VII SAB/Wa 24/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-10
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Joanna Gierak – Podsiadły, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność i przewlekłość nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ organ wydał decyzję po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, ale jednocześnie stwierdził bezczynność i przewlekłość, nie orzekając o rażącym naruszeniu prawa.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy argumentował, że opóźnienie wynikało z problemów z doręczeniem decyzji organu I instancji oraz z uzupełnianiem braków formalnych odwołania przez pełnomocnika strony. Ostatecznie organ wydał decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i orzekającą co do istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia odwołania, stwierdzono bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, ale stwierdzono, że nie miało to miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Z G na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia odwołania [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] jest bezczynność organu – [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ w sprawie rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] nakazującej [...] i [...]dokonanie całkowitej rozbiórki trzech wiat gospodarczych o wymiarach 6,77 x 5,14 m, 6,90 x 5,13 m i 6,80 x 4,10 m oraz budynku gospodarczego o wymiarach 3,05 x 4,00 m, powstałych w wyniku przekształcenia (podzielenia) wcześniej istniejącego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej w kształcie litery "L" na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...].
W skardze skarżący zarzucił ww. organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1, art. 7, art. 10 i art 80 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do wydania nakazu rozbiórki czterech części obiektu drewnianego, 2) dokonanie kontroli przewlekłości przedmiotowego postępowania administracyjnego, 3) a w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu, 4) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 5) przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., oraz 6) zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, że odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m[...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] wnieśli: [...] oraz [...] i [...], reprezentowani przez adwokata [...].[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w dniu 7 stycznia 2016 r. do organu wojewódzkiego wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...]przekazujące ww. odwołanie [...] od decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. wystąpił do organu powiatowego o przesłanie zwrotnego potwierdzenia doręczenia skarżącemu ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r., jednocześnie informując strony postępowania o wstrzymaniu biegu terminu do załatwienia niniejszej sprawy w postępowaniu odwoławczym do czasu otrzymania zwrotnego potwierdzenia odbioru. Organ odwoławczy podał też, że z pisma organu I instancji z dnia [...] stycznia 2016 r. wynikało, że w związku z brakiem wpływu do organu powiatowego zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. przez [...] organ wystąpił do właściwego urzędu pocztowego z reklamacją. Dalej, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w związku z przekazanym przez organ I instancji odwołaniem [...] i [...], reprezentowanych przez adwokata [...] , pismem z dnia 11 lutego 2016 r. wezwał ww. pełnomocnika do usunięcia braków formalnych odwołania przez przedłożenie pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, że jest on umocowany do reprezentowania [...]. Pismem z dnia 3 marca 2016 r. organ odwoławczy ponownie zwrócił się do organu powiatowego o udzielenie odpowiedzi, czy złożona reklamacja została rozpatrzona przez urząd pocztowy oraz o przesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru. Organ wskazał, że do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę do organu wojewódzkiego nie zostało nadesłane żądane zwrotne potwierdzenie odbioru oraz pełnomocnictwo udzielone przez [...]. Ponadto, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał dalej, że w dniu 17 marca 2016 r. do organu odwoławczego wpłynęło zażalenie [...] z dnia 12 marca 2016 r. na bezczynność ww. organu w przedmiocie rozpatrzenia wniesionego przez niego odwołania od decyzji organu powiatowego nr [...] , które przy piśmie z dnia 21 marca 2016 r. przekazał do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzut skarżącego dotyczący bezczynności organu w sprawie rozpatrzenia złożonego przez skarżącego odwołania od decyzji organu powiatowego z dnia [...] grudnia 2015 r. jest bezzasadny, bowiem skarżący został poinformowany o przeszkodach uniemożliwiających zakończenie postępowania odwoławczego oraz o podjętych czynnościach w celu ich usunięcia, co skutkowało tym, że bieg terminu do rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. uległ wstrzymaniu.
W wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 7 listopada 2016 r., wezwano zaskarżony organ do nadesłania zwrotnego potwierdzenia odbioru przez adwokata [...] wezwania z dnia 11 lutego 2016 r. znak: [...] do usunięcia braków formalnych odwołania wniesionego przez [...] przez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego potwierdzającego umocowanie do reprezentowania [...] przed organami nadzoru budowlanego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 7 listopada 2016 r., zaskarżony organ podał, że nie posiada kompletnych i oryginalnych akt administracyjnych niniejszej sprawy (w tym zwrotnego potwierdzenia doręczenia adwokatowi [...] wezwania organu odwoławczego z dnia 11 lutego 2016 r.), bowiem zostały one w całości przekazane przy piśmie z dnia 27 lipca 2016 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w związku z wnioskiem [...] i [...]o o stwierdzenie nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]Jednocześnie organ podał, że z systemu elektronicznego zarządzania dokumentacją EZD wynika, że wezwanie z dnia 11 lutego 2016 r. adresowane do adwokata [...] zostało doręczone w dniu 17 lutego 2016 r. [...] WINB podał przy tym, że pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. zawiadomił adwokata [...], iż pozostawia bez rozpoznania odwołanie od decyzji PINB dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], w części dotyczącej wniesienia tego środka zaskarżenia przez [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał też, że decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] oraz odwołania [...]od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy na podstawie art. 50a pkt 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez nakazanie [...] i [...] rozbiórki trzech wiat gospodarczych o wymiarach 6,77 x 5,14 m, 6,90 x 5,13 m i 6,80 x 4,10 m oraz budynku gospodarczego o wymiarach 3,05 x 4,00 m, powstałych w wyniku robót budowlanych polegających na przekształceniu (podzieleniu) istniejącego na terenie działki nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w [...] obiektu o konstrukcji drewnianej w kształcie litery "L" na cztery ww. wolnostojące obiekty, zrealizowanych po wstrzymaniu robót budowlanych postanowieniem PINB dla m. [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – w brzmieniu obowiązującym po dniu 15 sierpnia 2015 r.), dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Orzekając w tej kategorii spraw, sąd administracyjny kieruje się stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w chwili rozpoznawania skargi.
Dostrzegając powyższe zważyć trzeba, że rozpoznawana skarga należy do właściwości sądu administracyjnego, albowiem dotyczy sprawy objętej kognicją tego sądu na mocy ww. art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Nadto, wskazać trzeba, że skarga ta jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem do Sądu, skarżący, stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., pismem z dnia 12 marca 2016 r. wyczerpał środek zaskarżenia przysługujący w takich przypadkach w postępowaniu administracyjnym.
Przechodząc do meritum zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie § 2 powyższego przepisu, sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Wskazać też trzeba, iż przepisy prawa nie definiują wprost na czym polega "bezczynność organu" i "przewlekłość postępowania". Niewątpliwie pojęcie przewlekłości postępowania, wprowadzone do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.), i obowiązujące od dnia 11 kwietnia 2011 r. (od kiedy to, weszła w życie wskazana nowelizacja, wprowadzająca instytucję przewlekłego postępowania – v. art. 37 § 1 k.p.a. oraz skargę do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania – v. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". Wskazał na to NSA m. in. w wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 oraz w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12. W tym ostatnim Sąd kasacyjny podał, że "Dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, zauważyć trzeba, iż nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dodanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagać będzie reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Tak wyodrębniona skarga na przewlekłość postępowania dotyczyć będzie sytuacji innych niż formalna bezczynność organu (nie wydanie w terminie rozstrzygnięcia). Stwierdzenie przy tym, że w określonej dacie, a tą będzie data orzekania przez sąd, można zakwalifikować postępowanie organu jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymagać będzie gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11. Warszawa 2011, str. 238)."
Kierując się powyższym Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności oraz w sposób przewlekły prowadził postępowanie, jednak bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, a wobec wydania przez ten organ decyzji (po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] odpadła podstawa do zobowiązania tego organu do wydania aktu, zgodnie z brzmieniem ww. art. 149 p.p.s.a. (v. decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] , znak: [...]).
Przy czym, Sąd orzekając w niniejszej sprawie miał na uwadze, iż w wyroku z dnia 18 września 2013 r. sygn. akt II OSK 1381/13 Naczelny Sąd Administracyjny, w kontekście art. 149 p.p.s.a. stwierdził, że wskazany przepis zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały charakteru rażącego. Podobny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził także m. in. w wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2390/12 formułując tezę, iż "Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. w jego całokształcie ustanawia niezależne od siebie przesłanki, które miałyby stanowić odrębną podstawę orzekania dotyczącą zobowiązania organu do wydania aktu i odrębną podstawę orzekania – stwierdzania rażącego charakteru przewlekłości (bezczynności). Przesłanki te nie pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym i brak zobowiązania organu do wydania aktu – zastosowania środka określonego w ustawie, nie wyklucza orzekania w przedmiocie rażącego charakteru przewlekłości (bezczynności)".
W efekcie, Sąd orzekając w niniejszej sprawie przyjął, iż postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I wyroku). Skoro bowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez Sąd, doszło do wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], znak: [...], uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] i orzekającej co do istoty sprawy na podstawie art. 50a pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, to tym samym brak było podstaw do zobowiązania tego organu do wydania aktu w tym przedmiocie. Jednocześnie Sąd uznał, że choć odpadła podstawa do zobowiązania organu do wydania decyzji, to nadal istnieje podstawa do oceny charakteru stwierdzonej bezczynności i przewlekłości.
Dokonując oceny w tej kwestii Sąd stwierdził, że bezczynność organu i przewlekłość w prowadzeniu postępowania, które niewątpliwie wystąpiły, nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W tym kontekście Sąd wziął pod uwagę, iż odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] wniósł, pismem z dnia 28 grudnia 2015 r., skarżący - [...] , a także - odrębnym pismem z dnia 2 stycznia 2016 r. [...] i [...], reprezentowani przez adwokata [...].
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 30 grudnia 2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] wpłynęło odwołanie [...] od ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r., które to zostało przekazane przez organ I instancji, [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego i wpłynęło do tego organu w dniu 7 stycznia 2016 r. Następnie, przy piśmie z dnia 12 stycznia 2016 r. organ I instancji przesłał ww. odwołanie [...] i [...] , które wpłynęło do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 14 stycznia 2016 r.
Pismem z dnia 14 stycznia 2016 r., organ odwoławczy wezwał organ I instancji do nadesłania zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego – [...] przesyłki zawierającej ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. Pismem z dnia 3 marca 2016 r. organ odwoławczy ponownie zwrócił się do organu powiatowego o przesłanie ww. zwrotnego potwierdzenia odbioru lub udzielenie odpowiedzi, czy złożona przez organ I instancji reklamacja została rozpatrzona. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę (tj. do dnia 21 marca 2016 r.) nie otrzymał od organu I instancji zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego przesyłki zawierającej ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r.
Kolejną zaś czynnością podjętą w sprawie było wezwanie pełnomocnika odwołującej się [...] - adwokata [...] , pismem z dnia 11 lutego 2016 r., w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia w terminie 7 dni, braków formalnych ww. odwołania [...] od decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. przez przedłożenie pełnomocnictwa potwierdzającego umocowanie do reprezentowania [...] przed organami nadzoru budowlanego. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone ww. pełnomocnikowi [...] w dniu [...] lutego 2016 r., co wynika z zawiadomienia z dnia 20 czerwca 2016 r. znak: [...] o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania [...] , a także z pisma zaskarżonego organu z dnia [...] listopada 2016 r. (v. k. 52 akt sąd.).
Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] , wydanym na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., pozostawił bez rozpoznania odwołanie [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Następnie w dniu [...] czerwca 2016 r. organ wydał decyzję nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., którą uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] i orzekł co do istoty sprawy na podstawie art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego.
W konsekwencji, orzekając w niniejszej sprawie i analizując powyższy przebieg postępowania, Sąd przyjął, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności i prowadził postępowanie odwoławcze przewlekle. Zdaniem Sądu, rozpatrzenie odwołania [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. mogło być bowiem zakończone w terminie krótszym, bo zbędnym było podejmowanie czynności w celu uzupełnienia akt o zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącego przesyłki zawierającej ww. decyzję, czy też - o wynik postępowania reklamacyjnego dotyczącego tego potwierdzenia, a nadto – oczekiwanie na uzupełnienie braku formalnego odwołania przez [...] do dnia 20 czerwca 2016 r. W tej pierwszej materii zważyć trzeba, iż [...] wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. w terminie, a wskazuje na to nadanie tego odwołania w dniu 28 grudnia 2015 r. w placówce pocztowej (v. k. 50 i 51 akt sąd.) i porównanie tej daty z datą wydania decyzji organu I instancji (z dnia [...] grudnia 2015 r.; z porównania obu tych dat wynika, że termin 14 dni został zachowany). Należy również zauważyć, że dopiero w dniu [...] czerwca 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem pozostawił bez rozpoznania odwołanie [...] od decyzji organu I instancji, podczas gdy wezwanie do usunięcia w terminie 7 dni, braków formalnych ww. odwołania, zostało skutecznie doręczone ww. pełnomocnikowi w dniu 17 lutego 2016 r., a wobec tego po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania, organ odwoławczy mógł dalej procedować w sprawie. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał ww. odwołania po ponad 100 dniach zwłoki, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Powyższe zachowanie organu (tj. niczym nie uzasadniona zwłoka w załatwieniu odwołania [...] z dnia 28 grudnia 2015 r.) wskazuje w konsekwencji na niesprawne działanie organu odwoławczego, w tym – na prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny przez podejmowanie czynności pozornych i w dużych odstępach czasu. Taki sposób działania organu nie charakteryzuje się sprawnością i bezspornie jest sprzeczny z zasadą szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 k.p.a.
Z tych też przyczyn Sąd uwzględnił skargę i stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego.
Sąd uznał jednocześnie, że okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia, iż ww. bezczynność oraz przewlekłość nastąpiły z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał w tym zakresie na względzie, że stan bezczynności oraz przewlekłości postępowania - wobec wydania decyzji w dniu [...] czerwca 2016 r. - ustał, a zwłoka organu w rozpatrzeniu odwołania skarżącego, choć niczym nie uzasadniona, to jednak nie była znaczna.
Jednocześnie, orzekając w sprawie Sąd przyjął, że brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej na mocy art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. są bowiem dodatkowymi środkami o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 258/16, LEX nr 2089822). W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a, i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II oraz III sentencji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło