VII SAB/Wa 40/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego I. zobowiązuje Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do rozpoznania wniosków A. J. z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2017 r. - w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku i zwrotu akt organowi, II. stwierdza, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w związku z rozpoznaniem wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącej A. J. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. VII SAB/Wa 40/18 UZASADNIENIE W dniu 27 kwietnia 2018r. [...] wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2017r. znak: [...], stwierdzającą naruszenie przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 1 lit b rozporządzenia (WE) nr 261/2004 polegające na niewypłaceniu każdej ze stron skarżących odszkodowania w wysokości po 400 euro (słownie czterysta euro 00/100), ustalającą obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie czternastu dni, liczonym od dnia uprawomocnienia się tej decyzji oraz nakładającą na [...] sp. z o.o. karę pieniężną za naruszenie przepisów rozporządzenia w łącznej wysokości 1.000 zł. W dniu 12 kwietnia 2017 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego w [...] wpłynął wniosek [...], o stwierdzenie naruszenia przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004/, dotyczący lotu z dnia [...] r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...] ([...]) - [...] ([...]). Wobec wydania decyzji administracyjnej z dnia [...] sierpnia 2017r., przewoźnik lotniczy oraz [...] wnieśli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzja znak [...]. Do wniosku przewoźnik lotniczy przedłożył do akt niniejszej sprawy dokumentację dotyczącą postępowań sądowych prowadzonych przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] w zakresie rozpoznania roszczeń ww. pasażerki, które zostały skierowane do sądu powszechnego w oparciu o przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Do akt sprawy przedłożono ponadto dokumentację odnoszącą się do postępowania apelacyjnego prowadzonego przez Sąd Okręgowy w [...]. Prezes Urzędu, zawiadomił strony postępowania o wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. W dniu 27 kwietnia 2018 r. wpłynęła skarga pasażerki, w której skarżąca zarzuca organowi przewlekłe prowadzenie sprawy, domagając się stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem prawa oraz wyznaczenie organowi 30-dniowego terminu na załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie zaś merytorycznie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – powoływanej jako: Ppsa ), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z treści art. 53 § 2 b ppsa wynika, że wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Ponaglenie do prezesa urzędu lotnictwa Cywilnego zostało wniesione w dniu 7 lutego 2018r. W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 Kpa, ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 Kpa lub w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie. Przechodząc do rozważań czy w rozpatrywanej sprawie doszło do zarzuconej w skardze przewlekłości w załatwieniu sprawy dotyczącej rozpatrzenia wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2017r., tytułem wstępu należy wskazać, iż zgodnie z art. 12 § 1 Kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia – o czym stanowi art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Z kolei w myśl art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy , nie budzi wątpliwości Sądu, iż Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym w sprawie niniejszej termin na wydanie decyzji wynosił 30 dni licząc od daty wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy , przy czym wniosek skarżącej nosi datę 14 sierpnia 2017r. zaś wniosek przewoźnika [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]-[...] sierpnia 2017r. Na datę wydawania wyroku przez Sąd nie zapadła decyzja w wyniku rozpoznania powyższych wniosków, pomimo upływu prawie dwunastomiesięcznego okresu od ich wpływu. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie około dwunastomiesięczna przewlekłość– jest naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisu art. 35 kpa można bowiem uznać jego oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Przystępując do oceny, czy przewlekłość organu miała charakter rażący, wskazać należy, że w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn.akt II OSK 468/13). Jedyną czynnością jaką w okresie od złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia wyroku jaką podjął organ było zawiadomienie w dniu 11 września 2017r.o wniesieniu wniosków na podstawie art. 127 § 3 kpa oraz wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 6 listopada 2017r., którego sam organ nie dotrzymał. Jednocześnie zobowiązał przewoźnika lotniczego do przedstawienia pełnego odpisu wyroku Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z informacja czy wyrok ten jest prawomocny. W dniu 21 września 2017r. przewoźnik wypełnił zobowiązanie organu wraz z ze złożeniem informacji o wniesieniu apelacji przez [...] od wyroku z dnia [...] grudnia 2016r. w sprawie I C [...], która zawisła przed Sądem Okręgowym w [...] pod sygn.akt III Ca [...]. Mając powyższe na względzie a także okoliczność, że organ przez okres 11 miesięcy nie podejmował żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy Sąd przyjął, iż stwierdzone przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podawane bowiem przez organ przyczyny, które spowodowały powyższą zwłokę - związane przede wszystkim, ze znacznym wpływem spraw wpływających do organu, choć mają charakter obiektywny nie mogą stanowić podstawy do odmiennej oceny braku działań organu, który powinien organizować pracę zarówno pod względem kadrowym jak i logistycznym bez uszczerbku dla obywatela.. Uwzględniając powyższe Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.– zobowiązał Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do rozpoznania wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy z 14 sierpnia 2017r. oraz 29 sierpnia 2017r. i wydania aktu w przedmiotowej sprawie w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku. Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej przewlekłości. Z kolei oceniając charakter zaistniałej przewlekłości, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.