niniejszym przypadku. W ocenie skarżącego sama konieczność likwidacji zjazdu nie jest kwestionowana. Strona akceptuje stanowisko organu, w myśl którego winna nastąpić obsługa komunikacyjna terenu zgodnie z zapisami planu. Jednak w aktualnym stanie faktycznym nie jest uzasadnione likwidowanie zjazdu bez odtworzenia uprzednio istniejących rozwiązań zapewniających komunikację, lub też bez uprzedniego wykonania zjazdu zgodnie z zapisami planu. Spowodowałoby to bowiem niemożność obsługi komunikacyjnej firm, które obecnie korzystają z ww. zjazdu. W tym firmy odwołującego, która zlokalizowana jest na działce nr [...] (stacja kontroli pojazdów) oraz działce nr [...] (myjnia samochodowa).
Wbrew twierdzeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji, uprzednio istniał zjazd do ww. działek. Stanowisku zawartemu w tej materii w decyzji przeczy dowód w postaci decyzji nr [...] z [...] czerwca 2006 r. (której stwierdzono nieważność). Wraz z jej wydaniem zlikwidowano istniejące zjazdy do obiektu gastronomicznego i istniejącej stacji diagnostyki. W piśmie GDDKIA z 21 września 2005 r. GDDKiA-O/PO-3lu-kj-430/11/420-1/05 opiniującego budowę zjazdu w pkt 2 wskazano "Istniejące włączenie drogi gminnej stanowiącej obecnie zjazd do działki nr [...]", na której zlokalizowana jest Stacja Kontroli Pojazdów należy zlikwidować, a pas drogowy zrekultywować."
W ocenie strony, skoro decyzja [...] została uznana za nieważną, to nieważne są również zapisy stwierdzające likwidację zjazdu do działki [...]. W tym stanie faktycznym rozbiórkę zjazdu powinno poprzedzić wcześniejsze wykonanie zlikwidowanego na skutek wadliwej decyzji zjazdu. Tego domaga się strona postępowania, gdyż naruszone są jej prawa w postaci dostępu do drogi, jaki zawsze miała a organ ignoruje ten stan uniemożliwiając korzystanie z nieruchomości (prawo to istniało przed wydaniem decyzji, która została unieważniona) i dojazd do Stacji Kontroli Pojazdów (do działki [...]), który bezwzględnie istniał.
Organ w takiej sytuacji, celem uniknięcia wyeliminowania możliwości obsługi komunikacyjnej opisanych powyżej działek, winien był w miejsce nakazania likwidacji zjazdu, nałożyć na M. G. obowiązek wykonania określonych czynności i robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, wraz z określeniem terminu ich wykonania. Działanie takie pozwoliłoby zrealizować prawidłową obsługę komunikacyjną terenu, przed likwidacją niewłaściwego zjazdu.
Tymczasem likwidacja zjazdu bez zapewnienia obsługi komunikacyjnej firm, które korzystają ze zjazdu spowoduje powstanie, po stronie właścicieli obiektów gospodarczych tam zlokalizowanych, roszczenia o odszkodowanie obejmujące utracony zysk z działalności ww. obiektów, wobec tych organów władzy publicznej, które dopuściły się powstania niezgodnych z prawem decyzji dotyczących zjazdu.
Jednocześnie decyzja jest wadliwa również z tego powodu, że utrzymuje decyzję częściową mimo tego, że organ nie wyjaśnił w niej, dlaczego wydał decyzję częściową, a także nie poinformował, kiedy rozpozna i w jakim zakresie sprawę w pozostałej części.
Jak wyjaśniono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2015 r. (sygn. I OSK 1976/13, LEX nr 1769228), organ wydaje decyzję częściową w sytuacji, gdy sprawa jest podzielna i można z niej wyodrębnić część nadającą się do samodzielnego rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji częściowej jest dopuszczalne, gdy przedmiot postępowania może być podzielony w tym znaczeniu, że możliwe jest rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek.
Kryterium dopuszczalności wydania decyzji częściowej ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy. W razie konieczności wydania decyzji częściowej, organ powinien zaznaczyć to w jej treści. W uzasadnieniu decyzji należy wskazać przyczyny takiego częściowego rozstrzygnięcia oraz poinformować o trybie i terminie rozpatrzenia pozostałej części sprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2008 r" sygn. I SA/Wa 1446/07, LEX nr 459769).
4. W odpowiedzi na skargi GINB podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o ich oddalenie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.935), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, a obie skargi nie były zasadne.
2. Przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego był zjazd z drogi krajowej nr [...] w miejscowości K. na działkę nr [...], poprzez działkę nr [...], wybudowany na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego. Oznacza to, że organa te – wobec wyeliminowania z obrotu pozwolenia na budowę zjazdu – działały na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., wszczynając i prowadząc tzw. postępowanie naprawcze.
Na wstępie więc wyjaśnić należy (w sposób tożsamy w odniesieniu do obu skarg), że przepisy ustawy Prawo budowlane, regulujące zarówno sposób, jak i cel postępowania naprawczego, mają umożliwić w określonych wypadkach inwestorowi legalizację robót budowlanych, wykonanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu (art. 50 ust. 1 Pr. bud.) – a taki właśnie prawny skutek odnosi decyzja stwierdzająca nieważność udzielonego pozwolenia na budowę. Skutek ex tunc decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę powoduje, że uznaje się, że pozwolenie na budowę nigdy nie zostało udzielone.
Korzystne dla inwestora zakończenie postępowania naprawczego przez nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych nastąpić może wyłącznie wówczas, gdy doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest możliwe. W przeciwnym wypadku – czyli wówczas, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób sprzeczny z prawem i nie można tej wadliwości usunąć - organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z pkt 2 a contrario Pr. bud.).
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej, na co trafie zwracały uwagę organa obu instancji w swych decyzjach. Wyjaśnić trzeba, że przez zgodność z prawem rozumieć należy nie tylko wykonywanie robót budowlanych w sposób przewidziany ustawą lub rozporządzeniem. Prawem jest bowiem również miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i wynika to wprost z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.
Dlatego też trafnie uznał GINB, że realizacja przedmiotowego zjazdu naruszała § 25 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Gminy K. z [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze wsi W. i K. gmina K. - część pierwsza. Przepis ten w sposób wiążący wszystkich określa teren przeznaczony w planie na drogi zbiorcze i obsługę komunikacyjną tych dróg z przyległymi nieruchomościami (§ 22 ust. 3 pkt 4 planu miejscowego), zaś przebieg dróg wytyczony został na mapie, będącej załącznikiem nr 9 do ww. uchwały. Analizując te przepisy prawa miejscowego i ustalony w sprawie stan faktyczny słusznie uznały organa, że "z porównania załącznika graficznego, projektu zagospodarowania terenu oraz pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie wynika bezspornie, że zjazd znajduje się poza obszarem określonym w planie symbolem [...] (tereny dróg zbiorczych), a zatem narusza ustalenia planistyczne".
Co więcej, trafnie GINB zwrócił uwagę na to, że w tej sprawie naruszenie prawa miejscowego przez zezwolenie na wykonanie zjazdu zostało już wiążąco przesądzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym (utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2461/15) wyroku z 26 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1347/14. Taką sądową oceną prawną organa nadzoru budowlanego były w niniejszej sprawie związane na podstawie art. 153 p.p.s.a. WSA w Warszawie w ww. wyroku z 26 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1347/14 przesądził też, że udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowego zjazdu nastąpiło z rażącym naruszeniem § 22 ust. 3 pkt 4 planu miejscowego – a tym samym przepis ten naruszało też i wybudowane zjazdu.
W takiej sytuacji nie było prawnej możliwości zastosowania przez organ nadzoru budowlanego art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. i nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z tej prostej przyczyny, że wadliwość wykonanych robót budowlanych polegała na rażącej niezgodności udzielonego pozwolenia na budowę z prawem miejscowym, a nie na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. NSA w wyroku z 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2461/15 wprost przesądził, że wystąpiła niezgodność projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego z 2003 r. i dlatego organ administracji architektoniczno budowlanej nie mógł udzielić pozwolenia na budowę z uwagi na treść art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. Pr. bud.
Niemożliwe było również w tej sprawie nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych (art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud.) – z tej prostej przyczyny, że jedynymi robotami budowlanymi, które mogły doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem (a więc miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego), była rozbiórka obiektu, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr. bud.
Jak już byłą o tym mowa, niemożliwa do zakwestionowania w tej sprawie sprzeczność wykonanych robót budowlanych (zjazdu) z postanowieniami miejscowego zagospodarowania przestrzennego, wykluczała ich legalizację. W takim wypadku organ nadzoru budowlanego był związany treścią przepisu cogentis (art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud.) i musiał nałożyć obowiązek rozbiórki wykonanego w powyższy sposób obiektu.
Zasadnie wyjaśnił ponadto GINB w swej decyzji, że "nieruchomości obejmujące działki nr [...] i [...] (do których wcześniej dojazd zapewniał zjazd objęty nakazem rozbiórki) zostały skomunikowane z drogą publiczną oznaczoną w planie miejscowym symbolem [...]. Droga ta została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego przez Starostę J. decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...], znak: [...]. Pismem z 13 stycznia 2022 r., znak: [...] w J. poinformował o niewniesieniu sprzeciwu do rozpoczęcia użytkowania jej przez Gminę [...]".
Odnosząc się natomiast do poszczególnych skarg stwierdzić należy, co następuje.
3. Skarga M.G.
Pełnomocnik skarżącej zarzuciła decyzji GINB "naruszenie zasad ogólnych postępowania uregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, art. 7, art.8 § 1, art.10 § 1", mając na myśli rzecz jasna k.p.a. Zarzut taki jest bezpodstawny. Po pierwsze, zarówno organ I, jak i II instancji działały na podstawie prawa – art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. oraz (GINB) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepisy te zostały prawidłowo przez organa zastosowane, co wynika z powyżej poczynionej oceny prawnej tut. Sądu. Po drugie, stan faktyczny tej sprawy ustalony został starannie i wprost wynika to z decyzji GINB. Uwzględnić przy tym należy, że ustalenie stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie związane było z wiążącą prawnie organa nadzoru budowlanego oceną prawną, wyrażoną w ww. wyrokach WSA w Warszawie i NSA. Sądy obu instancji wiążąco bowiem przesądziły, że budowa przedmiotowego zjazdu naruszała prawo miejscowe – co zresztą było zaakceptowaną przez Sądy przyczyną stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Po trzecie, nie bardzo jest jasne, czemu decyzja GINB (ale również organu I instancji) miałaby naruszać zasadę zaufania do władzy publicznej w sytuacji, kiedy organa stosują się do oceny prawnej sądów obu instancji i dokonują prawnie poprawnej subsumcji stanu faktycznego, w znacznej mierze wynikającego z prawomocnych wyroków. Po czwarte, pełnomocnik w żaden sposób nie wykazała, aby skarżąca pozbawiona była czynnego udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji uniemożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Analiza akt sprawy nie potwierdza zaś takiego zarzutu.
Nie został również naruszony "art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, a dalej art. 104" k.p.a. przez "brak przeprowadzenia w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, zbadania całokształtu okoliczności sprawy (...)" i "w następstwie powyższego zaistnienie błędu w dokonaniu ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w tym m.in., że dotyczy żądanie naniesienia budowlanego na nieistniejącej w ewidencji gruntów działce nr 441 i w tym zakresie postanowienie jest bezprzedmiotowe", oraz nastąpiło "wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy prawo budowlane (...) bez uprzedniego wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust.1 ustawy prawo budowlane, (...) bez zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawa budowlane w części: wykonania określonych czynności" i "sprzecznie z przepisem art. 52 ust.1 ustawy prawo budowlane".
Pomijając skomplikowaną retorykę powyższego zarzutu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zgodnie z art. 76 § k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Lapidarność uzasadnienia skargi nie pozwala na zrozumienie, co miała na myśli pełnomocnik skarżącej, podnosząc powyższe zarzuty. Nie wskazuje bowiem, jakich to dowodów organ nie dopuścił pomimo, że miały one znaczenie w sprawie. Nie wspomina, czemu uważa, że organa zaprzeczyły mocy dowodowej jakiemukolwiek dokumentowi urzędowemu. Jeśli pełnomocnik skarżącej za taki dowód uważa pozwolenie na budowę zjazdu to uchodzi jej uwadze, że taka decyzja została skutecznie prawnie wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym. Organa obu instancji – o czym była już mowa - w sposób wyczerpujący zebrały niezbędny w tej sprawie (uwzględniając ww. wyroki WSA w Warszawie i NSA oraz zawartą tam ocenę prawną) i rozpatrzyły materiał dowodowy.
Odnośnie natomiast użytej przez organa numeracji działek ewidencyjnych, to GINB w uzasadnieniu swej decyzji w sposób bardzo precyzyjny, że "Aby osiągnąć stan zgodny z prawem należy zatem doprowadzić do wyeliminowania możliwości zjazdu na działkę nr [...]. Uwzględnić przy tym należy fakt, że działka nr [...] podzielona została na działki o numerach [...] i [...], o czym poinformował pełnomocnik inwestora w piśmie z dnia 22.12.2017 r. skierowanym do WWINB o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestycji pod nazwą: "Budowa zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] (ul. [...]) na działkę nr [...] z pasami włączeń i wyłączeń w m. K. [...]", wskazując jednocześnie na decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...].06.2015 r. (znak [...]) zatwierdzającą projekt podziału działki nr [...]".
Wyjaśnić też należy, że wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 Pr. bud. bez uprzedniego wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust.1 jest prawidłowe i sytuację taką przewiduje art. 51 ust. 7 Pr. bud.
O niemożliwości zastosowania w tej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. mowa była w poprzedzającej części uzasadnienia. Nie bardzo też jest wiadomo, co miała na myśli pełnomocnik skarżącej, zarzucając wydanie przez organ decyzji sprzecznie z art. 51 ust. 1 Pr. bud. – zwłaszcza, że nie doprecyzowała, która jednostka redakcyjna ust. 1 tego artykułu stała w sprzeczności z podstawą, przyjętą przez organa.
3. Skarga R. K.
Jak już byłą o tym mowa, GINB prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż decyzja pierwszoinstancyjna była prawidłowa. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. "poprzez jego niezastosowanie" wyjaśnić należy, że przepis może być naruszony wyłącznie przez błędne zastosowanie lub wadliwą wykładnię. Zarzut w takim ujęciu jest błędem logicznym contradictio in adiecto.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 51 ust 1 pkt 1 Pr. bud. tut. Sąd wyjaśnił w poprzedzającej części uzasadnienia wyroku prawidłowość w przyjęciu przez organ tej materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 51 ust 7 przez "nieuzasadnione zastosowanie" i nawiązując do stanowiska skarżącego, zawartego w uzasadnieniu skargi przypomnieć należy, że jak ocenił to już prawnie tut. Sąd, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji w drodze stwierdzenia jej nieważności ma skutek wsteczny – taką decyzję traktuje się, jako nieistniejącą ab initio. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego w takim wypadku stosuje art. 51 ust. 1 Pr. bud., prowadząc postępowanie naprawcze wobec wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
O niemożności prawnej zastosowania art. 51 ust 1 pkt 2 Pr. bud. mowa była w poprzedzającej części uzasadnienia. Zastosowanie ma również powyżej poczyniona tu ocena prawna zarzutu naruszenia prawa "przez jego niezastosowanie".
Skarżący podnosił również, że w jego ocenie zaskarżona decyzja jest wadliwa gdyż, że "utrzymuje decyzję częściową mimo tego, że organ nie wyjaśnił w niej, dlaczego wydał decyzję częściową, a także nie poinformował, kiedy rozpozna i w jakim zakresie sprawę w pozostałej części". W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że w zaskarżonej decyzji GINB tą kwestię wyjaśnił, stwierdzając, że WINB w swej decyzji wskazał, że w sprawie rozstrzygnięcie dotyczyło dwóch kwestii - zjazdu z drogi publicznej oraz pasami włączenia i wyłączenia, które stanowią co do zasady odrębną od samego zjazdu część drogi krajowej nr [...]. Dlatego tez organ I instancji uznał, że odrębnie należy potraktować zjazd z drogi publicznej, a odrębnie dodatkowe pasy włączeń należące do drogi krajowej. WINB wyjaśnił też, że w zakresie pasów włączenia i wyłączenia, wydana zostanie odrębna decyzja. Jak ponadto wynika z zaskarżonej decyzji, kwestia dotycząca pasów włączeń i wyłączeni drogi krajowej nr [...] została rozstrzygnięta przez organ wojewódzki decyzją częściową nr 2 z 22’sierpnia 2023 r., utrzymaną przez GINB w mocy decyzją z 23 października 2023 r., znak: DOR.7100.159.2023.RKR.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, niezwiązany zarzutami obu skarg, nie stwierdził ponadto, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne, które miałoby wpływ na wynik sprawy, aby nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie, w tej sprawie nie zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; nie można też stwierdzić wydania decyzji z naruszeniem prawa, z przyczyn określonych w k.p.a. lub w innych przepisach.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło