VII SAB/Wa 30/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi I. U. i S. U. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie altany śmietnikowej usytuowanej na działce nr [...] przy ul. K. w W. I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]; II. stwierdza, że przewlekłość postępowania w sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na rzecz I. U. i S. U. solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem postępowania w tym postępowaniu jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie budowy śmietnika przez R. D. na działce nr [...] przy ul. K. w W. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek I. i S. U. z dnia [...] stycznia 2004 r. w sprawie w/w śmietnika. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. organ powiatowy umorzył postępowanie. Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawców [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownej analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach PINB [...] wydał w dniu [...] sierpnia 2011 r. decyzję nr [...] nakazującą J. D. i R. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanej altany śmietnikowej na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. K. w W. usytuowanej przy granicy z nieruchomością przy ul. K. w W. Po rozpatrzeniu odwołania od w/w decyzji J. i R. D. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po rozpoznaniu skargi J. D. i R. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie VII SA/Wa 2411/12 uchylił zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego, a także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że podstawą prawną decyzji był art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, gdy tymczasem nie zostało wyjaśnione czy przedmiotowa altana nie została zrealizowana w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] lutego 2000 r., a jeśli nie, to czy altana ta nie została objęta zgłoszeniem z dnia [...] października 2003 r. W razie zaś ustalenia, że obiekt został zrealizowany w oparciu o zgłoszenie, organ winien rozważyć przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 Prawa budowlanego łącznie z konsekwencjami wynikającymi z art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Sąd zaznaczył, że niewątpliwe jest w sprawie, że altana śmietnikowa została posadowiona niezgodnie z warunkami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 75 poz. 690). Odpis prawomocnego wyroku doręczono [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] maja 2013 r. z jednoczesną informacją, że akta administracyjne zostaną zwrócone po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy VII SA/Wa 2920/12, do której zostały dołączone. W sprawie ze skargi R. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 r. uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego w trybie postępowania egzekucyjnego obowiązku nakazu rozbiórki przedmiotowej altany śmietnikowej wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Sąd uchylił w/w postanowienie wskazując na przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 kpa z uwagi na nieistnienie obowiązku wobec uchylenia decyzji PINB [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie VII SA/Wa 2411/12. Akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem zostały zwrócone [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] lipca 2013 r. Po otrzymaniu wyroku w dniu 21 maja 2013 r. w dniu 13 sierpnia 2013 r. I. i S. U. ponaglali organ do działania i 21 sierpnia 2013 r. otrzymali odpowiedź organu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dnia [...] sierpnia 2013 r. na oględzinach obiektu nie dokonał pomiarów z uwagi na nieobecność inwestora. Podczas następnej kontroli również nie dokonano pomiarów z uwagi na usprawiedliwioną nieobecność inwestorów (18 września 2013 r.). Dopiero w dniu [...] października 2013 r. odbyły się oględziny, w czasie których powiatowy organ nadzoru budowlanego czynił ustalenia czy śmietnik znajduje się na planie zagospodarowania działki stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę z 2000 r. dot. budowy budynku wielorodzinnego przy ul. K. oraz czy zgłoszenie z [...] października 2003 r. dotyczące zamiaru wykonania ogrodzenia działki nr [...] od strony ul. K. dotyczy też śmietnika. Organ doszedł do przekonania, że przedmiotowa altana śmietnikowa nie była objęta w/w pozwoleniem na budowę jak również nie dotyczyło jej zgłoszenie z dnia [...] października 2003 r. Organ stwierdził, że w sprawie winien mieć zastosowanie tryb legalizacji z art. 50 i 51 Prawa budowlanego odnoszący się do samowolnie realizowanych robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b odbiegających w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Organ stwierdził, że nie ma możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem z uwagi na naruszenie warunków technicznych i z tego względu orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. rozbiórkę wybudowanego śmietnika na działce nr [...] z obr. [...] przy ul. K. w W. usytuowanego przy granicy z nieruchomością przy ul. K. w W. z pozostawieniem ściany południowej usytuowanej pomiędzy nieruchomościami K. i K. stanowiącej ogrodzenie wewnętrzne pomiędzy tymi nieruchomościami oraz ściany frontowej od ul. K. będącej ogrodzeniem wykonanym na zgłoszenie z dnia [...] października 2003 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Inwestor R. D. złożył skargę na w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w sprawie VII SA/Wa 671/14 postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r. zawiesił postępowanie sądowe z urzędu wobec wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z wniosku I. i S. U. Organ powiatowy przekazał akta sprawy przy piśmie z dnia 28 marca 2014 r. do organu wojewódzkiego, który następnie przekazał je dnia 2 kwietnia 2014 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ ten decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. W sprawie VII SA/Wa 671/14 postanowieniem z dnia 10 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił podjęcia zawieszonego postępowania, bowiem w/w decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. została po prawomocnym rozpatrzeniu utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] września 2014 r. znak [...], którą tut. Sąd uchylił w sprawie VII SA/Wa 2664/14 wyrokiem z dnia 24 września 2015 r. Z uwagi na złożoną skargę kasacyjną wyrok ten nie jest prawomocny. Pomimo tego, że sprawa legalności decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowej altany zarówno w postępowaniu zwykłym, jak i nadzwyczajnym nie została prawomocnie zakończona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nakazująca J. D. i R. D. rozbiórkę przedmiotowego śmietnika podlega wykonaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 671/14 postanowieniem z dnia 25 maja 2015 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Zażalenie na postanowienie w/w zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie II OZ 718/15. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prowadzi więc postępowanie egzekucyjne z decyzji ostatecznej o nakazie rozbiórki, której wykonania nie wstrzymano. W dniu [...] września 2014 r. organ wystosował upomnienie nr [...] do inwestora wzywające do wykonania rozbiórki śmietnika. W dniu [...] grudnia 2014 r. organ wystawił tytuł wykonawczy [...] nr [...], a w dniu [...] maja 2015 r. nałożył grzywnę w celu przymuszenia postanowieniem nr [...], na które inwestor złożył zażalenie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że przed wniesieniem skargi na przewlekłość skarżący korzystali z przysługującego im zażalenia z art. 37 kpa do organu wyższego stopnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Oceniając wyżej przedstawiony tok postępowania uznać należy, że organ prowadził postępowanie w sprawie budowy śmietnika na działce nr [...] przy ul. K. w W. w sposób przewlekły, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ nie wskazał żadnych okoliczności usprawiedliwiających przekroczenie terminów ustawowych z art. 35 § 3 kpa ani że przedmiotowa sprawa jest szczególnie skomplikowana. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek I. i S. U. z dnia [...] stycznia 2004 r. min. w sprawie przedmiotowej altany śmietnikowej Sąd jednak badał wystąpienie przewlekłości od dnia 11 kwietnia 2011 r. z tym bowiem dniem została wprowadzona do porządku prawnego instytucja przewlekłości postępowania wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. nr 6 poz. 18). Instytucja przewlekłości postępowania miała na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w prowadzonym w sposób efektywny postępowaniu. Organ nie wykazał, aby z usprawiedliwionych przyczyn dopuścił do rażącej przewlekłości w okresie od przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. do dnia wydania decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Podobnie organ nie usprawiedliwił przewlekłości w okresie od otrzymania wyroku w sprawie VII SA/Wa 2411/12 w dniu 21 maja 2013 r. do podjęcia czynności w dniu 9 sierpnia 2013 r. Czynności te podobnie jak kolejne oględziny z dnia [...] września 2013 r. były nieefektywne, gdyż dopiero w dniu [...] października 2013 r. dokonano pomiarów obiektu i sporządzono protokół. Decyzja [...] została wydana dopiero [...] grudnia 2013 r. orzekając rozbiórkę śmietnika na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, a więc przy uwzględnieniu wytycznych wyroku w sprawie VII SA/Wa 2411/12 z dnia 15 stycznia 2013 r. Reasumując stwierdzić należy, że w prowadzonym postępowaniu organ podejmował czynności przekraczając terminy ustawowe lecz zaistnienie usprawiedliwiających obiektywnych przyczyn. Zwłoka w podejmowaniu czynności była nieuzasadniona okolicznościami sprawy, a stwierdzona przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W toku postępowania przed sądem ze skargi na przewlekłość postępowania organ zachował całkowitą bierność i nie podjął starań o wskazanie przyczyn usprawiedliwiających zwłokę w podejmowaniu czynności. Zaznaczyć wypada, że Sąd nie oceniał sprawności postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] bowiem w postępowaniu tym na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia, a na postanowienie oddalające skargę służy zażalenie (art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Bezczynność wierzyciela polega na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 149 i 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.