VII SA/Wa 993/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. D. z Kancelarii Adwokackiej w [...] W. przy ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r., działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 5 pkt. 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, po ponownym rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej u B.S. - alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego, wymienionej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U nr 132, poz. 1115) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, iż wydano ją w oparciu o orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawione przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Szpital S. oraz po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego. Odwołanie od tej decyzji wniósł B. S., podnosząc że Instytut w S. wydał orzeczenie nie dysponując pełnymi danymi medycznymi na temat czynników narażenia zawodowego, zwłaszcza o charakterze alergizującym. Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organ ten prawidłowo przeprowadził postępowanie i zasadnie orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u B. S. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił ogólny przebieg zawodowej działalności skarżącego, w celu zobrazowania narażenia zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy. W latach 1969-1970 pracował w Fabryce Łączników w R. jako ślusarz, w 1971 w Kółku Rolniczym Kowala jako omłotowy, w latach 1972-1975 r. w Hucie Szkła "F." w R. na stanowisku formowacz wyrobów szklanych, później na różnych stanowiskach pracy min. jako omłotowy, szlifierz, ślusarz, dozorca. Pracę zawodową zakończył w 1994 r. i do chwili obecnej przebywa na rencie inwalidzkiej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podał że, w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie choroby zawodowej B. S. był czterokrotnie badany przez jednostki służby zdrowia upoważnione na mocy § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, do orzekania w sprawach chorób zawodowych. Jak wynika z orzeczenia lekarskiego nr [...], wydanego w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., zgromadzony materiał (dostępna dokumentacja medyczna, szczegółowa ocena narażenia zawodowego, całokształt obserwacji klinicznej w tym wywiad chorobowy, badanie laryngologiczne, wyniki badań dodatkowych) nie daje merytorycznych podstaw do rozpoznania u B. S. choroby zawodowej -alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego. Przeprowadzona diagnostyka alergologiczna, w testach skórnych z potencjalnymi alergenami znajdującymi się w środowisku pracy wykazała wynik ujemny, a charakter stwierdzonych zmian chorobowych nie uzasadniał ich zawodowej etiologii. Organ podniósł że, jak podkreślono w orzecznictwie rozpoznawanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne i orzeczenia lekarskie wystawione przez uprawnione do orzekania jednostki służby zdrowia są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, które nie mają uprawnień do ich podważania poprzez samodzielną ocenę dokumentacji lekarskiej prowadzącą do odmiennego rozpoznania schorzenia niż to uczynili lekarze orzecznicy. Skargę na powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. złożył B. S., ponawiając żądanie stwierdzenia u niego choroby zawodowej - alergicznego nieżytu nosa, która jego zdaniem pozostaje w związku jego pracą w warunkach szkodliwych dla zdrowia w Hucie Szkła w R. Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym 10 września 2008r. w sprawie VII SA/Wa 408/08 skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd podał, że organy prawidłowo przy rozstrzyganiu sprawy wzięły pod uwagę szczegółową ocenę narażenia zawodowego, a także całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy, badanie laryngologiczne, wyniki badań dodatkowych oraz dostępną dokumentację medyczną, jak stanowi § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych. Zgromadzony materiału - tym wyniki testów skórnych z potencjalnymi alergenami środowiska pracy-nie dostarczył merytorycznych podstaw aby stwierdzić związek przyczynowy między wykonywaną pracą a charakterem zmian chorobowych Sąd podkreślił, że nie każda choroba z punktu widzenia medycznego może być uznana za chorobę zawodową, nawet jeśli cierpi na nią osoba która była narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej. Po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy., Podkreślono, że organy inspekcji sanitarnej były związane orzeczeniami lekarskimi o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie mogły dokonać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania, a procedura przeprowadzonych badań nie nasuwała żadnych wątpliwości co do ich rzetelności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku niósł B. S. Po rozpoznaniu skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym 9 kwietnia 2009r. w sprawie o sygn. akt II OSK 28/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż wyrok objęty skargą, przy wydaniu którego jako przesłankę materialnoprawną podano przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach zapadł już po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 19 czerwca 2008r. (wyroku orzekającego iż przepisy w/w rozporządzenia są niezgodne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd rozpoznając sprawę nie wziął pod uwagę wydanego wyroku Trybunału i oddalił skargę dokonując oceny prawnej w oparciu o niekonstytucyjne przepisy rozporządzenia. Ponownie rozpoznając skargę B. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] stycznia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest przy jej ponownym rozpoznawaniu wykładnią prawa dokonaną tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z [...] stycznia 2008r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u B. S. choroby zawodowej. Podstawą prawną obu decyzji były przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. – w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132 poz. 1115). Na skutek pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem wydanym 19 czerwca 2008r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 orzekł że: art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z 26 czerwca 1974r. – Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia oraz, rozporządzenie Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ← są niezgodne z art. 92 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Stan prawny ustalony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje sądy w ten sposób, iż muszą one uwzględnić stan prawny określony przez Trybunał Konstytucyjny niezależnie czy rozstrzygnięcie organu administracyjnego zostało podjęte przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, czy też po jego ogłoszeniu, bowiem orzeczenie Trybunału o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji powinno przesądzać o uznaniu "naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania w samej decyzji administracyjnej" (vide. J Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 stycznia 2000r., II SA 4728/98 OSP z 2000 z. 1.) Wobec tego oceniając decyzje organów oparte na treści przepisów niezgodnych wg. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z Konstytucją RP, Sąd winien uchylić. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.