VII SAB/Wa 2105/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. sp. z o.o. w W. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie bezczynności organu w postępowaniu odwoławczym postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącej spółce F. sp. z o.o. w W. reprezentowanej przez adw. M. T. kwotę 100 zł (sto złotych) z tytułu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 12 czerwca 2025 r. spółka F. sp. z o.o. w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie bezczynności organu w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ponieważ skarga nie została poprzedzona ponagleniem. Zarządzeniem Przewodniczącego VII Wydziału z dnia 7 sierpnia 2025 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie kopii ponaglenia z dowodem nadania lub potwierdzeniem złożenia oraz złożenia dokumentu określającego umocowanie D. M. do działania w imieniu skarżącej spółki (np. odpis z KRS pełny lub aktualny na dzień udzielenia pełnomocnictwa procesowego, tj. 30 października 2023 r.). w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono w dniu 1 września 2025 r. Termin na wykonanie wskazanych w wezwaniu czynności upływał z dniem 8 września 2025 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia nie nadesłano kopii ponaglenia oraz nie uzupełniono braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dodać należy, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do art. 37 § 2 k.p.a.: "Ponaglenie zawiera uzasadnienie". W myśl zaś przepisu art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1), bądź do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Jak wynika z uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. dopiero po zmianach tej ustawy dokonanych nowelą kwietniową z 2017 r., uzyskując odmienny znaczeniowo sens. NSA wskazał wprost, że objęte kognicją sądu administracyjnego bezczynność i przewlekłość postępowania stanowią poddane kontroli sądu stany bezczynności lub przewlekłości, zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., których zaistnienie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w indywidualnej sprawie zostały zakwestionowane przez stronę w drodze ponaglenia, w wyniku czego spełniony został określony w p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia skargi. Oznacza to, że a contrario w braku ponaglenia w toku rozpoznawanej sprawy administracyjnej, niedopuszczalne staje się wniesienie skargi w tym przedmiocie. Z treści cytowanych przepisów jasno wynika, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek dopuszczalności złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej lub na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że materia reprezentacji osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych mających zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w art. 28 i art. 29 p.p.s.a. Zgodnie z art. 28 § 1 tej ustawy, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 powołanej ustawy wskazane podmioty mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z powyższej regulacji wynika zatem, że strona będąca osobą prawną, która wnosi skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest obowiązana dołączyć dokument, z którego będzie wynikało umocowanie do reprezentacji strony, ze względu na konieczność zweryfikowania przez Sąd czy skarga została wniesiona przez uprawnione do tego osoby. Ustawodawca nie określił przy tym rodzaju dokumentu, którym należy wykazać umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony. Nie ulega jednak wątpliwości, że stosowne dokumenty, w tym w szczególności odpisy i informacje z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), winny zawierać wpisy aktualne w chwili dokonywania tej czynności. Umocowanie do działania w imieniu strony musi bowiem istnieć w chwili dokonywania czynności wniesienia skargi. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że wykazanie umocowania w postępowaniu przed sądem należy do obowiązków osób wymienionych w art. 29 cytowanej ustawy i nie mogą one być zastępowane w realizacji tego obowiązku przez sąd (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2007/14 oraz z 28 maja 2015 r., sygn. akt I FSK 823/15 r.; CBOSA). Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, który podlega usunięciu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. GSK 1337/04). W myśl tego przepisu, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku zaś, gdy pismem tym jest skarga, niewykonanie w terminie wezwania do złożenia takiego dokumentu zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zarządzeniem Przewodniczącego VII Wydziału z dnia 7 sierpnia 2025 r. wezwano skarżącą spółkę do usunięcia ww. braków formalnych skargi poprzez przedłożenie kopii ponaglenia z dowodem nadania lub potwierdzeniem złożenia oraz złożenia dokumentu określającego umocowanie do działania w imieniu skarżącej spółki, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 1 września 2025 r., Zatem termin na wykonanie wskazanych w wezwaniu czynności upływał z dniem 8 września 2025 r. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu nie została poprzedzona przez skarżącego ponagleniem. Nadesłane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego akta administracyjne sprawy nie zawierają ponaglenia, wniesionego przez skarżącego. Natomiast wezwanie Sądu, dotyczące nadesłania ponaglenia poprzedzającego wniesienie skargi pozostało bez odpowiedzi. W ocenie Sądu powyższe oznacza, że skarżąca spółka przed złożeniem skargi nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia. Skarżąca nie uzupełniła także braków formalnych skargi i nie nadesłała dokumentu określającego umocowanie do działania w imieniu spółki. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Z uwagi na odrzucenie skargi, orzeczenie zamieszczone w punkcie 2. postanowienia uzasadnione jest treścią art. 232 § 1 pkt 1 powyższej ustawy, który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.