VII SAB/Wa 211/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. N. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie zaniechania rozpoznania skarg na Policję postanawia: odrzucić skargę. U. N. w piśmie z dnia [...] września 2019 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie zaniechania rozpoznania skarg na Policję. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że od wielu lat doświadcza od strony sąsiadów sytuacji będących w jej odczuciu i rozumieniu naruszeniem prawa. W swoich pismach i skargach domagała się właściwego postępowania policjantów. Wskazywała uchybienia w postępowaniu konkretnych policjantów, które to postępowanie skutkowało dla skarżącej negatywnymi konsekwencjami w postaci odmawiania przyjazdu na interwencję, dostępu do akt postępowań, informacji o wyrokach postępowań sądowych, zapoznania się z materiałami dowodowymi oraz innych zachowań funkcjonariuszy Policji, w tym rejonowej, które w rozumieniu skarżącej miały na celu jej zastraszenie oraz zemstę za skargę złożoną na funkcjonariusza. Skarżąca wskazała ponadto, że abstrahując od nagannego, lekceważącego wobec niej zachowania funkcjonariuszy, po wielomiesięcznym oraz ponad rocznym nierozpoznaniu skarg i próśb o interwencję, jest zmuszona wystąpić w trybie administracyjnym ze skargą o naruszenie prawa skarżącej do rozpoznania wniosku w rozsądnym terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Złożona w niniejszej sprawie skarga U. N. z dnia 27 września 2019 r. dotyczy bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie zaniechania rozpoznania skarg na Policję zawiera elementy, które pozwalają zakwalifikować ją jako skargę obywatelską złożoną w trybie art. 227 k.p.a. - postępowania uregulowanego przepisami zawartymi w dziale VIII k.p.a.: "Skargi i wnioski", na co wskazuje również sama skarżąca w skardze. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Według art. 228 k.p.a. skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia. Z kolei stosownie do art. 229 pkt 3 k.p.a. jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada gminy. Wskazane przepisy znajdują się w dziale VIII k.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski" i regulują postępowanie skargowe. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, powyższy tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, tzn. zawiadomieniem o załatwieniu skargi (art. 238 § 1 k.p.a.). W takim postępowaniu nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej. Tym samym czynności - niezależnie od ich formy - podejmowane przez organy administracji publicznej stosownie do ogólnych przepisów działu VIII k.p.a., mają odrębny charakter i nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (por. postanowienia NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, z dnia 19 grudnia 2017 r., II OSK 3207/17 czy z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dodatkowo należy wyjaśnić, że wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest zatem przede wszystkim ustalenie, że bezczynności dopuścił się organ właściwy i zobowiązany na gruncie odpowiednich przepisów do podjęcia stosownego działania (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. III SAB/Łd 15/19). W tych okolicznościach, uznając, że sprawa nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej i nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, zatem jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.