II OSK 1783/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-12-08
Skład orzekający: sędzia NSA Jacek Chlebny, sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.), sędzia del. WSA Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy inwestor dokonał zgłoszenia montażu nośnika reklamowego, a następnie zrealizował obiekt, który zdaniem organu nie odpowiada zgłoszeniu pod względem ilości tablic, ich charakteru (podświetlane) oraz tymczasowości?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu odwoławczego, uznając, że organy obu instancji oraz Sąd pierwszej instancji wadliwie ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności co do ilości tablic reklamowych i charakteru obiektu jako "tymczasowego". Sąd wskazał, że błędna ocena materiału dowodowego, w tym brak uwzględnienia projektu technicznego załączonego do zgłoszenia, doprowadziła do nieprawidłowego zastosowania przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Sprawa wymaga ponownego ustalenia stanu faktycznego z uwzględnieniem wszystkich dowodów i przepisów obowiązujących w dacie realizacji inwestycji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego poprzez demontaż nośnika reklamowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że montaż nośnika na podkonstrukcji stanowi budowę obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia, oraz że obiekt jest niezgodny z planem miejscowym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując na niezgodność nośnika z cechami "tymczasowego" i "jednej tablicy" zadeklarowanymi w zgłoszeniu oraz niezgodność z planem miejscowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając ustalenia organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję WINB, stwierdzając wadliwe ustalenie stanu faktycznego przez organy i sąd pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz C. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 698/17 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1587 (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 698/17 oddalił skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290; dalej: Prawo budowlane), nakazał C. sp. z o.o. doprowadzenie budynku położnego przy [...] w W. na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu nośnika reklamowego w postaci dwóch podświetlanych tablic reklamowych o wymiarach ok. 4,00 x 12,00 m każda, zamontowanych równolegle względem siebie na stalowej konstrukcji wsporczej przytwierdzonej do dachu ww. budynku.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w trakcie oględzin przeprowadzonych [...] lipca 2015 r. stwierdzono, że na dachu budynku przy [...] w W. znajduje się nośnik reklamowy w postaci dwóch tablic reklamowych o wymiarach 4,00 x 12,00 m każda, przymocowanych do konstrukcji stalowej. Konstrukcja stalowa, do której przytwierdzone są tablice i pomosty oraz lampy oświetleniowe (po 3 sztuki dla każdej), są oparte na ścianach nośnych. Przedstawiciel inwestora – C. sp. z o.o. wyjaśnił do protokołu, że ww. nośnik reklamowy został zrealizowany zgodnie z przedłożonym pismem z [...] października 2002 r., na podstawie zgłoszenia z [...] września 2002 r. Wydział Architektury i Budownictwa [...] przy piśmie z [...] września 2015 r. przekazał do organu powiatowego posiadane kserokopie dokumentów dotyczące ww. zgłoszenia, w tym wizualizację planowanego do realizacji nośnika reklamowego. Pismem z [...] lipca 2016 r. spółka poinformowała organ powiatowy, że nie udało się jej odnaleźć projektu budowlanego, który stanowił załącznik do zgłoszenia.
Zdaniem organu montaż urządzenia reklamowego w formie tablicy, nie bezpośrednio na budynku, ale na uprzednio wybudowanej i odpowiednio przygotowanej podkonstrukcji (na stałe zamocowanej za pomocą kotew i śrub do podłoża – stropodachu), znacznie przekracza pojęcie instalacji tablic i urządzeń reklamowych ujęte w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, na którą nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę a jedynie dokonanie zgłoszenia. Stwierdził, że realizacja inwestycji o takim charakterze stanowi budowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego), na którą inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę.
Organ podniósł, że w toku postępowania nie odnaleziono oryginalnych akt sprawy związanej ze zgłoszeniem z [...] września 2002 r., a także projektu budowlanego stanowiącego załącznik do tego zgłoszenia. W związku z tym, w ocenie organu, należało uznać, że nośnik reklamowy będący przedmiotem postępowania nie mógł być objęty ww. zgłoszeniem. Dodatkowo zauważył, że wnioskowana inwestycja dotyczyła zamiaru realizacji tymczasowego, rozbieralnego nośnika reklamowego i wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
W konkluzji stwierdzono, że zrealizowanie obiektu niezgodnie z warunkami określonymi w zgłoszeniu zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do zbadania jego zgodności z przepisami prawa miejscowego, obowiązującymi obecnie (w dniu wydania decyzji), stosownie do art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W ocenie organu wybudowany nośnik nie spełnia ustaleń planu miejscowego w związku z przekroczeniem dopuszczalnej wielkości powierzchni ekspozycji oraz usytuowaniem na dachu budynku. Powyższe obligowało zaś organ do zastosowania normy określonej w art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Po rozpatrzeniu odwołania C. sp. z o.o. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu drugiej instancji analiza treści pisma spółki z [...] lipca 2002 r. oraz pozostającego w związku z nim zgłoszenia z [...] września 2002 r. wskazuje, że inwestycja miała polegać na zainstalowaniu na dachu budynku położonego przy [...] w W. stalowej konstrukcji wsporczej z tablicą reklamową o wymiarach 4,00 x 12,00 m, usytuowaną prostopadle do ulicy. Powyższe potwierdza załączona do tego pisma wizualizacja. W zgłoszeniu z [...] września 2002 r. określono, że planowany do realizacji nośnik reklamowy ma być urządzeniem wolnostojącym, tymczasowym i rozbieralnym.
Organ wojewódzki wskazał, że biorąc pod uwagę przepisy ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w okresie dokonanego zgłoszenia, zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z ówczesnej treści art. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że przez "tymczasowy obiekt budowlany" należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem. Organ powiatowy w treści uzasadnienia swojej decyzji powołał się na obecnie obowiązujące przepisy art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Ze stanowiącego w okresie od 29 czerwca 2002 r. do 10 lipca 2003 r. odpowiednika tego przepisu, tj. art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, jednak tego rodzaju przedsięwzięcie inwestycyjne wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).
Tym samym organ odwoławczy uznał, że roboty budowlane polegające na zainstalowaniu na dachu budynku tymczasowego obiektu – urządzenia reklamowego, składającego się ze stalowej konstrukcji wsporczej, do której przymocowane są dwie podświetlane tablice ekspozycyjne, należy zakwalifikować jako roboty określone w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wykonanie tych robót budowlanych nie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, lecz objęte było obowiązkiem dokonania zgłoszenia.
Inwestor [...] września 2002 r. dokonał zgłoszenia, wobec którego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu, jednak w ocenie orzekających w sprawie organów obecnie nośnik reklamowy nie odpowiada temu, który został zgłoszony przez inwestora. Po pierwsze, w zgłoszeniu nośnik reklamowy został określony jako urządzenie "tymczasowe", zatem jego funkcjonowanie na dachu budynku w okresie od końca października 2002 r. do chwili obecnej (tzn. przez ponad 14 lat) wskazuje, że nie można mu przypisać tej zadeklarowanej cechy. Po drugie zaś, z treści pisma C. sp. z o.o. z [...] lipca 2002 r. wynika, że planowany nośnik reklamowy miał być wyposażony w tablicę reklamową o wymiarach 4,00 x 12,00 m, co pozwala przyjąć, że jest w nim mowa o jednej tablicy, a nie dwóch, z jakich w rzeczywistości on się składa. Dodał, że brak projektu technicznego nie pozwalał na wyciągnięcie innych wniosków niż powyższe. Tym samym, zdaniem organu drugiej instancji, inwestor w istocie zrealizował nie takie samo zamierzenie inwestycyjne jakie zgłosił, toteż nie można mówić o legalnej realizacji inwestycji. Organ stopnia wojewódzkiego podtrzymał ocenę Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zastosowanie ma przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Organ odwoławczy podzielił także ustalenia organu powiatowego co do zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi. Wskazał, że przedmiotowy nośnik znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonym uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. W § 2 ust. 1 pkt 23 ww. planu zdefiniowano pojęcie nośnika reklamowego i dokonano klasyfikacji nośników reklamowych pod kątem ich wielkości na nośniki o małym, średnim, standardowym i wielkim formacie. W § 5 ust. 2 pkt 7 lit. h ww. planu zawarto zakaz umieszczania powyżej ścian budynków (czyli poza ich obrysem) nośników reklamy systemowych tablicowych typu city light poster, a ponadto formatu średniego, standardowego i wielkiego.
Dalej organ wskazał, że powierzchnia każdej z tablic ekspozycyjnych przedmiotowego nośnika wynosząca 48,00 m2 mieści się w pojęciu formatu wielkiego, jednakże ww. plan nie dopuszcza instalowania na budynkach poza obrysem ścian nośników o formacie wielkim, standardowym i średnim. Niezgodność z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powoduje, że objęty niniejszym postępowaniem nośnik reklamowy nie może zostać objęty procedurą naprawczą, o jakiej jest mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie ma możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych lub czynności w celu doprowadzenia tego nośnika do stanu zgodnego z prawem, bowiem i tak wiązałoby się to w istocie z robotami budowlanymi polegającymi na jego rozbiórce (demontażu).
Skargę na powyższą decyzję wniosła C. sp. z o.o. W skardze spółka podniosła zarzuty:
1) naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 77, art. 80, art. 11, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a.;
2) naruszenia prawa materialnego:
– art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.),
– § 5 ust. 2 pkt 7 lit. f, g i h w zw. z § 2 ust. 1 pkt 11 i pkt 23 uchwały Rady [...] nr [...] z [...] listopada 2010 r. – miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...],
– art. 3 pkt 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.),
– art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Do skargi załączono odnaleziony dopiero teraz projekt budowlany – "Projekt techniczny tablicy reklamowej zlokalizowanej na dachu budynku usługowego – warsztatu przy [...] w W." z sierpnia 2002 r., wnosząc o przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018 r. oddalił skargę. Sąd w pełni podzielił ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia, ocenił je jako prawidłowe, wyczerpujące, a zarzuty skargi uznał za niezasadne.
Zdaniem Sądu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, że do wzniesienia nośnika reklamowego jako obiektu tymczasowego wystarczające było zgłoszenie robót budowlanych, jednak obiekt obecnie istniejący nie odpowiada zamierzeniu budowlanemu, które zostało zgłoszone. Stwierdził, że przedmiotowego nośnika nie można określić mianem "tymczasowego" jak wskazano w zgłoszeniu, bowiem funkcjonuje on na budynku od 14 lat. Dodatkowo obecnie nośnik jest dwustronny, co również nie odpowiada zgłoszeniu (określeniu, jakim w piśmie tym posługiwał się sam inwestor). Sąd podzieli również opinię organu wojewódzkiego co do braku możliwości zalegalizowania obiektu w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania administracyjnego.
Sąd zauważył, że spółka przedłożyła jako załącznik do skargi odnaleziony obecnie "Projekt techniczny tablicy reklamowej zlokalizowanej na dachu budynku usługowego – warsztatu przy [...] w W." z sierpnia 2002 r. autorstwa inż. bud. B. K. Dokument ten określa tablicę reklamową. Obecnie zaś obiekt stanowią dwie tablice.
Sąd dostrzegł wskazywane przez skarżącą niezgodności pomiędzy decyzjami obu instancji. Organ pierwszej instancji ocenił, że obiekt wymagał pozwolenia na budowę, zaś dokonane zostało zgłoszenie. Zrealizowanie obiektu niezgodnie ze zgłoszeniem uzasadnia wdrożenie trybu z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Z kolei organ drugiej instancji ocenił, że dla wzniesienia nośnika reklamowego na budynku właściwy był i jest tryb zgłoszenia robót budowlanych, na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ale także przyjął, że zastosowanie ma postępowanie legalizacyjne przewidziane w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu drugiej instancji, że przedmiotowy nośnik reklamowy nie może podlegać legalizacji ze względu na to, że jego wielkość i lokalizacja przekracza dopuszczalne parametry nośników reklamowych obowiązujące wg miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] – § 5 ust. 2 pkt 7 lit h tego planu. Przyznał rację skarżącej, że uchwalenie w 2010 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ograniczeniami co do lokalizacji i wielkości na tym terenie nośników reklamowych nie eliminowało legalności wzniesionego w 2002 r. większego nośnika reklamowego niż dopuszczalny ww. planem. Zaznaczył jednak, że nośnik w obecnej formie nie został zgłoszony tak co do jego gabarytów w zakresie ilości tablic, jak i charakteru obiektu. Zgłoszony jako tymczasowy z pewnością utracił ten przymiot po 14 latach. Dla legalizacji przedmiotowego obiektu należało stosować przepisy prawa miejscowego – miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, aktualnego w chwili orzekania przez organ. Sąd za oczywiście błędne uznał twierdzenie spółki, że § 5 ust. 2 pkt 7 lit. f, g i h planu nie ustanawia zakazu lokowania nośników reklamowych na dachach obiektów budowlanych i tak usytuowany przedmiotowy nośnik, w odróżnieniu od inaczej położonych, nie może być postrzegany jako sprzeczny z tym przepisem.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła C. sp. z o.o. z siedzibą w W. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła Sądowi pierwszej instancji:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a. art. 141 § 1 p.p.s.a. przez:
1) nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skargi, mimo dosłownego ich przepisania w części pierwszej uzasadnienia (zamiast ich zwięzłego przytoczenia),
2) ograniczenie wyjaśnień podstaw prawnych orzeczenia zawartych w uzasadnieniu skargi jedynie do kilkukrotnego ogólnikowego potwierdzania zasadności ustaleń i wywodów prawnych organu drugiej instancji bądź niezasadności zarzutów skargi bez rozwinięcia;
b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez nieuwzględnienie przez Sąd naruszeń postępowania, do których doszło w toku postępowania administracyjnego w sprawie, wyrażające się pominięciem wskazywanych w skardze przez stronę naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie okoliczności wydania decyzji przez organy obu instancji:
1) w oparciu o niekompletny materiał dowodowy w sprawie, w szczególności bez wyjaśnienia i zebrania dowodów na okoliczność, ile tablic reklamowych miał mieć zgodnie ze zgłoszeniem nośnik reklamowy na dachu budynku przy [...],
2) z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów przez niedokonanie oceny dowodu w postaci projektu technicznego przedmiotowej tablicy reklamowej załączonego do zgłoszenia robót budowlanych z [...] września 2002 r., zgodnie z którym to projektem ten nośnik reklamowy od początku miał być wyposażony w dwie tablice reklamowe i dwie tablice reklamowe obejmowało również zgłoszenie robót budowlanych, przez co Sąd wadliwie doszedł do wniosku, że w stanie faktycznym sprawy doszło do samowoli budowlanej ze względu na odstępstwo od zgłoszenia,
3) z dokonaniem wadliwej oceny dowodu w postaci zgłoszenia robót budowlanych z [...] września 2002 r., w którym skarżąca wskazała wyraźnie w pierwszym zdaniu, że zgłasza montaż nośnika reklamowego na dachu budynku na podstawie art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego, co należało prawidłowo zinterpretować jako zgłoszenie montażu urządzenia reklamowego w trybie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, natomiast Sąd z tego pisma wbrew jego wyraźnej treści wyinterpretował z opisu charakterystyki technicznej tego urządzenia reklamowego w dalszej części tego pisma, z użytego tam przez skarżącą przymiotnika "tymczasowy", jakoby skarżąca dokonała zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, mimo że projekt budowlany tego urządzenia załączony do zgłoszenia wyraźnie przewidywał takie trwale połączenie urządzenia reklamowego z podłożem, tj. dachem budynku, na którym jest on posadowiony, a w zgłoszeniu nie wskazano żadnego czasowego ograniczenia jego ekspozycji ani daty demontażu, zatem brak jest podstaw do uznania tego zgłoszenia za zgłoszenie nośnika tymczasowego w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego;
2. naruszenie prawa materialnego:
a. art. 3 pkt 5 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego poprzez przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że nośnik reklamowy funkcjonujący w danej lokalizacji od 14 lat nie stanowi obiektu tymczasowego ze względu na długi okres czasu jego użytkowania przekraczający 120 dni, podczas gdy zawarta w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego definicja obiektu tymczasowego nie zawiera takiego ograniczenia czasowego, a tym samym przedmiotowy nośnik reklamowy był nośnikiem tymczasowym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, lecz nie w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, tj. nie był nigdy nośnikiem przeznaczonym do rozbiórki po 120 dniach,
b. § 5 ust. 2 pkt 7 lit. f, g i h w związku z § 2 ust. 1 pkt 11 i pkt 23 uchwały Rady [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. – miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] przez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji jego bezpodstawne zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. ustalenie, że przepisy te ustanawiają ograniczenia wielkościowe dla nośników reklamowych lokowanych na dachach budynków skutkujące nakazem rozbiórki nośnika reklamowego o większej powierzchni, podczas gdy przepisy te nie statuują zakazu wznoszenia nośników reklamowych na dachach budynków za wyjątkiem drobnych obiektów handlu i usług, do których zgodnie z zawartą w ww. przepisach definicją legalną budynek przy [...] nie należy,
c. art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie, tj. nakazanie od razu rozbiórki całego nośnika reklamowego w sytuacji, gdy został on wybudowany na podstawie ważnego zgłoszenia robót budowlanych i w przypadku stwierdzenia ewentualnych odstępstw od projektu technicznego istniała możliwość nałożenia na stronę postępowania łagodniejszej sankcji w postaci obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia nośnika reklamowego do stanu zgodnego z prawem tj. zgodnego z treścią pierwotnego zgłoszenia.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzupełnieniu skargi kasacyjnej, w piśmie z dnia 20 grudnia 2019 r., spółka sprecyzowała podstawę kasacyjną i uzupełniła dotychczasową argumentację.
Odnośnie do podstawy nr 2a. skargi kasacyjnej wskazano, że naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w tym zarzucie, dotyczyło naruszenia art. 3 pkt 5 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, z zaznaczeniem, że obecny art. 20 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego (w którym mowa o zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów tymczasowych na określoną ilość dni wskazanych we wniosku) w okresie, w którym doszło do przyjęcia spornego zgłoszenia robót budowlanych, czyli we wrześniu 2002 r.), oznaczony był jako punkt art. 29 ust. 1 pkt 5a Prawa budowlanego.
Odnośnie do uzasadnienia podstawy kasacyjnej nr 2a. skargi kasacyjnej wskazano, że naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w tym zarzucie, polegało również na tym, że Sąd błędnie uznając sporne zgłoszenie robót budowlanych za zgłoszenie budowy obiektu tymczasowego na 120 dni w trybie wówczas obowiązujących przepisów pominął całkowicie brak wskazania w przedmiotowym zgłoszeniu robót terminu ich rozbiórki, który był wymagany dla zgłoszenia robót budowlanych w oparciu o przepis dotyczący zgłoszeń tymczasowych obiektów budowlanych, tj. art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego oraz jego poprzednika obowiązującego do 11 lipca 2003 r., tj. art. 29 ust. 1 pkt 5a Prawa budowlanego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przedmiotowego przepisu przez Sąd; ponadto Sąd całkowicie pominął właściwą podstawę zgłoszenia z art. 29 ust. 2 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym w 2002 r.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o potraktowanie wszelkich odniesień zawartych w skardze do art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego również jako odniesień do art. 29 ust. 1 pkt 5a Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w latach 2001 – 2003, natomiast wszystkich odniesień w skardze do art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego również jako odniesień do art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w latach 2001 – 2003.
Strona podniosła ponadto nową okoliczność, a mianowicie argumentację prawną dot. wykładni pojęcia "tymczasowości urządzenia" dokonaną w podobnym stanie faktycznym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 695/19. W przywołanej sprawie, w sytuacji użycia przez skarżącą tego samego wzoru pisma ze zgłoszeniem robót budowlanych, który jednocześnie wskazywał, że zgłaszany jest montaż nośnika reklamowego i że nośnik ten ma charakter rozbieralny i tymczasowy, Sąd ocenił, że organ dokonał nadinterpretacji treści zgłoszenia, bo treść tego zgłoszenia jednoznacznie przesądzała, że skarżąca zgłaszała zamiar montażu nośnika reklamowego, zaś użycie przez nią słów "tymczasowy" i "rozbieralny" odnosiło się jedynie do cech budowlanych obiektu, a nie do charakteru obiektu i dokonywanego zgłoszenia. Ponadto we wskazanej sprawie Sąd uznał obiekt wykonany na podstawie tego zgłoszenia robót budowlanych za chroniony prawnie, a istniejące jego stwierdzone odstępstwa od pierwotnego projektu budowlanego w postaci dodatkowych lamp za nieznaczne z punktu widzenia istoty wykonanego obiektu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że zawiera ona częściowo usprawiedliwione podstawy.
Autor skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności wskazał na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., którego upatruje w tym, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi – przede wszystkim co do kluczowej, zarzucanej przez skarżącą wadliwej oceny materiału dowodowego, a także ograniczył się do negacji stanowiska skarżącej i wielokrotnego określenia stanowiska organu jako prawidłowego, bez szerszego wyjaśnienia takiej oceny.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest jednolite stanowisko, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08; publ. CBOSA). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA: z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09; publ. CBOSA).
Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w ww. przepisie i daje odpowiedź co do zasadniczych powodów oddalenia skargi. W żadnej mierze uchybieniem art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest dokładne, dosłowne przepisanie w uzasadnieniu wyroku zarzutów skargi – zamiast ich zwięzłego przytoczenia, jak wymaga ww. przepis. Wyjaśnić należy, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Zatem z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w swoich rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt I GSK 623/15; z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; publ. CBOSA). Sąd pierwszej instancji niewątpliwie odniósł się do istoty sprawy, tj. kwestii kompletności zgromadzonego materiału dowodowego i stwierdzonych przez organy obu instancji odstępstw od dokonanego zgłoszenia. Okoliczność, że Sąd w zaskarżonym wyroku w sposób lakoniczny odniósł się do zarzutów skargi, stwierdzając kilkukrotnie, że stanowisko skarżącej jest błędne i wielokrotnie używał określeń, że stanowisko organu "jest prawidłowe" lub Sąd je "podziela" (wręcz nadużywając tych zwrotów kosztem ograniczenia własnego wywodu), nie skutkuje tym, że wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej i że tylko z tego powodu powinien zostać uchylony. Niewątpliwie, skoro Sąd pierwszej instancji zawarł powyższe stwierdzenia, to zagadnienie zarówno kompletności zgromadzonego materiału dowodowego, jak i zastosowania przepisów prawa materialnego było przedmiotem oceny tego Sądu.
Uzasadniony natomiast okazał się drugi postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd wojewódzki za prawidłowe uznał twierdzenia organu odwoławczego odnoszące się do zasadności zastosowania w kontrolowanej sprawie trybu określonego w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, że w dacie realizacji inwestycji obiekt ten mógł być zrealizowany na podstawie zgłoszenia, lecz inwestor przekroczył jego warunki, tj. zrealizował obiekt inny niż zgłoszony: zamiast jednej tablicy reklamowej postawił dwie i przedmiotowy nośnik reklamowy nie ma cech urządzenia "tymczasowego". Organ pierwszej instancji z kolei uzasadniając zastosowanie tego samego trybu, tj. art. 50 – 51 Prawa budowlanego, stanął na stanowisku, że realizacja inwestycji o takim charakterze jak zgłoszona wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Rację należy przyznać skarżącej kasacyjnie, że wskutek wadliwie zgromadzonego i ocenionego materiału dowodowego doszło do błędnej oceny zgodności wybudowanej inwestycji z dokonanym zgłoszeniem, czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji.
Przede wszystkim pominąć nie można, że oceny zgodności zrealizowania przedmiotowego nośnika reklamowego ze zgłoszeniem organy dokonały na podstawie pozyskanej z Wydziału Architektury i Budownictwa [...] kserokopii dokumentów dotyczących zgłoszenia dokonanego przez skarżącą spółkę w dniu [...] września 2020 r., w tym przede wszystkim pisma spółki z dnia [...] lipca 2002 r. informującego o zamiarze zamontowania nośnika reklamowego na dachu budynku przy [...] wraz z jego wizualizacją i zgłoszenia z dnia [...] września 2002 r. Wśród przesłanych kserokopii nie było natomiast projektu technicznego załączonego do ww. zgłoszenia – jak wynika z wyjaśnień organu administracji architektoniczno-budowlanej nie odnaleziono oryginałów akt sprawy. W toku postępowania nie udało się też inwestorowi odszukać tego projektu i dopiero po jego zakończeniu spółka – jak wyjaśniła w skardze "wskutek dodatkowych pogłębionych poszukiwań archiwalnych w swojej dokumentacji" – odnalazła projekt techniczny załączony do zgłoszenia z dnia [...] września 2002 r. i jego kserokopię załączyła do skargi z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu. Przyznać należy rację skarżącej kasacyjnie, która już w skardze podnosiła, że zaniedbania organu dotyczące przechowywania właściwej dokumentacji – akt sprawy nie mogą obciążać strony postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonując oceny zgodności zrealizowanego nośnika reklamowego ze zgłoszeniem z dnia [...] września 2002 r. organy nadzoru budowlanego bezwzględnie musiały mieć na uwadze, że sama treść lakonicznego zgłoszenia może nie opisywać dokładnie planowanej inwestycji, gdyż pismo to było zredagowane jako pismo o stosunkowo ogólnym charakterze, zakładając, że jego uzupełnienie stanowi projekt techniczny.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, błędne było przyjęcie przez organy obu instancji i zaakceptowane przez Sąd wojewódzki, że ze zgłoszenia z dnia [...] września 2002 r. należy wywieść wniosek o "tymczasowości" przedmiotowego nośnika reklamowego. Wprawdzie rzeczywiście inwestor w zgłoszeniu sam opisał planowany do realizacji nośnik reklamowy jako urządzenie "tymczasowe", jednak na podstawie tego jednego tylko słowa nie można wysuwać tak daleko idącego wniosku, że zgłoszenie dotyczyło budowy tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego – a w dacie dokonania zgłoszenia opisanego w art. 29 ust. 1 pkt 5a tej ustawy. Uszło uwadze organów i Sądu pierwszej instancji, że na całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego składa się m.in. kopia umowy najmu z dnia [...] lipca 2002 r. dotycząca udostępnienia inwestorowi powierzchni dachu budynku przy [...] pod zainstalowanie nośnika reklamowego. Powyższa umowa została zawarta na czas określony – 5 lat (tj. do 2007 r.), z możliwością jej przedłużenia. Dokument ten bezsprzecznie wskazuje zatem, że intencją inwestora nie było posadowienie nośnika reklamowego na krótki czas do 120 dni, lecz na zdecydowanie dłuższy, co najmniej kilkuletni okres czasu, co w naturalny sposób bardziej odpowiada charakterowi inwestycji nakierowanej na długofalowe przynoszenie zysku z wynajmowania powierzchni reklamowej. W tym świetle zgodzić należy się ze skarżącą kasacyjnie, że interpretacja użytego w zgłoszeniu przymiotnika "tymczasowy" odnoszącego się do nośnika reklamowego nie wskazuje na charakter obiektu budowlanego – kwalifikację prawną jako "tymczasowego obiektu budowlanego" w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 (wcześniej: art. 29 ust. 1 pkt 5a) Prawa budowlanego. Powyższe określenie należało raczej oceniać jako bliskoznaczne z użytym również przymiotnikiem "rozbieralny" – opisujące stosunkowo nieskompilowany sposób konstrukcji nośnika reklamowego, umożliwiający jego łatwy i szybki montaż oraz demontaż.
Odnosząc się do wskazanego w piśmie z dnia 20 września 2019 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 695/19, mającego zdaniem skarżącej kasacyjnie potwierdzać prawidłowość prezentowanej przez nią wykładni pojęcia "tymczasowości urządzenia", wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł wziąć pod uwagę zawartej w uzasadnieniu ww. wyroku argumentacji prawnej. Przede wszystkim wyrok w sprawie VII SA/Wa 695/19 został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt II OSK 618/20. Przywołane rozstrzygnięcie Sądu wojewódzkiego, choć zapadło w podobnym jak w niniejszej sprawie stanie faktycznym, dotyczyło jednak innych kwestii aniżeli podnoszone w zaskarżonej decyzji i skardze kasacyjnej – mianowicie prawidłowości trybu: czy zastosowanie miał tryb określony w art. 50 ust. 1 pkt 3 oraz art. 51 Prawa budowlanego, czy w art. 48 tej ustawy. Wobec braku analogicznego zarzutu w rozpoznawanej skardze kasacyjnej kwestia ta nie podlegała ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Sąd pierwszej instancji nie uniknął również błędu, oceniając w oparciu o przedłożony przez spółkę projekt techniczny drugie wskazane przez organy odstępstwo od dokonanego zgłoszenia, tj. kwestię tego, czy pierwotnie nośnik reklamowy miał składać się z jednej, czy z dwóch tablic. Sąd stwierdził, że ww. dokument określa tablicę reklamową, a obecnie obiekt stanowią dwie tablice, co potwierdzałoby prawidłowość oceny dokonanej przez organy. Ocena ta jest oczywiście wadliwa i zupełnie oderwana od treści ocenianego przez Sąd dokumentu. Załączony do skargi "Projekt techniczny tablicy reklamowej zlokalizowanej na dachu budynku usługowego – warsztatu przy [...] w W." z sierpnia 2002 r. składa się z kilku części: części opisowej "Projekt techniczny – ogólny" oraz części szczegółowej "Obliczenia statystyczne" i części rysunkowej. Już w części opisowej w pkt 4 "Opis konstrukcji reklamy" wprost wskazano: "Dwie tablice reklamowe usztywnione między sobą zgodnie z rysunkami szczegółowymi". Również z części rysunkowej wynika bez żadnych wątpliwości, że objęty projektem nośnik ma składać się z dwóch tablic reklamowych: z widoku elewacji zachodniej od strony drogi widać, że na wspólnej konstrukcji stalowej zamocowane są dwie tablice, każda umiejscowiona prostopadle do drogi (w kierunku południowym i północnym).
Ustalenie wszystkich istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych z zachowaniem przez organy administracji publicznej wymogów określonych w art. 7 , art., 77 § 1 i art. 80 k.p.a. może stanowić dopiero podstawę do skontrolowania przez Sąd procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego. Z tego względu, wobec stwierdzenia, że organy w sposób wadliwy, niezbyt wnikliwy ustaliły stan faktyczny sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonywał oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, uznając je jako przedwczesne.
Przede wszystkim jako przedwczesne w omawianej sytuacji należało uznać zarzuty naruszenia przepisów dotyczących zgodności inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie ulega wszak wątpliwości, że dopiero jednoznaczne stwierdzenie, że inwestycja powstała niezgodnie z obowiązującymi w dacie jej realizacji przepisami, co skutkuje koniecznością wdrożenia postępowania legalizacyjnego lub naprawczego będzie wymagało dokonania analizy przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Natomiast należy wyjaśnić skarżącej kasacyjnie – w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, że decyzje wydane w oparciu o ww. podstawę prawną (w tym nakazanie rozbiórki obiektu) podejmowane są w sytuacjach, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3. Istota decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że stan zgodności z prawem w rozumieniu ww. przepisu oznacza nie tylko zgodność z przepisami prawa administracyjnego materialnego z zakresu prawa budowlanego (tj. z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę, albo z dokonanym zgłoszeniem), ale również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie – w tym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (np. wyroki NSA: z dnia 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 534/08, z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2477, z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 151/17; publ. CBOSA). Zaznaczyć trzeba, że chodzi tu o zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego aktualnie, w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10; publ. CBOSA).
Uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w zakresie wskazanego wyżej zarzutu naruszenia prawa procesowego, jak również przyjmując, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r.
Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu drugiej instancji przy jednoczesnym pozostawieniu w nim rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] stanowi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, punkt wyjścia do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Uzupełniając postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia wszystkich istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności organ winien poczynić i przedstawić w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia ustalenia co do różnicy między zakresem robót budowlanych określonych w zgłoszeniu wykonania nośnika reklamowego a faktycznie wykonanego. Przedstawiona ocena zgromadzonego materiału dowodowego winna odpowiadać zasadzie swobody oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a. Organ uwzględni całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, w tym uzupełni go o "Projekt techniczny tablicy reklamowej zlokalizowanej na dachu budynku usługowego – warsztatu przy [...] w W." z sierpnia 2002 r., którego kserokopię inwestor dołączył do skargi, i dokona jego oceny. Wprawdzie do momentu wydania zaskarżonej decyzji nie ujawniono (nie odnaleziono) ww. dokumentu, jednakże organ był obowiązany w odpowiedzi na skargę ustosunkować się do jego treści i odnoszących się do niego twierdzeń skarżącej, czego nie uczynił. Nie może także ujść uwadze organu, co zostało wyżej wskazane, że ewentualne nieodnalezienie oryginału tego dokumentu nie może szkodzić stronie skarżącej. Następnie organ winien dokonać subsumpcji danego, aktualnego stanu faktycznego pod określony przepis prawa materialnego. Organ oceni zatem, czy przedmiotowa inwestycja mogła, według przepisów w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., być zrealizowana w oparciu o zgłoszenie. Pozytywny wynik analizy przepisów winien stanowić punkt wyjścia do odpowiedzi na pytanie, czy ustalony stan faktyczny pozwala na prowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Przyjęcie natomiast, że inwestycja wymagała w 2002 r. uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, winno skutkować wszczęciem postępowania naprawczego w odpowiednim trybie przewidzianym dla takiego naruszenia prawa. Natomiast – biorąc pod uwagę, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy winien brać pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydawania decyzji przez ten organ, to rzeczą [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego będzie w pierwszej kolejności wyjaśnienie, czy przedmiotowy obiekt budowlany w dalszym ciągu jest posadowiony na dachu budynku przy [...] w W.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 § 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzono od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego łącznie kwotę 1587 zł, tj. 500 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 250 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej, 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym w kwocie 720 zł ustalone za postępowanie przed Sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z poz. 374 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło