VII SAB/Wa 57/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Kramek, po rozpoznaniu na posiedzenie niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A.S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w sprawie znak: [...] postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić A.S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. Pismem z dnia [...] marca 2021 r. (data nadania w placówce pocztowej – [...] marca 2021 r.) [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w sprawie znak: [...] dotyczącej rozpatrzenia zażalenia skarżącego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zakończył przedmiotowe postępowanie w dniu [...] lutego 2021 r., wydając postanowienie, znak: [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z akt sprawy wynikało, że skarżący pismem z dnia [...] marca 2020 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r., wniósł zażalenie od postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2020 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący wniósł do organu odwoławczego ponaglenie. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w dniu [...] lutego 2021 r. wydał postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie organu odwoławczego zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] lutego 2021 r. Odnosząc się do przedstawionego toku sprawy, Sąd stwierdza, że jakkolwiek ponaglenie zostało wniesione przed wydaniem przez organ ww. postanowienia i teoretycznie skarga na bezczynność byłaby dopuszczalna, to jednak przedmiotowa skarga wniesiona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie już po załatwieniu sprawy przez organ. W orzecznictwie sądów administracyjnych istniała rozbieżność co do możliwości wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania po zakończeniu postępowania w sprawie. W niektórych orzeczeniach, sądy administracyjne przyjmowały, że zakończenie postępowania przed wniesieniem skargi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość (np. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 238/15; wyrok NSA z dnia 15 maja 2015 r. I OSK 1329/14), w innych zaś przyjmowano stanowisko odmienne, akcentując konieczność ochrony podmiotów skarżących przez przyznanie im prawa do uzyskania deklaratoryjnego wyroku, który stwierdza dopuszczenie się przez organ zwłoki w rozpoznaniu sprawy (np. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 576/15; wyrok NSA z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 591/15). W celu usunięcia rozbieżności w orzecznictwie, Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w dniu 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, w której wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia kwestionowanego stanu. Stąd też NSA wskazał, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność oraz przewlekłość prowadzonego postępowania wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. NSA stwierdził jednoznacznie w omawianej uchwale, że przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość jest nie do zaakceptowania z kilku względów. Po pierwsze, pozostaje w sprzeczności z istotą skargi na bezczynność lub przewlekłość stanowiącej inicjowany na drodze sądowej protest wobec stanu czy to bezczynności, czy przewlekłości rozumianych w sposób określony art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Po wtóre, dopuszczenie otwartego terminu do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość narusza przyjęty w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej system wnoszenia środków zaskarżenia co do zasady ograniczonych terminem. Stanowisko odmienne musiałoby skutkować przyjęciem, że zarówno w kilkanaście, jak i w kilkadziesiąt lat po zakończeniu postępowania i załatwieniu sprawy, dopuszczalne będzie prawo do skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tych przyczyn NSA stwierdził ostatecznie, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności lub przewlekłości. Wydanie decyzji przed wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi i przesądza o jej niedopuszczalności. Powyższa uchwała nie wskazuje wprost czy taką skargę należy odrzucić czy też oddalić, jednak Sąd orzekający uznał, że w przedmiotowym stanie faktycznym skarga podlega odrzuceniu. Z akt sprawy wynika, że w dacie jej złożenia nie toczyło się już postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej zażalenia skarżącego. Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest przymuszenie organu administracji publicznej do załatwienia sprawy w określonym terminie. Biorąc pod uwagę powyższe, wniesiona skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.