VII SAB/Wa 121/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-06

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Grzegorz Antas, Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie skargi pasażerów na naruszenie przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przez przewoźnika lotniczego, i czy bezczynność ta miała charakter rażący?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu skargi pasażerów na naruszenie przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004, ponieważ nie wydał decyzji w ustawowym terminie. Bezczynność ta została uznana za rażącą ze względu na znaczną zwłokę w podjęciu pierwszej czynności procesowej (6 miesięcy) oraz brak racjonalnego uzasadnienia dla dalszego przedłużania postępowania. W pozostałym zakresie skarga została oddalona, a postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania aktu umorzone.
Stan faktyczny
Skarżący zarzucili Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie skargi na naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Skarga została złożona 10 grudnia 2018 r., a organ zawiadomił o wszczęciu postępowania dopiero 12 maja 2019 r. Ponaglenie z 3 lipca 2019 r. okazało się bezskuteczne, gdyż organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 1 kwietnia 2020 r. Skarżący domagali się nakazania załatwienia sprawy, stwierdzenia bezczynności i przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia sumy pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, stwierdził, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia skargi skarżących na naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałym zakresie skargę oddalił i zasądził od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi MH i A H na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; II. stwierdza, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia skargi M H i A H na naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004; III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. w pozostałym zakresie skargę oddala; V. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz M H i A H kwotę po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z 12 sierpnia 2019 r. skarżący M. H. i A. H. zarzucili Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] [...] S.A. z siedzibą w W. przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz. U. UE L z 2004 r., nr 46, s. 1), dalej: rozporządzenie (WE) nr 261/2004. Skarżący wyjaśnili, że 10 grudnia 2018 r. wnieśli do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: Prezes ULC) skargę na naruszenie przez [...] [...] S.A. przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w związku z wykonywanym przez tego przewoźnika [...] września 2018 r. lotem nr [...] na trasie W. ([...]) – P. ([...]). Zarzucili Prezesowi ULC, że o wszczęciu postępowania zawiadomił strony dopiero pismem z 12 maja 2019 r., a zatem po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia przez nich skargi. Złożone przez skarżących ponaglenie z 3 lipca 2019 r. okazało się, jak wskazali skarżący, bezskuteczne, albowiem Prezes ULC zawiadomił ich o zebraniu materiału dowodowego, a jednocześnie wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, określając, że nastąpi to do 1 kwietnia 2020 r. Skarżący zarzucili Prezesowi ULC naruszenie art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2906 ze zm.), dalej: k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, tj. pozostawanie przez organ w bezczynności. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a. skarżący wnieśli o nakazanie organowi załatwienia sprawy w terminie trzydziestu dni, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania oraz że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nałożenie na organ grzywny, jak też przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości trzykrotności miesięcznego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojej odpowiedzi organ wskazał, że na podstawie skarg skarżących, które wpłynęły do organu 12 grudnia 2018 r. zawiadomił strony postępowania pismem z 13 maja 2019 r. o wszczęciu postępowania, zobowiązując przewoźnika do udzielenia wszelkich informacji mających związek ze sprawą. W odpowiedzi na wezwanie przewoźnik lotniczy przedstawił 14 czerwca 2019 r. swoje wyjaśnienia dotyczące przyczyny przerwania lotu nr [...]. Następnie 18 lipca 2019 r. przewoźnik przesłał na wezwanie organu dodatkową dokumentację obejmującą zapisy z pokładowego dziennika technicznego lotu. Prezes ULC zawiadomił strony 25 lipca 2019 r. o zebraniu całości materiału dowodowego i wyznaczył stronom termin na wypowiedzenie się odnośnie do niego. W kontekście złożenia przez skarżących skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego organ zauważył, że [...] września 2019 r. wydał decyzję znak: [...] stwierdzającą brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Wbrew twierdzeniom skarżących, w niniejszej sprawie Prezes ULC nie pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku. Organ podkreślił, że nie naruszając art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. w toku prowadzonego postępowania poddał pełnej i wnikliwej ocenie wszystkie dokumenty przedkładane przez strony i podjął wszelkie starania w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Strony w toku postępowania miały zapewniony czynny udział w sprawie i miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz możliwość wypowiedzenia się odnośnie do stwierdzonych okoliczności. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie nie doszło również do przewlekłości postępowania. Organ wskazał na znaczny wzrost liczby skarg wpływających do urzędu oraz dużą rotację w składzie osobowym Komisji Ochrony Praw Pasażerów. Dla zapewnienia bezstronności i obiektywizmu w toku prowadzonych postępowań sprawy rozpatrywane są zgodnie z kolejnością wpływu do urzędu, a jednocześnie podejmowane są czynności w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 cyt. ustawy, a więc na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania prowadzonych w sprawie załatwianej decyzją lub postanowieniem. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji w przypadkach określonych w powołanym wyżej przepisie (art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.) może zostać złożona w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Poddany kontroli Sądu został przebieg prowadzenia postępowania administracyjnego wszczętego skargami, których podstawę złożenia stanowi art. 16 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Prezesowi ULC po przeprowadzeniu postępowania przyznana została kompetencja do stwierdzenia braku naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego, albo jego naruszenia, czemu towarzyszyć powinno określenie zakresu nieprawidłowości oraz nałożenie kary, a w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 określenie również obowiązku i terminu jego usunięcia. Art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1183 ze zm.) określa, że powyższe rozstrzygnięcie organ podejmuje w drodze decyzji administracyjnej, co sprawia, że warunek wskazany w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w niniejszej sprawie został spełniony. W rozpatrywanej sprawie skarżący wystąpili również do Prezesa ULC z ponagleniem (pismo z 3 lipca 2019 r.), co wywarło skutek wyczerpania środka zaskarżenia i umożliwiało skarżącym skuteczne wniesienie skargi. Odnośnie do postawionego Prezesowi ULC zarzutu pozostawania zarówno w bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania Sąd wyjaśnia, że dopuszczalne jest kwalifikowanie przez stronę w jednej skardze skarżonego zaniechania organu zarówno jako bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Gdy strona podważa tak terminowość, jak i sprawność postępowania, jej skarga co do zasady inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd administracyjny na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy też przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. Sąd jest w tym miejscu zobowiązany równocześnie zauważyć, że rozróżnienie w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stanu bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania nie oznacza, że organ może pozostawać w bezczynności, a jednocześnie można mu zarzucić przewlekłe prowadzenie postępowania w rozumieniu przyjętym w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 1 - 3 k.p.a., nie wykonując jednocześnie obowiązku zawiadomienia stron, połączonego z wyznaczeniem nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Uwzględniając pomocniczo wskazania wynikające z art. 35 § 5 k.p.a., taki przypadek determinuje uznanie, że doszło do przekroczenia terminu załatwienia sprawy, a organ pozostaje w stanie bezczynności. Za postępowanie prowadzone przewlekle ustawodawca uznaje z kolei postępowanie "prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Powyższą definicję należy odnosić zatem do sytuacji, gdy organ działa niesprawnie, dokonując czynności procesowych w ten sposób, że występują pomiędzy nimi nieusprawiedliwione okresy przerw, które w wyniku ich zsumowania prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Niesprawność należy również odnosić do podejmowania czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Za kryterium odróżniające obie instytucje, zdaniem Sądu, należy uznać upływ terminu do załatwienia sprawy. Jakkolwiek znamiona przewlekłości postępowania mogą być wyczerpane, jeśli w ramach terminu podstawowego sprawa mogła być załatwiona w czasie krótszym niż termin maksymalny, to jeżeli dojdzie do przekroczenia terminu załatwienia sprawy określonego w art. 35 k.p.a., niezgodność działania organu z prawem wyraża się w pozostawaniu przez organ administracji w stanie bezprawności określanej mianem bezczynności, niezależnie czy zwłoka ta jest wynikiem okoliczności, za które organ ponosi winę, czy też nie. Jeżeli zatem organ nie naruszył terminu rozpatrzenia sprawy, albo wskazał stronie nowy termin jej załatwienia (art. 36 k.p.a.) i go nie przekroczył, to organ nie pozostaje bezczynny. Bezzasadne przedłużenie terminu załatwienia sprawy należy natomiast bez wątpienia kwalifikować jako przejaw przewlekłości postępowania. Sąd wyraża tym samym stanowisko, zgodnie z którym wobec prawnego uregulowania przez ustawodawcę terminów załatwienia sprawy administracyjnej, bezczynność łączoną z niezałatwieniem sprawy w terminie, a nie powody, który za tym skutkiem stały (m.in. przewlekłe prowadzenie postępowania) sąd administracyjny powinien w swoim orzeczeniu wziąć pod uwagę jako prawną postać opieszałości przypisanej organowi w złożonej skardze. Tym samym Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela prezentowany w piśmiennictwie pogląd, zgodnie z którym aktualne brzmienie nadane przez ustawodawcę art. 37 § 1 k.p.a. sprawia, że stwierdzenie pozostawania przez organ w bezczynności uniemożliwia skuteczne postawienie organowi zarzutu prowadzenia postępowania w sposób przewlekły z uwagi na to, że przewlekłość może istnieć tylko wówczas, gdy organ nie pozostaje zarazem w bezczynności (por. Z. Kmieciak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, komentarz do art. 37, pkt 2). Oceniając, czy doszło w sprawie do naruszenia przez Prezesa ULC zasady szybkości (art. 12 § 1 k.p.a.), pozostającej ogólną zasadą postępowania administracyjnego i jaką formę zarzucanemu uchybieniu należałoby przypisać, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, że w sprawie niespornym pozostaje, że w dacie wniesienia skargi organ nie wydał decyzji, którą rozpoznałby żądania skarżących dotyczące stwierdzenia naruszenia przez [...] S.A. przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w związku z przerwanym [...] września 2018 r. lotem. Taką decyzję załatwiającą sprawę co do istoty organ wydał dopiero [...] września 2019 r., co Sąd zobowiązany był uwzględnić jedynie w takim zakresie, w jakim powyższa okoliczność czyniła bezprzedmiotowym nałożenie na Prezesa ULC obowiązku wydania aktu (art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pkt I sentencji wyroku). Niewydanie żądanej decyzji, co według Sądu także powinno pozostawać objęte niespornością, wiązało się z przekroczeniem przez Prezesa ULC terminu załatwienia sprawy. Niezależnie bowiem od uznania rozpoznawanej sprawy za wymagającą przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zarazem szczególnie skomplikowaną, czy też nie, prawnym obowiązkiem było wydanie decyzji w terminie maksymalnie dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Wobec tego, że organ nie stwierdził przyczyn prowadzących do niedopuszczalności wszczęcia postępowania na wniosek skarżących, datą wszczęcia postępowania, od której rozpoczął bieg wskazywany wyżej termin załatwienia sprawy, był stosownie do art. 61 § 3 k.p.a. dzień doręczenia żądania organowi, a zatem 12 grudnia 2018 r. Organ podjął pierwszą czynność procesową w sprawie polegającą na zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania dopiero po sześciu miesiącach, tj. 12 maja 2019 r., co determinuje uznanie, że w kontrolowanym postępowaniu po 12 lutego 2019 r. zaistniał stan bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Tego stanu następne czynności procesowe (m.in. wezwanie przewoźnika lotniczego do przedłożenia dodatkowych dokumentów; zwrócenie się do Departamentu Techniki Lotniczej Urzędu o zajęcie stanowiska na temat charakteru usterki) nie zniosły, nawet jeżeli zasadność ich podjęcia nie powinna być kwestionowana, wobec czego nie można mówić o całkowitym zastoju postępowania do momentu jego zakończenia decyzją z [...] września 2019 r. Zawiadomienie z 25 lipca 2019 r. o zebraniu materiału dowodowego i wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy do 1 kwietnia 2020 r. nie wywierało skutku przewidzianego w art. 36 § 1 k.p.a., jeżeli doręczając go stronom organ pozostawał w bezczynności z uwagi na uchybienie terminowi określonemu w art. 35 § 3 k.p.a., który nie został przedłużony przed jego upływem. Uznając, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego pozostawał w niniejszej sprawie w bezczynności, Sąd równocześnie nadał tejże bezczynności charakter rażący. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym odnosi się do wadliwości obciążającej postępowanie o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 1557/18; wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. II OSK 272/18; wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. II OSK 381/18). W wyroku z 6 sierpnia 2019 r. sygn. II OSK 1802/19 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni aprobuje, zgodnie z którym orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie bezczynności powinno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne. W niniejszej sprawie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja zaistniała. Jakkolwiek zwłoka (bezczynność), której dopuścił się Prezes ULC, nie była znaczna (postępowanie trwało ponad osiem miesięcy), tym niemniej brak jest uzasadnionych powodów, by przyjąć, że wynikała ona z innych przyczyn, aniżeli niedbałe traktowanie obowiązków procesowych ciążących na organie w zakresie nadania swoim działaniom chociażby w podstawowym zakresie cechy terminowości. Sąd w pełni podziela pogląd, zgodnie z którym za przypisaniem bezczynności lub przewlekłości charakteru rażącego w znacznym stopniu powinien przemawiać czas zwłoki w podjęciu przez organ pierwszej czynności procesowej. Badanie wniosku pod względem spełniania wymogów formalnych, niezależnie od innych zadań przypisanych organowi, co do zasady nigdy nie powinno trwać tyle, ile wynosi okres załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej (art. 35 § 3 k.p.a.), a tym bardziej czas ten wielokrotnie przekraczać (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 111/19). Milczenie organu trwające 6 miesięcy od dnia złożenia skargi przez długi czas nie pozwala stronie na uzyskanie pewności chociażby odnośnie do skuteczności złożonego podania. Ten aspekt, który ma związek z określeniem, czy złożona przez skarżących skarga została uznana za dopuszczalną (spełniającą warunki formalne) i będzie prowadzić do merytorycznego rozpoznania przez Prezesa ULC sprawy jest niewątpliwie jednym z kluczowych zagadnień, które z punktu widzenia strony postępowania, powinny zostać przesądzone niezwłocznie. Nierozstrzygnięcie tego zagadnienia na skutek opieszałości organu Sąd uznaje z tego względu za kwalifikowaną formę bierności, która nie powinna być akceptowana. Wniesione do Prezesa ULC przez skarżących ponaglenie było w sprawie równocześnie o tyle nieskuteczne, że doprowadziło wyłącznie do zawiadomienia stron o zebraniu materiału dowodowego. Nie stanowiło natomiast wystarczającego asumptu dla Prezesa ULC do krytycznej oceny stanu bezczynności, w jakim znajdował się organ, nie załatwiając sprawy w terminie kodeksowym. Uwzględnić trzeba, że w sytuacji zebrania materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji, a tak należy postrzegać znaczenie procesowe zawiadomienia z 25 lipca 2019 r., Prezes ULC "odroczył" załatwienie sprawy, przyjmując, że może to nastąpić do 1 kwietnia 2020 r., co było pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. O ile Sąd byłby skłonny pewne obiektywne względy, do których organ nawiązał w odpowiedzi na skargę, traktować jako okoliczność znoszącą przynajmniej w części stan zawinienia za nierozpatrzenie sprawy w terminie, o tyle organizacyjne założenia przyświecające sposobowi korzystania przez Prezesa ULC z kompetencji do oceny przestrzegania przez przewoźników lotniczych przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 (rozpoznawanie skarg według kolejności ich wpływu) nie mogą tłumaczyć jednoczesnego jawnego nierespektowania przez organ podstawowych uprawnień procesowych, jakie posiada strona występująca z żądaniem konkretyzacji jej uprawnień w drodze wydania decyzji. Tym uprawnieniem jest obowiązek powiadomienia strony przez organ administracji o zainicjowaniu postępowania na jej wniosek (art. 61 § 4 k.p.a.), w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie zawiadomienie strony o tym fakcie z podaniem przyczyn zwłoki, czasie, w którym może się ona spodziewać rozstrzygnięcia, oraz pouczenie o środku prawnym, którym dysponuje, jeżeli chciałaby zwalczać stan opóźnienia, który w sprawie zaistniał (art. 36 § 1 - 2 k.p.a.). W przypadku złożenia ponaglenia, sposób postępowania organu z kolei wiążąco wyznacza art. 37 § 8 k.p.a., co obejmuje również obowiązek rozpatrzenia tego środka w terminie 7 dni (art. 37 § 5 k.p.a.). Tym wszystkim obowiązkom Prezes ULC w sprawie uchybił, co determinowało ocenę formułowaną odnośnie do rażącego charakteru bezczynności, w której organ znalazł się w kontrolowanym postępowaniu (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zasądzanie grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności, lecz pozostaje uprawnieniem sądu administracyjnego, a zatem możliwością, z której może on skorzystać, jeżeli okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy to uzasadniają. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że całokształt przyjętych w sprawie wniosków nakazuje przypisanie Prezesowi ULC bezczynności o charakterze rażącym, niemniej za tą oceną nie podąża stwierdzenie, że w sprawie wystąpiła podstawa do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Ta decyzja Sądu jest przede wszystkim determinowana celem skargi, którym powinno być zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, czego w niniejszej sprawie Sąd nie musiał mieć na uwadze, uwzględniając, że po złożeniu skargi Prezes ULC wydał decyzję rozstrzygającą kwestię zgodności działania przewoźnika lotniczego z przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Suma pieniężna, w przeciwieństwie do grzywny, ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, a jedynie akcesoryjnie charakter represyjny. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie uszczerbku, jakiego strona ta doznała na skutek bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1685/17). W rozstrzyganej sprawie Sąd uznał, że w sprawie nie wystąpiły szczególne okoliczności, które przymawiałyby za przyznaniem skarżącym sumy pieniężnej, albowiem doznane przez skarżących niedogodności wynikające z ośmiomiesięcznego okresu rozpoznawania złożonej przez nich skargi nie były tego rodzaju, by zasądzenie sumy pieniężnej było niezbędne, by je odpowiednio zrekompensować. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło