VII SAB/Wa 33/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie przekazania pisma z (...) sierpnia 2021 r. postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu K. W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W dniu[...] grudnia 2021 r. K. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postępowania w sprawie znak: [...] Jak wynika z akt administracyjnych nadesłanych przez organ, powyższa sprawa została zainicjowana przez skarżącego zażaleniem z 1 sierpnia 2021 r. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie [...] dotyczącej wydania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytku. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się skierowane przez skarżącego do Ministra w dniu [...] listopada 2021 r. ponaglenie, w którym wskazywał na biegnący termin do załatwienia sprawy. Skarżący przedstawił również, że Minister podejmował nieskuteczne próby doręczenia organowi wojewódzkiemu zażalenia z 1 sierpnia 2021 r. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, względnie o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, w myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne rozpoznają sprawy ze skargi na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie przez nie postępowania wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd zauważa, że skarżący przedmiotem swojej skargi objął przewlekłe prowadzenie przez Ministra postępowania, zainicjowanego wniesionym przez skarżącego zażaleniem na bezczynność organu wojewódzkiego. Wyjaśnić więc należy, że zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 5 k.p.a., organ wyższego stopnia rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Stosownie do treści § 6 organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Stanowisko organu wyrażone na gruncie art. 37 k.p.a. przyjmuje zatem formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a.). Postanowienie to ma charakter wpadkowy, a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jest to bowiem rozstrzygnięcie mające na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym i stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność (art. 52 p.p.s.a.). Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2, bądź w pkt 3 p.p.s.a. Należy ponadto wyjaśnić, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu do sądu administracyjnego. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można bowiem wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wobec powyższego, nie jest zatem konieczne do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oczekiwanie na rozpoznanie przez właściwy organ ponaglenia, ani oczekiwanie na upływ czasu jaki przepisy prawa dają organom administracji na przekazanie i rozpoznanie ponaglenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 323/18; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 953/19, dostępne na: www.orzczenia.nsa.gov.pl). Wypada również podkreślić, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. W tak ukształtowanym stanie prawnym, nie jest dopuszczalne wniesienie kolejnego ponaglenia, w tym przypadku na bezczynność lub przewlekłość organu wyższego stopnia w rozpatrywaniu ponaglenia na brak działania organu niższej instancji, jak również na terminowość podejmowania czynności w toku rozpatrywania ponaglenia przez organ wyższej instancji, a w konsekwencji także niedopuszczalnym jest objęcie tego stanu skargą do sądu administracyjnego. Skoro bowiem, nawet rozpoznanie ponaglenia przez organ wyższego stopnia, w terminie wskazanym w art. 37 § 5 k.p.a., nie determinuje prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to tym bardziej nie czyni tego niewydanie w ustawowym terminie stosownego postanowienia, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a. Taki stan stwarza samo tylko złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia, a kwestia terminowego rozpoznania ponaglenia przez ten organ jest już z tego punktu widzenia całkowicie irrelewantna. W konsekwencji należy ocenić, że wniesiona przez K. W. skarga na przewlekłe prowadzenie przez Ministra postępowania, w tym na akcentowane przez skarżącego nieterminowe przekazanie przez organ wyższej instancji [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków ponaglenia wraz z aktami postępowania, jest niedopuszczalna i Sąd zobligowany był ją odrzucić. Tylko tytułem uzupełnienia należy wskazać, ze Kodeks postępowania administracyjnego od dnia 1 lipca 2017 r. nie przewiduje instytucji zażalenia na nieterminowe załatwienie sprawy lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Zasadnie jednak w niniejszej sprawie Minister potraktował wniesione przez skarżącego zażalenie, jako ponaglenie, złożone w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę odrzucił. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.