VII SA/Wa 962/15

WyrokWSA w Warszawie2016-08-10

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę sieci kanalizacyjnej, wybudowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, której następnie stwierdzono nieważność, może być skierowana do gminy jako inwestora, nawet jeśli sieć stała się własnością innego podmiotu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę sieci kanalizacyjnej może być skierowana do gminy jako inwestora, nawet jeśli sieć stała się własnością innego podmiotu. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, inwestor jest zobowiązany do wykonania czynności nakazanych w decyzji rozbiórkowej, a pojęcie inwestora oznacza sprawcę samowoli budowlanej. Nakaz rozbiórki nie może wykraczać poza zakres, w jakim stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Gminie rozbiórkę odcinka sieci kanalizacji sanitarnej, wybudowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego przez stwierdzenie nieważności. Gmina wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak udziału w postępowaniu właściciela sieci – Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych i Rolniczych Sp. z o.o. Sąd uznał skargę za niezasadną, podzielając stanowisko organów administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę I. Stan sprawy 1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. G., B. M., D. M. oraz Gminy [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] nakazującej Gminie [...] rozbiórkę odcinka sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i przepompownią ścieków w ulicy S., oznaczonej jako działka nr ewid. [...] w miejscowości K., gm. O., wybudowanego na podstawie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...]listopada 2007 r. nr [...] wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w drodze stwierdzenia nieważności, w części obejmującej działkę nr ewid. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - dalej "kpa", oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409). 2. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – dalej "[...]WINB" podał, że J. H. pismem z dnia 12 listopada 2012 r. skierowanym do organu powiatowego domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej wykonania przez Gminę [...] sieci kanalizacji na działce nr ewid. [...],[...],[...] i [...] w miejscowości K., natomiast w dniu [...] października 2012 r. do organu I instancji wpłynęła decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami położonej na działkach nr ewid. [...],[...],[...] i [...] w części dotyczącej działki nr ewid. [...] zaś w pozostałej części umarzająca postępowanie nadzwyczajne. Z treści tej decyzji wynika, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę nie złożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane. PINB w [...] pismem z dnia [...] listopada 2012 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wybudowanego odcinka sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i przepompownią ścieków w ulicy S., zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], w K., a następnie decyzją z dnia [...] grudnia nr [...] umorzył przedmiotowe postępowanie. [...]WINB, po rozpatrzeniu odwołania J. H., decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] uchylił tę decyzję, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W związku z powyższym, PINB w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] nałożył na Gminę [...] obowiązek dostarczenia projektu technicznego zrealizowanego odcinka sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i przepompownią ścieków przy ul. S. w K., w terminie do 30 czerwca 2013 r. Przy piśmie z dnia 24 czerwca 2013 r. Gmina [...] przedłożyła wymaganą dokumentację, a organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania J. H. [...]WINB decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości, i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 w zw. z ust. 7 ustawy Prawo budowlane stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na Gminę [...] obowiązku dostarczenia projektu technicznego zrealizowanego odcinka sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i przepompownią ścieków przy ul. S. w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J. H., wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 630/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz decyzję PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. PINB w [...], mając na względzie wytyczne zawarte w ww. wyroku, decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nakazał Gminie [...] rozbiórkę odcinka sieci kanalizacji sanitarnej w ul. S., oznaczonej jako działka nr ewid. [...] w K., wybudowanego na podstawie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2007 r., wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. w drodze stwierdzenia nieważności, w części obejmującej działkę nr ewid. [...]. 3. W uzasadnieniu decyzji [...]WINB stwierdził, że stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ administracyjny jest obowiązany sprawę rozpoznać ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku sądu. PINB w [...], stosując się do wytycznych Sądu, wezwał inwestora – gminę [...] do przedłożenia dokumentu, z którego wynikałoby prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością – działką nr ewid. [...] przy ul. S. w K. W dniu 23 grudnia 2014 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo Wójta Gminy [...] z informacją, że Gmina nie posiada tytułu prawnego uprawniającego do wykonywania robót budowlanych na tej działce. Wobec ustalenia, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane, PINB w [...] wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakaz rozbiórki odcinka sieci kanalizacji sanitarnej obejmującego przedmiotową działkę. Z ustaleń organu wynika, że organ powiatowy w sposób prawidłowy wykonał zalecenia zawarte w wyroku WSA w Warszawie – podjął czynności mające na celu ustalenie, czy inwestor dysponuje prawem do dysponowania przedmiotową działką na cele budowlane. Posiadając informację od inwestora, że takiego prawa nie posiada, zgodnie z wytycznymi Sądu zakwalifikował roboty budowlane wykonane na działce nr 591/18 do robót określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. robót wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i prawidłowo, zdaniem [...]WINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nakazał rozbiórkę odcinka sieci kanalizacji na przedmiotowej działce. Organ stwierdził, że nakazem rozbiórki objęte są wyłącznie te elementy inwestycji zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę (decyzja [...]), które znajdują się na działce nr ewid. [...]. Z sentencji zaskarżonej decyzji nie wynika, aby nakaz rozbiórki obejmował również te części przyłączy, które są zlokalizowane na innych nieruchomościach. Nakaz rozbiórki nie może wykraczać poza zakres w jakim stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę. Zdaniem [...]WINB, przedmiotowa sieć kanalizacyjna jest rzeczą ruchomą, o której mowa w art. 49 § 1 kc, i jako taka nie stanowi własności właściciela działki, przez którą przebiega. W związku z tym, za właściciela sieci kanalizacyjnej, jako rzeczy ruchomej, uznać należy jej faktycznego inwestora, który poczynił nakłady na jej wybudowanie. Z akt sprawy nie wynika, aby w drodze umowy cywilnoprawnej przeniesiono własność tej rzeczy ruchomej na inny podmiot. Dlatego też, zdaniem organu, Gmina [...] posiada wystarczający tytuł prawny do wykonania obowiązku nałożonego skarżoną decyzją. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze, stanowisko organu oraz uczestnika postępowania 5. Skargę na decyzję [...]WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina [...], zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 i 29 oraz art. 7 kpa, a także art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca podniosła, że w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie nie uczestniczył jako strona podmiot, którego uczestnictwo w tym charakterze jest niezbędne – Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych i Rolniczych Spółka z o.o. w [...], jako właściciel sieci kanalizacyjnej i innych urządzeń, co do których orzeczono nakaz rozbiórki. Pominięcie w tym postępowaniu właściciela sieci i urządzeń kanalizacyjnych w dacie wydania obu decyzji, narusza nie tylko art. 7 kpa, ale i również art. 10 kpa. Przedmiotowa sieć kanalizacyjna, mieściła się w ramach szerszej inwestycji gminnej pod nazwą "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami w miejscowości K. - etap III (obiekt kategorii XXVI). Rada Gminy w [...] Uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. zdecydowała o wniesieniu jako wkładu niepieniężnego tej sieci kanalizacyjnej wraz z instalacjami do Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych i Rolniczych Spółka z o.o. w [...], z przeznaczeniem na podwyższenie jej kapitału zakładowego. W wykonaniu tej uchwały, Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych i Rolniczych Spółka z o.o. w [...] w dniu [...] grudnia 2011 r. podjęło w formie aktu notarialnego Uchwałę Nr [...] r. w której dokonało stosownej zmiany w umowie Spółki (§ 1 uchwały dotyczący zmiany w § 8, w której w ust. 2 lit. a, tiret trzynaste uwzględniono te zmiany). Z tym też dniem wybudowana sieć kanalizacyjna wraz z urządzeniami, co do której orzeczono nakaz rozbiórki, stała się własnością tej Spółki i jest jej środkiem trwałym w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Przedmiotowa inwestycja została przekazana do użytku w dniu [...] października 2011 r., na co uzyskała stosowne zaświadczenie Nr [...] PINB w [...], w którym to organ ten nie zgłosił sprzeciwu. W piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 2016 r. strona skarżąca zarzuciła decyzji: naruszenie przepisów stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności: - art. 28 kpa w zw. z art. 52 ustawy Prawo budowlane, poprzez skierowanie nakazu rozbiórki odcinka sieci kanalizacji do osoby nie będącej stroną w sprawie, tj. do Gminy, a nie do Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych i Rolniczych sp. z o.o. - właściciela sieci kanalizacji, co powoduje, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa; - niewykonalność w dniu jej wydania, która ma charakter trwały, z uwagi nakazanie Gminie rozbiórki sieci kanalizacji stanowiącej własność osoby trzeciej - Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych, co powoduje, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 kpa; - w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą określony w art. 288 § 1 kk co powoduje, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 6 kpa; naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez wybór najbardziej inwazyjnej formy postępowania naprawczego w postaci nakazania rozbiórki sieci kanalizacji; - art. 7 kpa poprzez przyznanie w sposób nieuprawniony pierwszeństwa interesowi jednostki przed interesem społecznym; naruszenie prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania: - art. 10 § 1 w zw. z 61 § 4 w. zw. z art. 28 kpa i art. 52 ustawy Prawo budowlane poprzez brak wezwania strony postępowania administracyjnego - właściciela sieci kanalizacji, tj. Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych do udziału w sprawie oraz tym samym brak zapewnienia mu czynnego udziału w sprawie, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § pkt 4 kpa; naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 7 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności niewyjaśnienie kwestii własności sieci kanalizacji będącej przedmiotem nakazu rozbiórki; - art. 77 § 1 kpa, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, że sieć kanalizacji nie jest własnością Gminy, ale Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych; - art. 81 kpa przez brak umożliwienia stronom końcowego zapoznania się ze wszystkimi zebranymi dowodami oraz wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów; - art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji -- wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, stwierdzenie nieważności lub uchylenie również decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] stycznia 2015 nr [...] nakazującej Gminie rozbiórkę kanalizacji, decyzji Inspektora Wojewódzkiego nr [...]z dnia [...] lutego 2013 r., oraz o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 6. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę uczestnik J. H. wniósł o oddalenie skargi. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. 8. Zaskarżoną decyzją [...]WINB utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nakazującą Gminie [...] rozbiórkę odcinka sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i przepompownią ścieków w ulicy S., oznaczonej jako działka nr ewid. [...] w K., wybudowanego na podstawie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2007 r. wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. w drodze stwierdzenia nieważności, w części obejmującej działkę nr ewid. [...]. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa. 9.1 Zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że organ administracji obowiązany jest sprawę rozpoznać ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu. W niniejszej sprawie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 630/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. H., uchylił decyzję [...]WINB z dnia [...] lutego 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz decyzję PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. W wyroku tym Sąd stwierdził, iż organy nadzoru budowlanego błędnie uznały, że stan faktyczny w niniejszej sprawie pozwala na zastosowanie trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd w przedmiotowym wyroku wskazał, iż "W sytuacji, takiej jak w rozpoznawanej sprawie, gdy roboty budowlane zostały wykonane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której następnie stwierdzono nieważność, ma zastosowanie tak zwane postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Sytuacja taka nie jest wprost uregulowana przepisami Prawa budowlanego. Nie ulega jednak wątpliwości, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego stosuje się także, gdy roboty budowlane zostały wykonane. Wynika to z jednoznacznej treści art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika też, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego stosuje się do wykonanych robót budowlanych, jeżeli zostały one wykonane w sposób, o którym mowa wart. 50 ust. 1. W tym ostatnim przepisie przewidziano zaś m. in. wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Za taką sytuację uznać zaś należy wykonanie robót budowlanych co prawda w czasie obowiązywania pozwolenia na budowę, ale później uznanego za nieważne. (...) Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wynika to z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w którym stanowi się, że przewidziane w nim obowiązki nakłada się w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego w prawem. Jeżeli wady wykonanych robót budowlanych są takie, że nie sposób doprowadzić ich do stanu zgodnego z prawem, to ustawodawca nie wyklucza nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. (...) z treści uzasadnienia uchwały 7 sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie II OPS 2/10 nie wynika, iż prowadząc postępowanie naprawcze o którym mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego nie badają posiadania przez inwestora uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyżej wskazana uchwała stanowi jedynie, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Czym innym jest natomiast żądanie przedłożenia oświadczenia, a czym innym to, czy inwestor posiada taki tytuł. Co więcej Naczelny Sąd Administracyjny podejmując tę uchwałę uznał i wyraził to w uzasadnieniu uchwały, że nie można wykluczyć, iż organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 ustawy Prawo budowlane, po ustaleniu że inwestor nie miał i nadal nie ma wymaganego ustawą prawa do terenu na cele budowlane, skorzysta z uprawnienia określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i wyda stosowne do ustalonego stanu faktycznego rozstrzygnięcie, którym może być decyzja nakazująca rozbiórkę. W takim przypadku jak wskazał skład 7 sędziów NSA podstawę rozstrzygnięcia stanowiłoby ustalenia, że inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a nie to czy ma przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa." Stosownie zatem do art. 153 ppsa, organ administracji obowiązany był sprawę rozpoznać ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu tego wyroku Sądu, również niniejszy skład orzekający związany jest oceną prawną zawartą w tym wyroku. 9.2 Jak wynika z akt sprawy, PINB w [...] stosownie do wytycznych WSA w Warszawie zawartych w uzasadnieniu powyższego wyroku, wezwał inwestora, tj. Gminę [...] , do przedłożenia dokumentu, z którego wynikałoby prawo do dysponowania na cele budowlaną działką nr ewid. [...], położoną przy ul. S. w K. Z odpowiedzi udzielonej organowi powiatowemu przez Wójta Gminy [...] wynika, iż Gmina nie posiada tytułu prawnego uprawniającego do wykonywania robót budowlanych na tej nieruchomości. Wobec ustalenia, iż inwestor nie posiada prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, PINB w [...] wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakaz rozbiórki odcinka sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i przepompownią ścieków w ulicy S., oznaczonego jako działka nr ew. [...], w K., wybudowanego na podstawie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2007 r., wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., w drodze stwierdzenia nieważności, w części obejmującej działkę o nr ew. [...]. 9.3 Nie budzi w sprawie wątpliwości, że prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie naprawcze zostało zakończone wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę, a postępowanie naprawcze poprzedzone było wyeliminowaniem z obrotu prawnego przez stwierdzenie nieważności, w części, decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 52 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Kolejność podmiotów zobowiązanych do dokonania rozbiórki, ustalona w art. 52 ustawy Prawo budowlane nie jest przypadkowa. Z przepisu tego wynika jednakże, zdaniem Sądu, że decyzje rozbiórkowe winny być w pierwszej kolejności kierowane do inwestora. Podkreślić jednocześnie należy, że nakaz rozbiórki może być kierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem działki, na której zrealizowano określoną inwestycję, np. w sytuacji gdy inwestorem jest osoba, która zorganizowała i sfinansowała budowę. Zasadą jest, że to inwestor, który wybudował samowolnie obiekt budowlany jest zobowiązany do jego rozbiórki i to on powinien ponieść wszelkie koszty związane z wykonaniem rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lipca 2009 r. II OSK 1234/08 stwierdził, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 ustawy Prawo budowlane oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. W pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności. Z sentencji zaskarżonej decyzji nie wynika zaś, aby nakaz rozbiórki obejmował również te części przyłączy, które są zlokalizowane na innych nieruchomościach, bowiem nakaz rozbiórki nie może wykraczać poza zakres w jakim stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę. 10. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organy zastosowały się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie poprzedzającego wydanie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. 11. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło