VII SAB/Wa 870/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym Sędziowie sędzia WSA Andrzej Nogal asesor WSA Nina Beczek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Rektora Uczelni [...] z siedzibą w W. w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów 1. zobowiązuje Rektora Uczelni [...] z siedzibą w W.do rozpatrzenia wniosku S. C. o wydanie karty przebiegu studiów - w terminie czternastu dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Rektora Uczelni [...] z siedzibą w W. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w pkt 1; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Rektora Uczelni [...] z siedzibą w W. na rzecz S. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora Uczelni [...] z siedzibą w W[...] w rozpatrzeniu wniosku o wydanie karty przebiegu studiów. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1) § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2787) w zakresie jakim stanowi, że odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Odpisy lub wydruki wydaje się w zakresie, w jakim dotyczą wnioskodawcy; 2) art. 8 § 1 kpa w zakresie jakim organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; 3) art. 8 § 2 kpa w zakresie w jakim sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie; 4) art. 12 kpa w zakresie w jakim organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia; 5) art. 217 § 2 pkt 2, § 3 kpa w zakresie braku wydania karty przebiegu studiów do dnia dzisiejszego, nadto w zakresie braku dotrzymania terminu, albowiem organ wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Uczelni do załatwienia wniosku o wydanie karty przebiegu studiów w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdzenie, że Uczelnia dopuściła się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wydanie karty przebiegu studiów; 3) stwierdzenie, że bezczynność Uczelni miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) przyznanie od Uczelni na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 7000 zł; 5) zasądzenie od Uczelni na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że wnioskiem z 5 marca 2024 r. wystąpił do Uczelni o wydanie karty przebiegu studiów. Przez kilka tygodni Uczelnia nie udzieliła żadnej informacji w sprawie, zamieszczając jedynie jakieś komunikaty na stronie internetowej Uczelni. Dopiero 30 września 2024 r. w formie elektronicznej skarżący otrzymał zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia wyznaczonego na dzień 31 października 2024 r. W uzasadnieniu Uczelnia wskazała, że przyczyna wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy wynika z konieczności przeprowadzenia ponownej weryfikacji przebiegu studiów prowadzonych przez Uczelnię ze względu na ujawnione rażące nieprawidłowości w procesie wystawiania ocen przez poprzednie władze Uczelni. Z tego powodu przeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego w tej sprawie jest w pełni uzasadnione. W dniu 31 października 2024 r. ponownie skarżący otrzymał zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia wyznaczonego na dzień 31 stycznia 2025 r. Wobec powyższego w dniu 4 listopada 2024 r., zostało złożone ponaglenie do załatwienia sprawy, które do dnia złożenia skargi pozostało bez odpowiedzi. Skarżący podał, że Uczelnia w żadnym piśmie nie wskazała na czym polega ponowna weryfikacja przebiegu studiów prowadzonych przez Uczelnię, pomimo że skarżący realizował program studiów, uczestniczył w zajęciach, realizował zaliczenia i zdawał egzaminy, kierował prośby o wyjaśnienie sprawy. Uczelnia nie odpowiada na maile oraz wiadomości wysyłane pocztą lub za pomocą platformy e-puap, tym samym lekceważy podstawowe prawa obywatelskie oraz skarżącego jako studenta. Uczelnia nie wydała skarżącemu wnioskowanych dokumentów, nie wskazała jaka jest rzeczywista przyczyna bezczynności Uczelni. Zdaniem skarżącego, działania podejmowane przez Uczelnię mają charakter czynności pozornych, które skutkują naruszeniem zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej. W odpowiedzi na skargę Rektor Uczelni wniósł o "oddalenie skargi i umorzenie postępowania" podając, że Uczelnia wydała skarżącemu wnioskowany dokument. W związku z tą informacją Sąd zarządzeniem z 18 września 2025 r. wezwał organ do nadesłania wyjaśnień, czy skarżącemu wydana została karta przebiegu studiów – bowiem wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę nadesłane akta sprawy tego nie potwierdzają – jeżeli karta przebiegu studiów została wydana, to w jakiej dacie oraz jeżeli została wydana, to Sąd wezwał do nadesłania potwierdzenia jej wydania. Wezwanie powyższe do dnia wyrokowania pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów, odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, o których mowa w ust. 2, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Zawarte w powyższym akcie wykonawczym przepisy dotyczące dokumentowania przebiegu studiów, stanowią doprecyzowanie art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zobowiązującego uczelnie do dokumentowania przebiegu studiów. Wymaga wyjaśnienia, że karta przebiegu studiów (tzw. transkrypt indeksu), to oficjalny wyciąg z indeksu zawierający wszystkie informacje dotyczące przebiegu studiów. Jest to dokument wymagany np. w niektórych krajach do uznania wykształcenia i w określonych sytuacjach przez inne uczelnie czy pracodawców. Skoro istnieją przepisy materialnego prawa administracyjnego nakładające na uczelnie określony obowiązek - dokumentowania przebiegu studiów oraz odpowiadające mu uprawnienie studenta do otrzymania takich dokumentów - to niewątpliwie w przedmiotowej sprawie przysługiwała skarga na bezczynność, gdyż dotyczy ona innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej odnoszących się do uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego - art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ppsa"). Bezczynność postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia podlega kognicji sądu administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2019 r., I OSK 891/19). Przedmiotowa skarga była też formalnie dopuszczalna, gdyż nie jest sporne, że skarżący w dniu 4 listopada 2024 r. na podstawie art. 37 kpa wniósł ponaglenie do Uczelni na bezczynność i domagał się wydania karty przebiegu studiów. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII kpa. Stosownie do art. 217 § 1 i § 2 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 kpa) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 kpa). Co istotne, zgodnie z art. 217 § 3 kpa, zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Przepis art. 218 kpa przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, stosownie do art. 219 kpa, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia cechuje się uproszczoną procedurą. Obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie porównania treści żądania strony ze stanem wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ może zaświadczyć tylko o tym, co wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji. Termin na wydanie zaświadczenia lub jego odmowę określony w art. 217 § 3 kpa stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 kpa. Oznacza to, że ogólne terminy na załatwienie sprawy przewidziane ustawą nie mogą być stosowne nawet odpowiednio (wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014 r., I OSK 2/14). Pojęcie bezczynności wynika z art. 37 § 1 pkt 1 kpa. W przepisie tym ustawodawca określa bezczynność jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, czy w zaistniałym stanie faktycznym, na organie administracji publicznej spoczywał obowiązek dokonania czynności, a następnie, czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r., I OSK 1296/17). Uwzględniając ustawowy 7-dniowy termin załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia, stwierdzić trzeba, że organ dopuścił się kilkunastomiesięcznej (18 miesięcy) bezczynności, przekraczającej termin załatwienia wniosku skarżącego, wyznaczony w art. 217 § 3 kpa. Z akt sprawy wynika, że skarżący 5 marca 2024 r. wystąpił do Uczelni z wnioskiem o wydanie karty przebiegu studiów. Do dnia złożenia skargi, pomimo wniesienia ponaglenia, organ nie wydał skarżącemu karty przebiegu studiów. Nie wydał jej również do dnia wyrokowania. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ podał, że "Uczelnia wydała skarżącemu wnioskowany dokument", jednakże wbrew tym twierdzeniom nadesłane akta sprawy tego nie potwierdzają. Organ również pozostawił bez odpowiedzi wezwanie Sądu z 18 września 2025 r., w którym Sąd wezwał organ do nadesłania wyjaśnień, czy skarżącemu wydana została karta przebiegu studiów, jeżeli karta przebiegu studiów została wydana, to w jakiej dacie oraz jeżeli została wydana, to należy nadesłać potwierdzenie jej wydania. W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ppsa, zobowiązał organ do wydania karty przebiegu studiów (pkt 1 sentencji wyroku) oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2 sentencji wyroku), jednakże przyjął, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Opóźnienie organu musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W realiach badanej sprawy, zwłoka organu w załatwieniu sprawy nie miała charakteru kwalifikowanego. Sąd uwzględnił, że po znanym powszechnie fakcie aresztowania Rektora [...] w W[...] , ustanowiony przez prokuratora Zarządca, a następnie nowe władze Uczelni zmuszone zostały do wnikliwego sprawdzenia prawidłowości danych ujawnionych w prowadzonych na Uczelni rejestrach dotyczących osiągnięć studentów, co niewątpliwie miało wpływ na terminowe realizowanie wniosków studentów o wydanie karty przebiegu studiów. Przed wystawieniem żądanego dokumentu konieczne było bowiem uprzednie weryfikowanie przebiegu studiów i efektów uczenia. Wydanie zaświadczeń o ukończeniu studiów, kart przebiegu studiów czy dyplomów i suplementów do dyplomów wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego i weryfikacji danych, a proces weryfikacyjny był długotrwały i skomplikowany. Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej (pkt 4 sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 ppsa. Sąd wziął pod uwagę to, że w kontrolowanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego i była skutkiem działalności aresztowanego Rektora [...] , któremu przedstawiono szereg zarzutów związanych m.in. z podrabianiem dokumentów dotyczących przebiegu studiów w postaci kart okresowych osiągnięć studenta. W orzecznictwie wyraża się pogląd, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku z dnia 23 maja 2017 r., I OSK 1662/16). W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. W ocenie Sądu niekwalifikowany charakter stwierdzonej bezczynności nie przemawiał za zasadnością przyznania skarżącemu sumy pieniężnej. Dlatego też skarga w tym zakresie została oddalona. O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku), Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa, które obejmują uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 tej ustawy. Jednocześnie Sąd wskazuje, że powołane orzeczenia w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).