VII SAB/Wa 2381/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący:, sędzia WSA, Grzegorz Rudnicki, , , Sędziowie: sędzia WSA, asesor WSA, Izabela Ostrowska (spr.), Justyna Wtulich - Gruszczyńska, , , , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. P. i A.P. na bezczynność Ministra Finansów i Gospodarki w przedmiocie rozpatrzenia odwołania I. zobowiązuje Ministra Finansów i Gospodarki do rozpatrzenia odwołania A. P. i A.P. od decyzji Wojewody L. z 25 kwietnia 2025r. znak: [...]. - w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że Minister Finansów i Gospodarki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Ministra Finansów i Gospodarki na rzecz A. P. A.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P. i A. P. pismem z dnia 11 sierpnia 2025r. zaskarżyli bezczynność Ministra Finansów i Gospodarki w rozpoznaniu odwołania od decyzji Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2025r. znak: [...]. We wnioskach skargi wnieśli o stwierdzenie bezczynności organu II instancji w rozpatrzeniu ich odwołania. Uzasadniając skargę skarżący wywiedli, że złożyli odwołanie od decyzji Wojewody L. z dnia 25 kwietnia 2025r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej w zakresie sieci przesyłowej dla przedsięwzięcia pn: " Przebudowa linii elektroenergetycznej 110 kV relacji SE Z. – GPZ T. P." w dniu [...] maja 2025r. Pismem z 22 lipca 2025 r. strona skarżąca złożyła ponaglenie z powodu bezczynności organu. Pismem z 7 sierpnia 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki poinformował stronę o swojej właściwości do rozpatrzenia wniesionego odwołania oraz wyjaśnił, że przystąpił do analizy odwołania pod względem formalno-prawnym stosowanie do dyspozycji art. 25 ust 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych ( tj. Dz.U. z 2024r., poz. 1199), a następnie przystąpi do czynności zmierzających do analizy poprawności zaskarżonej decyzji jak również analizy wniesionych przez skarżących zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów i Gospodarki wniósł o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca pismem z 22 lipca 2025 r. wniosła ponaglenie w związku z nierozpoznaniem odwołania od decyzji Wojewody L. z dnia 25 kwietnia 2025r. domagając się wydania rozstrzygnięcia w sprawie wywołanej złożonym odwołaniem, powołując się na art. 37 k.p.a., warunkujący dopuszczalność skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z pisma wynika, że wnioskodawcy kwestionują brak działania organu, brak wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy. W momencie złożenia ponaglenia organ nie wyznaczył w ogóle terminu do załatwienia sprawy zatem skarżący powoływali się na bezczynność. Minister Finansów i Gospodarki wskazał pismem z 7 sierpnia 2025 r. kolejne czynności które musi podjąć w związku z rozpatrzeniem odwołania., a zatem organ podjął działania w celu zakończenia postępowania. Przystępując zatem do oceny zasadności skargi, wyjaśnić należy, że pojęcie przewlekłości postępowania zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym o przewlekłości postępowania mówimy, gdy postępowanie administracyjne jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada szybkości, której istota sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (tak też J. Borkowski, Prawne problemy bezczynności, [w:] Wpływ UE i Rady Europy na postępowanie administracyjne w Czechach i Polsce, red. M. Harakova, M. Tomaszek, Berno 2010, s. 98, J. Zimmerman, Prawo administracyjne, Warszawa 2022, s. 473.). Dopełnieniem tej zasady jest art. 35 k.p.a., który w § 1 zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Mając jednak na uwadze przepis szczególny jakim jest art. 25 ust 4 ustawy z dnia 24 lipca 2015r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych ( tj. Dz.U. z 2024r., poz. 1199), odwołanie od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji wydanej na podstawie tej ustawy , rozpatruje się w terminie 60 dni. Wobec faktu, że odwołanie od decyzji Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2025r., skarżący wnieśli w dniu 8 maja 2025r., organ odwoławczy winien był rozpoznać powyższe odwołanie do dnia 8 lipca 2025r. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Ponadto, na podstawie art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Na gruncie ww. regulacji, podzielając poglądy orzecznictwa przyjąć należy, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji prowadzenia postępowania, które nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania wystąpi wówczas, gdy organ będzie działał w sposób nieefektywny, gdy jego działania w toku postępowania polegać będą na mnożeniu czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy, wykonywaniu szeregu czynności w dużym odstępie czasu, względnie wykonywaniu czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, co w efekcie prowadzi do znacznego przesunięcia w czasie załatwienia sprawy. Tym samym przewlekłość obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak też nieuzasadnione przedłużanie terminu jej załatwienia. Oznacza to podejmowanie przez organ czynności, które - wbrew zasadzie wynikającej z art. 12 k.p.a. - nie zmierzają do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie, albo mają charakter czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Istota postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ administracji publicznej podejmuje czynności w toku postępowania w sposób nieefektywny lub pozorny. Przewlekłość postępowania występuje wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości podjętych czynności podjętych, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2348/21 (CBOSA) przewlekłość postępowania zachodzi w sytuacji, gdy postępowanie jest długotrwałe tj. jak wynika z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Może polegać zarówno na braku jakichkolwiek czynności podejmowanych ze strony organu, jak i na wykonywaniu czynności niecelowych. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, Sąd uznał, że wystąpiły podstawy do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez Ministra Finansów i Gospodarki. Po zapoznaniu się z nadesłanymi wraz ze skargą aktami sprawy, Sąd stwierdził, że w dacie orzekania przez Sąd, Minister prowadził postępowanie odwoławcze podejmując opieszałe i niesprawne działanie, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również w nieuzasadniony sposób przedłużył termin rozpoznania odwołania do 30 listopada 2025r. pismem z dnia 9 września 2025r. ( po wniesieniu skargi). Czas trwania postępowania z odwołania strony skarżącej przekroczył rozsądne granice, przy uwzględnieniu podejmowanych czynności, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Organ zaś nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w ustawowym terminie O przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania świadczy dodatkowo okoliczność, że organ dopiero po złożeniu ponaglenia z dnia 22 lipca 2025r. ponaglenia, podjął w sprawie czynność polegającą na wystosowaniu do strony pisma z dnia 7 sierpnia 2025r. a następnie w trybie art. 36 k.p.a. przedłużając termin załatwienia sprawy do 30 listopada 2025r. pismem z dnia 9 września 2025r. W aktach sprawy nie odnotowano zaś dokonywania jakichkolwiek czynności w sprawie. Przyjęcie wykładni art. 36 § 1 k.p.a., zgodnie z którą w każdym przypadku powiadomienia strony o planowanym terminie załatwienia sprawy wyłączona jest możliwość stwierdzenia, że organ pozostaje w bezczynności czy przewlekłości mogłaby prowadzić do niezasadnego przedłużania przez organy terminów załatwienia spraw (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Gl 124/24, CBOSA). Wydłużanie terminu załatwienia sprawy, przewidziane w art. 36 k.p.a., ma przede wszystkim zapewniać stronie informację o perspektywie czasowej zakończenia postępowania i powodach jego wydłużenia i stanowi wykonanie ciążącego na organie obowiązku informacyjnego. Przepis ten nie może natomiast być traktowany instrumentalnie i być wykorzystywany jedynie jako mechanizm odłożenia rozpoznania sprawy na czas znacznie przekraczający terminy ustawowe. (wyrok WSA we Wrocławiu z 27 października 2022 r., sygn. akt III SAB/Wr 365/22) W wyroku z 5 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 2334/23 Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że nawet fakt kilkukrotnego wyznaczenia kolejnego terminu załatwienia sprawy zgodnie z przepisami k.p.a. nie może mieć wpływu na ocenę o dopuszczeniu się przez organ administracji przewlekłości w załatwieniu niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy przepis ustawy nakazuje organowi załatwienie sprawy w terminie miesiąca. Podsumowując ocenę przewlekłości postępowania odwoławczego, Sąd badał okres procedowania Wojewody od dnia wpływu odwołania do organu, co miało miejsce w dniu 8 maja 2025 r. Od tego momentu, organ administracyjny nie zrealizował swoich obowiązków w sposób terminowy i efektywny. Całkowity wręcz brak aktywności organu do czasu złożenia przez stronę skarżącą ponaglenia, a następnie ograniczenie się wyłącznie do przedłużenia terminu załatwienia sprawy, jednoznacznie uzasadniają stwierdzenie, iż takie działanie organu należy traktować jako opieszałe i nieefektywne. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie organ nie wydał decyzji do dnia orzekania, należało zobowiązać Ministra Finansów i Gospodarki do rozpatrzenia odwołania skarżących od decyzji Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2025 r. o– w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Sąd stwierdził, że Minister Finansów i Gospodarki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela pogląd, który rażące naruszenie prawa w rozumieniu powyższego przepisu odnosi do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 879/20, CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się także, że kwalifikacja naruszenia jako rażącego naruszenia prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązków organu w zakresie sprawnego prowadzenia postępowania celem załatwienia sprawy. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II sentencji. W przedmiocie kosztów na które składa się 100 zł wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.