I FSK 2007/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S.A. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 900/14 w sprawie ze skargi P. S.A. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 17 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 900/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę P. S.A. w K. (dalej: skarżąca) na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 17 marca 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. 2. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do występowania w imieniu spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz do nadesłania dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania spółki przez osoby, które udzieliły pełnomocnictwa (np. odpis z KRS-u aktualny na dzień wniesienia skargi), ewentualnie odpisu takiego dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem zgodnie z wymogami zawartymi w treści art. 48 § 3 p.p.s.a. – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to wraz z prawidłowym pouczeniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 15 lipca 2014 r. – co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy. Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 17 lipca 2014 r. nadesłał pełnomocnictwo do reprezentowania przez niego skarżącej spółki, natomiast nie nadesłał dokumentu, który potwierdziłby umocowanie do reprezentowania spółki przez osobę, która udzieliła tego pełnomocnictwa. 3. Mając na uwadze powyższe, sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo upoważniające do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz dokument, z którego wynikałoby umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentowania danego podmiotu. Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącej, pomimo upływu zakreślonego terminu, nie nadesłał wymaganego dokumentu do reprezentowania strony skarżącej przy udzieleniu pełnomocnictwa nadesłanego przy piśmie z dnia 17 lipca 2014 r. Z tego względu, postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), a na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił skarżącej 200 zł wpisu sądowego od skargi. 4. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj.: a) naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. nr 121, poz. 769 ze zm.; dalej: u.k.r.s.) poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi skarżącej ze względu na nieprzedłużenie odpisu KRS skarżącej, z którego wynika uprawnienie członków zarządu, którzy podpisali pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej - w sytuacji, gdy nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wpisów; 2) naruszenie przepisów postępowania, które wywarło istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, a polegające na odrzuceniu skargi ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych, które tamowały rozstrzygnięcia. b) naruszenie art. 106 § 4 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegającym na odrzuceniu skargi ze względu na niedostarczenie informacji powszechnie znanej, faktu powszechnie znanego i domaganiu jego przestawiania przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Skarga kasacyjna skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. 6. Z niespornego stanu faktycznego w sprawie wynika, że pismem z dnia 7 lipca 2014 r., na podstawie zarządzenia z dnia 30 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do uzupełniania braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do występowania w imieniu spółki oraz do nadesłania dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania spółki, które udzieliły pełnomocnictwa. W wezwaniu sprecyzowano, że chodzi o np. odpis KRS-u aktualny na dzień wniesienia skargi, ewentualnie odpis takiego dokumentu poświadczony za zgodność z oryginałem zgodnie z wymogami zawartymi w treści art. 48 § 3 p.p.s.a. Wskazano też że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. 7. Przed przejściem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, iż stosownie do treści art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. wynika obowiązek tych podmiotów do wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. W przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 § p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa – stosownie do art. 29 p.p.s.a. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że złożenie pełnomocnictwa – bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony – nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu, a umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony musi istnieć w dniu dokonywania tej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2009 r., I GSK 147/08, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2013 r. I GSK 1346/13). Mając na uwadze treść powyższych przepisów, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i nie może jego prawidłowości podważyć argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej. 8. W piśmiennictwie odnoszącym się do obowiązku określonego w art. 29 p.p.s.a. wskazuje się, że organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych, muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę. Przepis nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 29 LEX 2013 r. teza 1). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej, jest niewątpliwie odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, czyli dokument, o m.in. przedstawienie którego został wezwany pełnomocnik skarżącej spółki. Odpis KRS-u nie został złożony przez pełnomocnika skarżącej spółki w żadnej formie. 9. Odnosząc się z do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 15 ust. 1 u.k.r.s., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługuje on na aprobatę. Nie można bowiem podzielić poglądu, że skoro z przepisu art. 15 ust. 1 u.k.r.s. wynika, iż od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów, zbędnym jest wezwanie do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS. Podkreślić bowiem należy, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w imieniu spółki konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego, a także sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego. Jeżeli chodzi o interpretację przepisów proceduralnych, dominujące znacznie mają wyniki wykładni językowej, a ta nie pozostawia żadnych wątpliwości co do treści ciążącego na stronie postępowania sądowoadministracyjnego obowiązku. W art. 29 p.p.s.a. użyto precyzyjnego sformułowania: "mają obowiązek wykazać swoje umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu." Treść art. 15 ust. 1 u.k.r.s. nie ogranicza tego obowiązku proceduralnego, ani nie przerzuca konieczności wykazywania umocowania na sąd. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów powszechnych, art. 15 ust. 1 u.k.r.s. ma na celu ochronę obrotu gospodarczego przed nierzetelnymi kontrahentami, przy czym ochrona taka należy się przede wszystkim osobom trzecim (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt I ACa 280/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z ratio legis tego przepisu, nie można jednak wywodzić, że na sądzie ciąży obowiązek poszukiwania potrzebnych informacji we własnym zakresie i uzupełniania akt sprawy o dokumenty, które ma obowiązek przedstawić strona skarżąca w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczynanym na skutek aktywności tej strony, wyrażonej w formie skargi. Wobec tego, należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2013 r. I GSK 1346/13, zgodnie z którym, ogłoszenie dokonanego wpisu nie zwalnia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na przewodniczącego (na etapie kontroli warunków formalnych skargi) bądź na sąd (na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego). 10. Słusznie zatem uznał sąd pierwszej instancji, że złożenie pełnomocnictwa - bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana w dacie udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania strony - nie wypełniało warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu. W konsekwencji tego co zostało powiedziane wyżej, prawidłowo również sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro pełnomocnik skarżącej, mimo stosownego wezwania, nie nadesłał wymaganego dokumentu do reprezentowania spółki przy udzieleniu pełnomocnictwa, to wniesiona skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a 11. Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 106 § 4 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegający na odrzuceniu skargi ze względu na niedostarczenie informacji powszechnie znanej i domaganiu się jej przestawiania przez stronę. Wskazać w tym miejscu można, że zgodnie z ustawą z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 144, poz. 851), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., zmienione zostało brzmienie art. 4 ust. 3 u.k.r.s.w ten sposób, że wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz udzielane informacje mają moc dokumentów urzędowych, nie tylko jeżeli zostały wydane w postaci papierowej, lecz także w postaci elektronicznej. Jednocześnie powołaną ustawą dodano art. 4 ust. 4aa u.k.r.s., zgodnie z którym "pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, o których mowa w ust. 3, jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym już na gruncie zmienionych w wyżej przedstawiony sposób przepisów ustawy o KRS, zarysował się, pogląd, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem, że możliwość samodzielnego pobrania przez sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, czyni wezwanie do uzupełnienia braku w postaci odpisu KRS zbędnym, co w konsekwencji powoduje niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. "Nie można również uznać, że są to fakty znane sądowi z urzędu" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2014 r. II FSK 654/14 i powołane tam postanowienia z dnia 3 września 2013 r., I FSK 650/13 oraz z dnia 13 listopada 2013 r., II OSK 2737/13). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w pełni ten pogląd podziela. 12. Odnosząc się do wskazanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2012 r. I OSK 677/12, należy wskazać, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, w przywołanej sprawie stan faktyczny nie był tożsamy ze stanem rozpoznawanej sprawy. Z treści uzasadnienia postanowienia w sprawie I OSK 677/12 wynika bowiem, że strona skarżąca przesłała w odpowiedzi na wezwanie sądu płytę CD zawierającą aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. 13. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną skarżącej.