VII SAB/Wa 1512/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA– Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2026r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S/ na bezczynność Uczelni [...] w W. w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej K. S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. K. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Uczelni [...] w W. w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów. W odpowiedzi na skargę Uczelnia [...] w W. wniosła o jej odrzucenie z uwagi, iż nie została poprzedzona ponagleniem w trybie art. 37 k.p.a z zachowaniem jego formy. Wskazała, że ponaglenie skarżącej zostało złożone tylko i wyłącznie w formie mailowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Nie ulega wątpliwości, że skarga jest dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. W świetle przepisu art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje to, że skarga złożona do sądu administracyjnego zostaje oceniona jako niedopuszczalna, co z kolei skutkuje jej odrzuceniem (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2021, t. 9 komentarza do art. 52 p.p.s.a. i powołane tam postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 78/11, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Łd 32/11). Jeśli chodzi o skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej, wskazać należy, że w dotychczasowym orzecznictwie nie jest kwestionowane, że warunkiem dopuszczalności takiej skargi jest uprzednie wyczerpanie na drodze administracyjnej środka zaskarżenia przysługującego skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, co wynika z ogólnej zasady wyrażonej w art. 52 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 37 § 1 przewiduje środki, które służą zwalczaniu bezczynności organu lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez ten organ. Stosownie do treści tego przepisu, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Nie ulega wątpliwości, że ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a. W tej sytuacji, przyjmuje się, że ponaglenie może być wniesione w jeden ze sposobów określonych w art. 63 § 1 k.p.a. Musi ono zawierać uzasadnienie, czyli wskazanie okoliczności świadczących w ocenie strony o bezczynności lub przewlekłości, jak również powinno spełniać wymagania określone w art. 63 § 2-3a (por. m.in. P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, t. 12 komentarza do art. 37 k.p.a.). Dopuszczalna jest forma złożenia podania w postaci elektronicznej. Zastrzeżenia, które należy dodać przy takiej formie wnoszenia podania to, że można uznać za skuteczne złożenie podania, jeżeli złożone w postaci elektronicznej zostało opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym (por. prof. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 17, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2021, t. 6 komentarza do art. 63 k.p.a.). Zgodnie z art. 63 § 3a k.p.a., podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno m.in. być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej. W rozpoznawanej sprawie wynika, że skarżąca wniosła ponaglenie 20 lutego 2025r. skierowane do Rektora Uczelni [...] na przewlekłość organu, które przesłała tego samego dnia do organu e-mailem. Zdaniem Sądu powyższe pismo z 20 lutego 2025r. wysłane pocztą elektroniczną nie stanowi jednak ponaglenia, w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a., bowiem takiej formy nie przewidują przepisy prawa, jako właściwej do kierowania wobec organów administracji żądań wywołujących skutki prawne. Nie ulega wątpliwości, że z Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że ponaglenie można wnieść wyłącznie w sposób właściwy dla podania, a więc korzystając z przewidzianych przepisami prawa możliwości, tak co do formy, jak i sposobu złożenia. W myśl art. 63 § 1 k.p.a. można to uczynić w formie pisemnej, w tym w postaci dokumentu elektronicznego, który winien spełniać wymogi określone w przepisie art. 63 § 3a k.p.a. Pismo zawierające ponaglenie może zostać złożone jedynie osobiście bądź przesłane tradycyjnie, czy też przesłane z wykorzystaniem innych środków komunikacji elektronicznej, w tym poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jednolity Dz. U. z 2019r., poz. 700). Tymczasem, skarżąca z żadnej z tych możliwości nie skorzystała, ograniczając się do nieprzewidzianej przez k.p.a. formy "zwykłej" korespondencji mailowej, nie wniesionej za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej Rektora Uczelni [...] w W. W tej sytuacji, skoro wniesienie ponaglenia, w trybie art. 37 § 1 k.p.a., jest wymogiem formalnym umożliwiającym wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, a w tej sprawie skarżąca tego wymogu nie spełniła, gdyż pisma z 20 lutego 2025r. złożonego drogą e-mailową na adres poczty elektroniczny organu nie można zakwalifikować jako ponaglenia, w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a., za zasadne należało uznać odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie, należy jedynie wskazać, że nieuwierzytelnienie dokumentu elektronicznego w odpowiedni sposób jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu na żądanie organu. W związku z tym, nie ulega wątpliwości, że organ powinien wezwać skarżącą do usunięcia tego braku. Okoliczność, iż organ nie wezwał skarżącej do podpisania ponaglenia pozostaje jednak bez wpływu na ocenę, iż skarżąca nie wyczerpała prawidłowo stosowanego trybu, co czyni skargę na bezczynność niedopuszczalną ( por. postanowienie NSA z 28 września 2021r. sygn. akt III OSK 5504/21). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 1 pkt 1 p.p.s.a.