VII SAB/Wa 25/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-24
Skład orzekający: Bożena Więch - Baranowska, Leszek Kamiński, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie załatwienia wniosku złożonego w trybie przepisów o skargach i wnioskach (Dział VIII k.p.a.) podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie załatwienia wniosku złożonego w trybie przepisów o skargach i wnioskach (Dział VIII k.p.a.) nie podlega kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania tzw. skarg powszechnych, które są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym.Stan faktyczny
G. N. złożyła wniosek do Prezesa Rady Ministrów o ujawnienie informacji na jej temat oraz analizę akt spraw. Po wymianie korespondencji, w której organ odmówił ujawnienia materiałów operacyjnych i podtrzymał swoje stanowisko, pełnomocnik G. N. złożył skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących rozpatrzenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucić i zwrócić skarżącej kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi G. N. w przedmiocie bezczynności Prezesa Rady Ministrów postanawia: I. skargę odrzucić, II. zwrócić skarżącej G. N. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (słownie: sto ) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
W dniu 6 maja 2011 r. do Prezesa Rady Ministrów wpłynął wniosek G. N., w którym wniosła na podstawie art. 221 i następne kpa. o ujawnienie wszelkich informacji zgromadzonych na jej temat przez podległe mu służby w tym Służby Kontrwywiadu Wojskowego, zlecenie Ministrowi Sprawiedliwości oraz/lub Prokuratorowi Generalnemu przeanalizowania akt wszystkich spraw, w których jest stroną i przygotowanie rekomendacji co do ewentualnych działań, objęcie obszarem zainteresowania bezczynności organów Państwa wobec krzywd wyrządzonej jej w latach 2002-2010 wskutek operacyjnego i niezgodnego z ustawą gromadzenia nieprawdziwych danych na jej temat.
Pismem z dnia 3 czerwca 2011 r. (znak: DSWRU-571-514/10-(13)/110/JI) Departament Skarg, Wniosków i Obsługi Rady do Spraw Uchodźców w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów udzielił G.N. odpowiedzi, iż z uwagi na prowadzone postępowanie nadzorowane przez Prokuraturę Rejonową [...] (sygn. akt [...]) brak jest podstaw prawnych do podjęcia przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów jakichkolwiek działań w sprawie.
Pismem z dnia 12 czerwca 2011 r. G. N. wezwała Prezesa Rady Ministrów do usunięcia naruszenia prawa i załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Pismem z dnia 5 lipca 2011 r. (znak DSWRU-571-514/09-(15)/l 1/JI) Departament Skarg, Wniosków i Obsługi Rady do Spraw Uchodźców w KPRM w trybie art. 239 § 1 k.p.a. udzielił G.N. odpowiedzi podtrzymując jednocześnie wyjaśnienia przekazane w poprzednich kierowanych do niej pismach.
W dniu 8 sierpnia 2011 r. pełnomocnik G. N. skierował do Prezesa Rady Ministrów skargę na nieprawidłowe rozpatrzenie wniosku, w tym na działalność Departamentu Skarg, Wniosków i Obsługi Rady do Spraw Uchodźców oraz na działanie pracowników tego Departamentu wskazując, iż departament w sposób nieprawidłowy rozpatrzył wniosek udzielając odpowiedzi nie dotyczącej bezpośrednio wnioskowanych czynności, a także nie podjął postępowania wyjaśniającego zasadność tego wniosku, co stanowi rażące naruszenie prawa. Ponadto, Departament rozpatrzył wniosek niezgodnie ze swoim umocowaniem.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2011 r. (znak: DSWRU-571-514/10-(19)/11/KI) organ udzielił odpowiedzi na złożoną przez pełnomocnika G.N. skargę. Poinformował, iż nie jest możliwe ujawnienie materiałów operacyjnych znajdujących się w posiadaniu służb specjalnych, w tym przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego oraz Policję. Z wnioskiem takim może występować - zgodnie z przepisami ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz ustawy o Policji - wyłącznie prokurator lub sąd.
Następnie w dniu 15 września 2011 r. wpłynął wniosek pełnomocnika G.N. o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Pełnomocnik z uwagi na rażące naruszenie przepisów tj. w szczególności art. 256 kpa oraz błędną interpretację art. 271 kk, wniósł o ponowne rozpoznanie wniosku G. N. z dnia 5 maja 2011 r. przez Prezesa Rady Ministrów oraz rozważenie wyciągnięcia stosownych konsekwencji dyscyplinarnych w stosunku do osoby prowadzącej sprawę.
Pismem z dnia 30 września 2011 r. (znak: DSWRU-571-514/10-(21)/11/JI) ponownie udzielono odpowiedzi pełnomocnikowi na złożony wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazano, iż wniosek ten jest bezprzedmiotowy, bowiem w sprawie G.N. nie toczyło się w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów żadne postępowanie administracyjne w rozumieniu przepisów k.p.a. i tym samym nie została wydana żadna decyzja administracyjna. Tym samym nie jest możliwe wznowienie postępowania, którego wcześniej nie było.
W dniu 22 listopada 2011 r. do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wpłynęło pismo pełnomocnika G.N. - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w którym wezwano Prezesa Rady Ministrów do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieprawidłowym, błędnym i sprzecznym z prawem postępowaniu w stosunku do oficjalnych wniosków i pism składanych przez G.N. bezpośrednio na ręce Prezesa Rady Ministrów.
Pismem z dnia 29 listopada 2011 r. (znak: DSWRU-571-514/10(25)/11/JI) organ udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie wskazując, iż wszystkie kwestie zostały wyjaśnione przez Sekretarza Stanu w KPRM p. J.P. w pismach z dnia [...] i z dnia [...] oraz we wcześniejszych odpowiedziach Departamentu.
W dniu 13 lutego 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga G.N. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów.
Skarżąca w skardze zarzuciła Prezesowi Rady Ministrów "naruszenie art. 237 § 1 k.p.a. poprzez "brak poprawnego rozpatrzenia skargi na nieprawidłowe rozpatrzenie wniosku przez właściwy organ " i wniosła o zobowiązanie przez Sąd Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia skargi.
W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących braku umocowania Departamentu Skarg, Wniosków i Obsługi Rady do Spraw Uchodźców KPRM do rozpatrzenia jej wniosku organ powołał się na przepisy Regulaminu Organizacyjnego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów stanowiącego Załącznik do Zarządzenia nr 2 Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 lutego 2008 r.
Wskazał, iż z powyższych przepisów wynika umocowanie Departamentu Skarg, Wniosków i Obsługi Rady do Spraw Uchodźców w KPRM do prowadzenia postępowań wyjaśniających w sprawach, których dotyczą skargi, wnioski, petycje i listy oraz udzielania pisemnych odpowiedzi na skargi, wnioski, petycje i listy lub przekazywania tych spraw do właściwych organów w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. W ocenie organu, Departament podejmował zatem właściwe działania, w terminach określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i udzielał stosownych odpowiedzi skarżącej. Z tego też względu zarzut podnoszony przez pełnomocnika Pani G. N. w tym zakresie jest bezzasadny.
Organ wyjaśnił, iż skarżąca w złożonej skardze na bezczynność zarzuca naruszenie art. 237 § 1 kpa poprzez "brak poprawnego rozpatrzenia skargi na nieprawidłowe rozpatrzenie wniosku przez właściwy organ". Dokonując analizy powyższego zarzutu organ zauważył, iż jak wskazuje skarżąca, skarga została przez organ rozpatrzona, choć w jej ocenie nie było to poprawne rozpatrzenie, co w ocenie organu wyklucza możliwość bezczynności organu, skoro nastąpiło rozpatrzenie skargi przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto sądy te orzekają w sprawach, w których przepisy ustawy szczególnej przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 powołanej wyżej ustawy.
Podkreślić należy, iż powyższe wyliczenie ma charakter zupełny, dlatego sąd administracyjny nie jest właściwy do zajmowania się sprawami, które nie zostały wyraźnie wskazane w przywołanych wyżej przepisach.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy zaznaczyć należy, że skarga na bezczynność Prezesa Rady Ministrów została skierowana do Sądu przez pełnomocnika skarżącej w trybie skarg i wniosków, regulowanych przepisami działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej kpa. Nie jest więc zatem czynnością ani aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków po którejś ze stron sprawy administracyjnej. Nie może zatem zostać zakwalifikowana jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa jest w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. W katalogu bowiem spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych nie mieszczą się skargi dotyczące sposobu załatwienia skarg i wniosków złożonych w trybie działu VIII kpa. W złożonej do Sądu skardze pełnomocnik skarżącej wskazał wprost przepis art. 237 § 1 kpa. w oparciu o który żąda przeprowadzenia postępowania przez organ. Powyższy przepis niewątpliwie znajduje się w dziale VIII kpa. zatytułowanym "Skargi i wnioski".
Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem sądowym sądy administracyjne nie są właściwe między innymi do rozpoznawania tzw. skarg powszechnych, a więc skarg związanych, tak jak w niniejszej sprawie, z nieprawidłowym, zdaniem skarżącej, rozpatrzeniem jej wniosku z dnia 5 maja 2011 r., a tym samym nienależytym wykonywaniem zadań przez właściwe organy administracji publicznej albo ich pracowników (vide: postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09). Skargi te wnoszone są bowiem oraz rozpatrywane w trybie i przez organy określone w Dziale VIII (art. 227-240) kpa. i stanowią odformalizowany środek obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje jednak podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Dlatego też, skargi takie załatwiane są w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi, a wydane w następstwie rozpoznania takich skarg akty, nie podlegają kontroli sądu administracyjnego (tak NSA w postanowieniu z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 803/09). W postępowaniu tym nie przysługuje również skarga na bezczynność (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., sygn. akt III SAB 108/99, publ. LEX nr 48017).
W niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż skarga G.N. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów, w której domaga się przeprowadzenia przez organ postępowania w oparciu o art. 237 § 1 kpa., a tym samym w trybie przepisów Działu VIII kpa., w którym znajduje się ten przepis, nie podlega kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieści się w katalogu czynności i aktów zawartych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.
Z tego względu, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę należało odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło