VII SAB/Wa 43/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosława Kowalska WSA Jadwiga Smołucha po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. W., A. B., A. C., A. D., A. Z., B. K., J. R., K. S., K. K., K. M., M. R., M. B., M. L., M. W., N. M., N. S., R. I., S. T., W. B., O. M. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych K. M. i A. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do rozpoznania wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...]sierpnia 2017 r. znak [...] w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że przewlekłość Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżących K. W., A. B., A. C., A. D., A. Z., B. K., J. R., K. S., K. K., K. M., M. R., M. B., M. L., M. W., N. M., N. S., R. I., S. T., W. B., O. M. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych K. M. i A. D. po 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz solidarnie kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrot kosztów zastępstwa procesowego. K W, A B, A C, A D, A Z, B K, J R, K S, K K, K M, M R, M B, M L, M W, N M, N S, R I, S T, W B, O M reprezentowana przez przedstawicieli ustawowych K M i A D wnieśli pismem z dnia 17 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], stwierdzającą naruszenie przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004 polegające na niewypłaceniu każdej ze stron skarżących odszkodowania w wysokości po 400 euro (słownie: czterysta euro), ustalającą obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie czternastu dni, liczonym od dnia doręczenia [...] decyzji ostatecznej oraz nakładającą [...] karę pieniężną za naruszenie przepisów rozporządzenia w łącznej wysokości 24 000 zł. Z akt sprawy wynika, że 4 sierpnia 2017 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego w [...] wpłynął wniosek ww. osób o stwierdzenie naruszenia przez [...] praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004 dotyczący lotu z 18 czerwca 2016 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...] (KTW) – [...] (RHO). Wobec wydania decyzji administracyjnej z [...] sierpnia 2017 r. przewoźnik lotniczy wniósł pismem z dnia 18 września 2017 o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ww. Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2017 r. Pismem z dnia 9 listopada 2017 r. Urząd Lotnictwa Cywilnego zawiadomił strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy - do dnia 31 stycznia 2018 r. Pismem z 7 lutego 2018 r. skarżący wnieśli ponaglenie w związku z przewlekłością postępowania prowadzonego administracyjnego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257). Skarżący domagali się wyznaczenia organowi 30 - dniowego terminu na załatwienie sprawy oraz ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że skarga zawiera braki formalne, które uniemożliwiają nadanie jej dalszego biegu. Ponadto stwierdził, że działanie organu nie jest nacechowane złą wolą, a wynika z przyczyny obiektywnej. Wyjątkowo dużego napływu spraw ze skarg na przewoźników lotniczych - wzrost o 213 % w porównaniu z rokiem ubiegłym, przy czym organ systematycznie czyni starania w kierunku zwiększenia zatrudnienia pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wobec uzupełnienia w terminie braków formalnych skargi nie zaistniały, podnoszone w odpowiedzi na skargę, okoliczności uzasadniające jej odrzucenie. Kontrola sądu administracyjnego, w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z treści art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika, że wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. W niniejszej sprawie ponaglenie do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w związku z nierozpatrzeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] zostało wniesione pismem z 7 lutego 2018 r. W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. lub w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie. Przechodząc do rozważań, czy w rozpatrywanej sprawie doszło do zarzuconej w skardze przewlekłości w załatwieniu sprawy dotyczącej rozpatrzenia wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2017 r., należy wskazać, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia – o czym stanowi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Z kolei w myśl art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. W niniejszej sprawie termin na wydanie decyzji wynosił 30 dni licząc od daty wpływu do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym wniosek przewoźnika lotniczego [...] nosi datę 18 września 2017 r. Organ ponadto nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy wyznaczonego w oparciu o art. 36 k.p.a. (pismo z dnia 9 listopada 2017 r.). Do dnia wydawania niniejszego wyroku nie zapadła decyzja w wyniku rozpoznania wniosku. Sąd stwierdzając zaistniałą przewlekłość postępowania uznał, że choć naganna to jednak nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi wynikać z dodatkowych cech w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. W orzecznictwie podkreśla się, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd przyjął argumentację organu, że niedochowanie terminu wyznaczonego ustawowo na załatwienie wniosku skarżących było wynikiem obiektywnej przeszkody. Podawane przez organ przyczyny, które spowodowały powyższą zwłokę, związane były przede wszystkim ze znacznym wpływem spraw do organu i nie było nacechowane "złą wolą" organu. Sąd podkreśla - rażące naruszenie prawa musi wiązać się z ową "złą wolą" i lekceważeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego i uprawnień wnioskodawcy do załatwienia sprawy w jak najszybszym terminie. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie miały miejsca. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – zobowiązał Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do rozpoznania wniosku skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania przez organ wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej mu przewlekłości. Z kolei oceniając charakter zaistniałej przewlekłości, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a