VII SAB/Wa 112/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D W i M W na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki skargę oddala Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. D W i M W złożyli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. znak [...]. Postanowieniem tym GINB uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia [...] kwietnia 2003 r. i sprostował oczywistą omyłkę w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...]. Skarżący zarzucili, że w postanowieniu z dnia [...] lipca 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego "wprowadza kolejne błędy sprzeczne ze stanem faktycznym", "te przekręty i celowe błędy pisarskie strona skarżąca prostuje od 2003 r. bezskutecznie". Podnieśli zarzuty odnoszące się do szeregu rozstrzygnięć różnych organów (Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ), wydawanych w postępowaniach dotyczących działki skarżących oraz dotyczących inwestycji realizowanych na działkach sąsiednich. Wyrazili niezadowolenie z działań Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w okresie kilkunastu lat, nieuwzględniających, w ich ocenie, interesu skarżących. W końcowej części skargi D W i M W stwierdzili, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego "pozostaje w bezczynności i nie chciał wszcząć postępowania do swojego bezprawia, nie chciał wyznaczyć rozpraw administracyjnych z udziałem stron do celowych błędów w postanowieniu [...] Wnieśli, "by GINB w [...] wydał w niniejszej sprawie właściwą decyzję i postanowienie pozbawione wad w numerach decyzji". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi D W i M W na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie postanowienia GINB z dnia [...] lipca 2003 r. znak: [...] . Wskazał w odpowiedzi na skargę, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. znak: [...] uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. i sprostował oczywistą omyłkę w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt 7/IV SA 3127-3130/03 oddalił skargę na to postanowienie. Organ zauważył, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] odmówił wznowienia (na wniosek D W, MW, J W i M W postępowania administracyjnego zakończonego własnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. znak: [...], a następnie postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] stwierdził złożenie z uchybieniem terminu wniosku D W, M W, J W i M W o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał też, że w odpowiedzi na pisma D W, M W, J W i M W z dnia 25 października 2014 r. oraz z dnia 20 listopada 2014 r., stanowiące m.in. "wezwanie do usunięcia stanu naruszenia prawa do wydanego postanowienia nr [...] w którym GINB korygował błędy pisarskie w wydanym postanowieniu do postanowienia nr [...] z dnia [...] 04.2003 r.", pismem z dnia 25 listopada 2014 r. poinformował strony, że nie pozostaje w bezczynności w sprawie rozpoznania wniosków odnośnie postępowań związanych z postanowieniem GINB z dnia [...] lipca 2003 r. Organ zauważył też w odpowiedzi na skargę, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] po wszczęciu postępowania na wniosek D W, M W, J W i M W, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] , a stronom przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tym postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, albowiem nie można zarzucić Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego przewlekłego prowadzenia postępowania. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. II OSK 1031/12 LEX nr 1228235, z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. II GSK 2038/13 LEX nr 1650937, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. II SAB/Lu 118/12 LEX nr 1343343, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. II SAB/Bk 62/12 LEX nr 1332848). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z art. 35 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Do wskazanych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5). Przez stan przewlekłości sprawy należy zatem rozumieć taki stan, w którym postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić jednocześnie trzeba, że ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy, charakteru dokonywanych przez organ czynności, jak również przerw w postępowaniu wynikających z przyczyn niezależnych od organu. Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ nie znajduje żadnego uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skarga D W i M W z dnia [...] grudnia 2014 r. wniesiona na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie mogła zostać uwzględniona. Zauważyć trzeba, że wnosząc skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania "w sprawie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego" z dnia [...] lipca 2003 r. znak [...] D W i M W nie sprecyzowali w sposób jednoznaczny i konkretny, w jakim postępowaniu toczącym się przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego ta przewlekłość zachodzi i na czym polega. Skarżący zarzucili, że postanowienie GINB z [...] lipca 2003 r. wydane w przedmiocie sprostowania omyłki w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] zawiera kolejne błędy, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego "pozostaje w bezczynności i nie chciał wszcząć postępowania do swojego bezprawia (...) do celowych błędów w postanowieniu nr [...]". Jednocześnie D W i M W podnieśli w skardze szereg zarzutów odnoszących się do różnych rozstrzygnięć wydawanych przez organy nadzoru budowlanego i prowadzonych przez te organy postępowań. Z udzielonej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiedzi na skargę oraz z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. (które wpłynęło do organu w dniu 30 kwietnia 2014 r.) D W, M W, JW i M W domagali się wyeliminowania z obrotu prawnego ww. postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. znak [...] . W piśmie tym wnieśli "o wszczęcie postępowania do wydanego postępowania i stwierdzenie nieważności tegoż postanowienia", a jednocześnie powołali się na przesłanki wznowienia postępowania. Z uwagi na wątpliwości co do treści zgłoszonego żądania i rzeczywistej intencji składających wniosek, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 13 maja 2014 r. wezwał skarżących do jednoznacznego sprecyzowania zawartego w piśmie z 24 kwietnia 2014 r. żądania, poprzez wskazanie, czy wnoszą o stwierdzenie nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r., czy o wznowienie postępowania zakończonego tym postanowieniem. W odpowiedzi D W i M W wyjaśnili w piśmie z dnia 4 czerwca 2014 r., że domagają się wznowienia postępowania zakończonego ww. postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Pismo to wpłynęło do organu w dniu 12 czerwca 2014 r. Po uzyskaniu wyjaśnień co do charakteru zgłoszonego żądania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] czerwca 2014 r. postanowienie znak [...] , którym - po rozpatrzeniu ww. wniosku z dnia 24 kwietnia 2014 r. – odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. [...]. D W, M W, J W i M W złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z [...] czerwca 2014 r., który to wniosek wpłynął do organu w dniu 30 lipca 2014 r. Wobec faktu, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie otrzymał zwrotnych potwierdzeń odbioru ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r. przez składających wniosek, zwrócił się do właściwego urzędu pocztowego z reklamacją w celu ustalenia daty doręczenia postanowienia, o czym poinformował skarżących pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r. W dniach 1 września oraz 10 września 2014 r. organ uzyskał wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A., z których wynikało, że przesyłki zawierające zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r. zostały doręczone w dniu 18 lipca 2014 r. Niezwłocznie po uzyskaniu tych informacji, w dniu [...] września 2014 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie znak [...] , w którym stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe ustalenia, nie sposób uznać, że mamy do czynienia z przewlekłym prowadzeniem przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżących z dnia 24 kwietnia 2014 r. Podkreślić przy tym należy, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, iż wydane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcia nie są zgodne z oczekiwaniami skarżących. Wyjaśnienia wymaga, że instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie służy kontrolowaniu merytorycznej prawidłowości zapadłych rozstrzygnięć. Podobnie do uwzględnienia skargi nie mogły prowadzić zarzuty odnoszące się do rozstrzygnięć innych organów i prowadzonych przez nie postępowań, jak również wyrażane przez skarżących niezadowolenie z działań Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. Kontrola sądowa w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej prowadzona jest w odniesieniu do konkretnego postępowania prowadzonego przez organ w danej sprawie i sprowadza się do oceny, czy w tym postępowaniu organowi wskazanemu w skardze można przypisać prowadzenie postępowania w sposób opieszały, nieskuteczny, w okresie dłuższym niż jest to konieczne dla załatwienia sprawy. Analiza kolejnych czynności podejmowanych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu z wniosku skarżących o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem z [...] lipca 2003 r. znak [...] nie pozwala zaś na uznanie, że organ ten dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy.