VII SAB/Wa 4/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H. D. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: skargę odrzucić Prawomocnym postanowieniem z 17 września 2010 r. (sygn. akt II SAB/Go 38/10), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie według właściwości sprawę ze skargi H. D. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o wyłączeniu organu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż ww. skarga została wyłączona ze sprawy ze skargi H. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2009 r. (w której to znalazły się zarzuty pod adresem m.in. GINB, w tym wskazujące na bezczynność tego organu). Z przekazanych tut. Sądowi akt wynika, iż skarga na bezczynność GINB została zawarta w piśmie z 3 listopada 2009 r. (data wpływu do organu: 6 listopada 2009 r.) i dotyczy zaniechania rozpoznania wniosku z 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym o wskazanym w tym piśmie numerze B. L. jako [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oraz E. G. jako Naczelnika Wydziału Orzecznictwa Administracyjnego i Skarg w [...] WINB w [...]. W odpowiedzi na skargę H. D., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że podanie skarżącego z 7 sierpnia 2008 r. stanowiło w istocie zażalenie na postanowienie [...] WINB w [...] z [...] lipca 2008 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia organu. Zażalenie to załatwione zostało postanowieniem z [...] września 2008 r. Odnośnie pozostałych wniosków zawartych w piśmie z 7 sierpnia 2008 r., GINB pismem z 24 września 2008 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania podania. W związku z nieprecyzyjną odpowiedzią H. D., pismem z 7 listopada 2008 r. udzielono zainteresowanemu stosownych wyjaśnień w przedmiotowej sprawie. Do odpowiedzi na skargę GINB dołączył powołane w jej treści pisma, w tym podanie – zażalenie skarżącego z 7 sierpnia 2008 r., wezwanie organu do sprecyzowania tego podania pod rygorem wynikającym z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz odpowiedź skarżącego na wezwanie organu zawartą w piśmie z 3 października 2008 r. Na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. (do protokołu) pełnomocnik skarżącego -świadczący pomoc prawną z urzędu- popierając skargę podniósł, że organ pozostaje w bezczynności bowiem nie wydał postanowienia odnośnie wniosku o wyłączenie organu. Pełnomocnik reprezentujący organ na rozprawie wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że skarżący w piśmie z 3 października 2010 r. nie wskazał żadnego postępowania toczącego się przed WINB, w związku z którym złożył wniosek o wyłączenie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznawana skarga dotyczy bezczynności GINB w załatwieniu wniosków skarżącego zawartych w piśmie z 7 sierpnia 2008 r. W piśmie tym skarżący wniósł o wyłączenie organu, tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], a także pracownika [...]WINB w [...]. Zatem, z uwagi na przedmiot skargi Sąd uznał, iż przed przystąpieniem do merytorycznego jej rozpoznania należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Rozważając powyższe wskazać trzeba, iż stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), określającego właściwość rzeczową sądów administracyjnych, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto, w myśl § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Reasumując, z przytoczonych regulacji prawnych wynika, iż kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a (art. 3 § 2 pkt 8). Dotyczy to sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Skarga na bezczynność organów przysługuje bowiem tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a), w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tam gdzie wydawane są pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zaznaczyć więc należy, iż skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08, lex nr 552736). Kierując się powyższym, a także mając na względzie przedmiot skargi Sąd stwierdza, iż bezczynność GINB, o której mowa w sprawie nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Skarżący domaga się od GINB załatwienia wniosku o wyłączenie [...] WINB w [...] oraz wniosku o wyłączenie pracownika tego organu. Podnieść w tej sytuacji trzeba, iż wyłączenie organu następuje poprzez dewolucję kompetencji, tj. czynność o charakterze procesowym, a jeśli już wydane zostanie w tym przedmiocie postanowienie, to trzeba zauważyć, iż takie orzeczenie nie ma podlega kontroli sądu. Z art. 26 § 2 k.p.a. regulującego tę kwestię nie wynika bowiem, aby załatwienie wniosku o wyłączenie organu wymagało wydania aktu zaskarżalnego, kończącego postępowanie, czy rozstrzygającego sprawę co do istoty. Kwestia wyłączenia organu jest kwestią proceduralną, incydentalną, mogącą wystąpić w toku postępowania administracyjnego i ewentualnie podlegającą ocenie przez sąd administracyjny przy kontroli decyzji kończącej sprawę (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1900/09, lex nr 582861). Konkludując, skoro wniosek o wyłączenie organu nie jest załatwiany w drodze aktu lub czynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego, to bezczynność organu w takim zakresie również tej kontroli nie podlega. Powyższe odnosi się także do wniosku o wyłączenie pracownika organu. W tym zakresie obowiązujące przepisy (art. 24, czy art. 26 § 1 k.p.a.), także nie przewidują bowiem wydania aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Z wymienionych powodów Sąd uznał, iż merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność GINB nie jest możliwe, albowiem skarga dotyczy bezczynności nieobjętej zakresem właściwości sądów administracyjnych. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi. Sąd nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, albowiem ustanowiony w sprawie radca prawny reprezentujący skarżącego nie złożył stosownego wniosku w tym zakresie wraz z oświadczeniem o treści wynikającej z § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).