VII SAB/Wa 246/19
WyrokWSA w Warszawie2020-04-22
Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Grzegorz Antas, Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych pojazdu, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Minister Infrastruktury pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych pojazdu, ponieważ nie rozpoznał sprawy w ustawowym terminie, a jego działania były opóźnione i nieuzasadnione. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych pojazdu w styczniu 2018 r. Pomimo upływu blisko dwóch lat, Minister Infrastruktury nie rozpoznał wniosku, nie wzywając do uzupełnienia braków formalnych. Po ponagleniu, organ w kwietniu 2019 r. poinformował o brakach formalnych, a następnie w październiku 2019 r. wezwał do ich uzupełnienia. Skarżący zarzucił Ministrowi Infrastruktury bezczynność, rażące naruszenie prawa i domagał się zobowiązania do wydania decyzji, stwierdzenia bezczynności i rażącego naruszenia prawa oraz przyznania zadośćuczynienia. Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi, wskazując na wydanie decyzji w listopadzie 2019 r. i tym samym bezprzedmiotowość postępowania.Rozstrzygnięcie
I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury do wydania rozstrzygnięcia w sprawie; II. stwierdza bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie rozpatrzenia wniosku B.B. o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych pojazdu; III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje skarżącemu B.B. od Ministra Infrastruktury sumę pieniężną w kwocie 1000 zł; V. w pozostałym zakresie skargę oddala; VI. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego B. B. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Artur Kuś, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi B.B. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych pojazdu I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury do wydania rozstrzygnięcia w sprawie; II. stwierdza bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie rozpatrzenia wniosku B.B. o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych pojazdu; III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje skarżącemu B.B. od Ministra Infrastruktury sumę pieniężną w kwocie 1000 zł (tysiąc złotych); V. w pozostałym zakresie skargę oddala; VI. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego B. B. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I.
Skargą z dnia [...] listopada 2019 r. B.B. (dalej również jako Skarżący) wniósł o zobowiązanie Ministra Infrastruktury do wydania w terminie miesiąca decyzji będącej odpowiedzią na jego wniosek o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać pojazdy.
Jednocześnie wniósł o stwierdzenie, że zaistniała w sprawie bezczynność Ministra Infrastruktury miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 22.925,15 zł a także o orzeczenie o kosztach postępowania.
Wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2018 r. złożył do organu wniosek o udzielenie indywidualnego odstępstwa od warunków technicznych dla naczepy ciężarowej marki Goldhofer 21131 jednak pomimo upływu blisko 2 lat sprawa nie została rozpoznana (merytorycznie i formalnie). Organ nie wezwał też Skarżącego do usunięcia ewentualnych braków formalnych wniosku, nie nadając sprawie należytego biegu.
Pismem z dnia [...] marca 2019 r. Skarżący wniósł do organu ponaglenie podkreślając, że organ nie wykonał żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, jak również nie poinformował go o jej niezałatwieniu w terminie.
W odpowiedzi organ pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. poinformował Skarżącego, iż załączone do wniosku dokumenty zawierają nieokreślone braki formalne i z uwagi na tę okoliczność wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia.
Skarżący podejmował liczne próby uzyskania od organu informacji odnośnie do rodzaju i zakresu braków formalnych m.in. kierował zapytania za pośrednictwem poczty elektronicznej. Organ w żaden sposób nie ustosunkował się jednak do tych zapytań Skarżącego.
Następnie pismem z dnia [...] października 2019 r. organ wezwał formalnie Skarżącego do przedłożenia enumeratywnie wymienionych dokumentów, w tym do ponownego złożenia oryginału wniosku wraz załącznikami, nie precyzując jednak co konkretnie stanowi według organu rzekomy brak formalny.
Zdaniem Strony postępowanie w sprawie powinno było zostać zakończone najpóźniej w dniu [...] marca 2018 r. Tymczasem wniosek nie został merytorycznie rozpoznany przez organ i nie zostało wydane żadne merytoryczne rozstrzygnięcie.
Stan sprawy i jej okoliczności nie usprawiedliwiają tak znaczącego okresu bezczynności organu. Pomimo nieskomplikowanego charakteru sprawy, w tym w szczególności typowego dla postępowania administracyjnego trybu jej załatwienia, w niniejszej sprawie doszło nie tylko do znacznego przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy, ale zaniechano jakichkolwiek czynności zmierzających do jej zakończenia, co wskazuje na rażący charakter naruszenia prawa. Bezczynność organu wynika także z tego, że pozostawił on podanie Skarżącego bez rozpoznania w sytuacji, w której nie było ku temu takich podstaw. Organ nigdy nie wezwał Skarżącego do uzupełnienia jakichkolwiek braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Z uwagi na długotrwałą bezczynność organu Skarżący przez okres prawie dwóch lat pozbawiony został możliwości korzystania z naczepy i wykorzystywania jej dla celów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, pomimo iż naczepa spełniała warunki dla udzielenia odstępstwa od warunków technicznych. Rażąca bezczynność organu w tym zakresie uniemożliwiła dokonanie rejestracji naczepy, a co za tym idzie naraziła Skarżącego na daleko idące straty finansowe, w tym konieczność ponoszenia kosztów utrzymania nie wykorzystywanej naczepy, która nie generuje zysków oraz naraziła Skarżącego na ponoszenia kosztów związanych z koniecznością wynajęcia innej, podobnej naczepy.
II.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyjaśnił, że nie pozostaje w bezczynności z uwagi na to, że w dniu[...] listopada 2019 r. wydał decyzję, którą uwzględnił w całości wniosek Skarżącego, uzupełniony pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Oznacza to, że postępowanie zainicjowane skargą na bezczynność stało się bezprzedmiotowe, na co wskazuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 767/18.
Wydanie decyzji oznacza de facto uwzględnienie żądania skargi, o którym mowa w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.). Takie zaś uwzględnienie stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., na co wskazuje NSA m.in. w wyroku z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2926/15.
W ocenie organu postępowanie jest bezprzedmiotowe, i podlega umorzeniu.
W przypadku uznania braku podstaw do umorzenia postępowania Minister wskazał, że pomimo dłuższego niż określony w przepisach k.p.a., terminu załatwienia sprawy z wniosku Skarżącego, nastąpiło to ze względów faktycznych, tj. z uwagi na ogromną liczbę wniosków o udzielenie indywidualnego odstępstwa od warunków technicznych pojazdów, co wiąże się z potrzebą każdorazowego wnikliwego analizowania zakresu wniosku oraz oceny potencjalnych skutków pozytywnej decyzji organu, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wpływ na to mają także ograniczenia kadrowe Ministerstwa Infrastruktury. Wszystko to utrudnia zachowanie terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących udzielania odstępstw od warunków technicznych pojazdów.
Wprawdzie z opóźnieniem, ale były podejmowane jednak przez pracownika organu działania - w tym również w formie uproszczonej - kontakt telefoniczny czy też mailowy ze Skarżącym. Po uzupełnieniu braków organ niezwłocznie wydał pozytywną decyzję.
W ocenie organu, wskazane powyżej okoliczności faktyczne wskazują, że pomimo braku wydania decyzji w terminie określonym w przepisach k.p.a., zwłoka w rozpoznaniu ww. wniosku i wydaniu decyzji nie miała rażącego charakteru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
III.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i formie. Z treści przywołanych regulacji p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postacie - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu, tak aby mógł on naprawić swoje wadliwe działanie.
Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności organu określonej w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) i jest dopuszczalna bowiem przed jej wniesieniem Skarżący skierował do organu ponaglenie z dnia [...] marca 2019 r. wzywające do załatwienia sprawy i wyjaśnienia przyczyn dotychczasowej zwłoki.
IV.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi Sąd w pierwszym rzędzie wskazuje, że sensem wprowadzonej do polskiego porządku prawnego instytucji skargi na bezczynność i przewlekłość organu administracji publicznej była niewątpliwie potrzeba zwalczania braku bądź pozorowania działania organu (opóźnienia bądź zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Środek ten ma za zadanie wymusić zatem na właściwym organie załatwienie sprawy.
Celem przypisania organowi odpowiedzialności za bezczynność konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego lub podjęcia czynności i wbrew temu obowiązkowi działań takich nie podjął i nadal nie podejmuje. Sąd bierze przy tym pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (względnie z daty orzekania, jeżeli rozstrzyga sprawę na posiedzeniu niejawnym).
Pojęcie bezczynności nie zostało bliżej sprecyzowane na gruncie przepisów procedury sądowoadministracyjnej, co nie może dziwić zważywszy na wielość i różnorodność postępowań administracyjnych oraz łączącą się z tym nieodzownie ich odmienność proceduralną. Uwzględniając jednakże pewną uniwersalną istotę bezczynności można powiedzieć, że zachodzi ona wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.) właściwy minister może w indywidualnych i uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy. Oznacza to, że po pierwsze wydanie zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych należy do kompetencji ministra właściwego do spraw transportu, po drugie minister ten może udzielić stosownego zezwolenia, a decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy, po trzecie aby decyzja ministra nie miała charakteru dowolnego organ powinien określić kryteria jej wydania pamiętając, że ma do czynienia z przypadkiem zindywidualizowanym, a rozstrzygnięcie, zwłaszcza to odmowne, wymaga szczegółowego uzasadnienia celem realizacji zasady przekonywania.
Nie może być zatem wątpliwości, iż w świetle art. 67 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym organ zobowiązany był rozpoznać wniosek Skarżącego co do zasady w formie decyzji. Powyższą uwagę Sąd czyni przez wzgląd na fakt, że wskazany przepis nie precyzuje wprost sposobu załatwienia sprawy (jeżeli chodzi o procesową stronę działania organu jest dość lakoniczny), niemniej jednak istnieje domniemanie jej załatwienia właśnie w formie decyzji administracyjnej. W przypadku bowiem żądania udzielenia odstępstwa od norm technicznych uprawnienie strony nie powstaje bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej przez organ, który zobowiązany jest jej dokonać właśnie w drodze decyzji administracyjnej. Należy przyjąć, że domniemanie załatwienia sprawy w drodze decyzji znajduje zastosowanie wówczas, gdy przepisy prawa upoważniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy administracyjnej, ale nie określają formy jej rozstrzygnięcia. W każdym więc wypadku, w którym występują wątpliwości co do formy załatwienia sprawy, organ powinien wydać akt administracyjny w formie decyzji administracyjnej, co ma swoje umocowanie w treści art. 104 § 1 k.p.a.
Mając to na względzie Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie - tak art. 12 § 2 k.p.a. Organy zobowiązane są zatem prowadzić postępowanie bez zbędnej zwłoki i opieszałości.
Z kolei terminy załatwienia spraw zostały określone w art. 35 k.p.a. Niezwłocznie powinny być zatem załatwiane te sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.).
W art. 35 § 3 k.p.a. ustawodawca wskazał regułę, zgodnie z którą załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (...). Jednocześnie, z uwagi na wspomnianą już różnorodność spraw administracyjnych i potrzebę czynienia wyjaśnień, w art. 35 § 5 k.p.a. wyrażono zasadę, iż do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Organ pozostaje więc w bezczynności - co do zasady - w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. (rzetelne poinformowanie o przyczynach niezałatwienia sprawy i nowym terminie) lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w końcowym załatwieniu sprawy.
W konsekwencji, orzekając w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że miała w niej miejsce niedopuszczalna bezczynność organu bowiem nie załatwił on sprawy w terminie ustawowym. Przyjmując przy tym nawet wydłużenie tego terminu do dwóch miesięcy, organ nie podejmował przez ponad rok żadnych działań zmierzających do zakończenia sprawy, czy chociażby poinformowania Skarżącego o przyczynach zwłoki.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że Minister Infrastruktury nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym można przyjąć że termin na wydanie decyzji, uwzględniając wskazywaną przez organ potrzebę indywidualizacji udzielanego odstępstwa, wynosił dwa miesiące od dnia wpływu wniosku. Tym samym sprawa powinna była zostać rozstrzygnięta do dnia [...] marca 2018 r. (Sąd nie uwzględnia w tym przypadku ewentualnego postępowania brakowego, które nie zostało w ogóle zainicjowane, a które niewątpliwie spowodowałoby wstrzymanie biegu terminu załatwienia sprawy).
Pierwsza czynność organu nastąpiła w dniu [...] kwietnia 2019 r. (k. 12 akt administracyjnych), a więc po blisko 15 miesiącach od dnia wniesienia żądania i w dodatku na skutek interwencji Skarżącego. Ponowna aktywność Ministra miała miejsce w okresie wrzesień-listopad 2019 r. przy czym pismem z dnia[...] października 2019 r. organ wezwał Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku, zaś po jego uzupełnieniu, wydał decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. Przez cały okres załatwiania sprawy organ nie podjął działań, które odpowiadałyby wymaganiom informacyjnym sprecyzowanym w art. 36 k.p.a.
Dokonując zatem wartościowania rażącego charakteru bezczynności Sąd wziął pod uwagę, że dla jej stwierdzenia nie jest wystarczające samo tylko, nawet duże, przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe, obiektywne naruszenie prawa (niedochowanie terminu). Wspomniane przekroczenie musi być więc znaczne, niezaprzeczalne, a nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nacechowane ewidentnym niedbalstwem organu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13). W konsekwencji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Takie warunki zaistniały zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, bowiem zwłoka w jej załatwieniu powstała za przyczyn, za które odpowiedzialność ponosi wyłącznie organ. Brak jest przy tym jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do uwzględnienia twierdzeń organu, niepopartych żadnymi danymi, że tak znaczna zwłoka jest spowodowana wielką liczbą rozpoznawanych spraw i brakami kadrowymi. Sądowi znana jest ogólna sytuacja kadrowa panująca w organach administracji publicznej, w tym tych szczebla centralnego. Częste i głęboki zmiany osobowe w składzie pracowniczym ministerstw i innych urzędów centralnych, podejmowane w ramach reorganizacji tych urzędów, nie są jednak i nigdy być nie mogą wytłumaczeniem dopuszczania do tak znacznej i zawinionej zwłoki w rozpatrywaniu wniosku jak stwierdzona w sprawie niniejszej.
Należy zwrócić również uwagę i na to, że organ całkowicie bezpodstawnie, z oczywistym naruszeniem art. 64 § 2 k.p.a., pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania - vide pismo z dnia [...] kwietnia 2019 r. Przede wszystkim jednak, jeżeli organ uważał, że wniosek nie spełnia wymagań formalnych, winien stosownie do powołanego przepisu wezwać Stronę do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Tymczasem, czego dowodzi późniejsza korespondencja mailowa, organ w istocie starał się skłonić Skarżącego do cofnięcia wniosku i złożenia nowego, tak aby w ten sposób zakończyć formalnie sprawę, w której doszło niewątpliwie do uchybienia terminów jej załatwiania. Podkreślenia wymaga również, wspomniany już wyżej brak informowania Strony o powodach zwłoki w rozpoznaniu jej wniosku.
W kontekście powyższego Sąd ocenia opóźnienie organu w wydaniu końcowego rozstrzygnięcia jako znaczne. Choć kłopoty kadrowe nie są usprawiedliwieniem dopuszczenia do tak znacznej zwłoki, to jednak ma to wpływ na wysokość przyznanej od organu sumy pieniężnej.
W tych okolicznościach Sąd uznaje, że Minister naruszył przepisy obligujące go do terminowego załatwiania spraw oraz o informowaniu stron o przyczynach zaistniałej zwłoki. Szczególnie wadliwe, bowiem naruszające zasadę zaufania obywateli do organów, jest nieinformowanie Skarżącego o przyczynach zwłoki wraz ze wskazaniem nowego terminu wydania decyzji. Tak samo należy ocenić opisane wyżej przez Sąd skłanianie Strony do cofnięcia wniosku.
W realiach niniejszej sprawy Sąd nie ma wątpliwości, że organ z powodów leżących wyłącznie po jego stronie doprowadził do znacznej zwłoki w załatwieniu sprawy, a działanie takie należy kwalifikować jako rażące naruszenie prawa. W ocenie Sądu okoliczności sprawy przemawiają za przyznaniem od Ministra na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 1.000 zł. To właśnie przyznanie świadczenia na rzecz Strony, które wprost obciąży budżet organu a przez to i Skarbu Państwa, wpłynie w sposób oddziałujący na przyszłe zachowanie organu. Nałożenie grzywny byłoby natomiast niecelowe, bowiem stanowiłaby ona wyłącznie przesunięcie środków w ramach budżetu państwa. W ocenie Sądu nie spowodowałoby to odpowiedniej refleksji odpowiedzialnego za sprawę organu. Tym samym to obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz Strony spowoduje właściwą refleksję organu i z założenia doprowadzi do wymuszenia przestrzegania przepisów o terminowym załatwianiu spraw.
Przyznanie sumy pieniężnej w wysokości postulowanej w skardze jest niezasadne. Po pierwsze, byłaby to sankcja nazbyt dolegliwa i wygórowana, nie uwzględniającą ogólnej sytuacji organów jak i nie do końca kompensacyjnej roli takiego świadczenia (istotna jest tu rola oddziałująca na organ a nie odszkodowawcza). Po drugie, jak wskazano świadczenie pieniężne nie pełni funkcji kompensacyjnej i odszkodowawczej. Jeżeli strona uważa, że w związku z działaniem organu poniosła szkodę w wysokości wskazywanej w skardze, swoje roszczenie powinna kierować na drogę postępowania cywilnego. Dopiero w tego rodzaju postępowaniu będzie możliwe wykazanie, czy strona rzeczywiście nie mogła korzystać i w istocie nie korzystała z naczepy ciężarowej oraz jaką dokładnie stratę poniosła. Przyznanie sumy pieniężnej nie jest namiastką ryczałtowego odszkodowania. Ma ona przede wszystkim oddziaływać na organ, aby ten nie naruszał więcej przepisów prawa o terminowym załatwianiu spraw.
W tej sytuacji rozstrzygnięcie o przyznaniu sumy pieniężnej w kwocie jak w wyroku jest prawidłowe i zgodne z art. 149 § 2 p.p.s.a., zaś w pozostałym zakresie żądanie Skarżącego podlegało oddaleniu.
Z uwagi na wydanie decyzji kończącej postępowanie należało umorzyć sprawę w zakresie sformułowanego w skardze żądania nakazania załatwienia sprawy przez organ. Sąd nie podziela przy tym uwag organu z odpowiedzi na skargę, że z uwagi na wydanie decyzji cała sprawa powinna zostać umorzona bowiem postępowanie jest bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowe jest postępowanie jedynie w zakresie żądania zobowiązania organu do załatwienia sprawy. Jej załatwienie po wniesieniu skargi nie może powodować umorzenia sprawy, bowiem w sposób oczywisty stanowiłoby to uprzywilejowanie organu i obchodzenie przepisów prawa o terminowości załatwiania spraw. Brak stwierdzenia w takiej sytuacji bezczynności organu powodowałby istotne ograniczenie możliwości dochodzenia odszkodowania od organu w myśl art. 417(1) § 3 Kodeksu cywilnego.
W zaistniałej sytuacji Sąd orzekł jak w sentencji na mocy art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. O umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na koszty te składają się: uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w kwocie 480 zł jak i uiszczona opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło