VII SO/Wa 68/12

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2013 r. po rozpoznaniu wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ze skargi J. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych postanawia: odmówić J. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 7 grudnia 2012 r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy J. S. , w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku załączył kopie oświadczenia z dnia 16 października 2012 r. przedstawiające jego sytuację rodzinną i materialną, kopię umowy o pracę na zastępstwo, wydruk bankowy potwierdzający wynagrodzenie miesięczne z tytułu umowy o pracę, kopię zaświadczenia o zawieszeniu działalności gospodarczej, kopię umowy małżeńskiej, kopię dowodu rejestracyjnego pojazdu, kopię zaświadczenia lekarskiego o nabyciu choroby, kopię postanowienia sądowego w sprawie wysokości alimentów na N. S. Wnioskodawca w formularzu PPF podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim żona i córka. Jednocześnie oświadczył, że z żoną z którą mieszka ma rozdzielność majątkową i płaci alimenty na córkę w wysokości 500,00 złotych miesięcznie. Skarżący wskazał, że uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.860,00 złotych netto miesięcznie. Zaznaczył, że jest zatrudniony na czas określony tj. na zastępstwo do marca 2013 r. Oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 800,00 złotych. Ponadto poinformował, że nie posiada majątku, poza samochodem o nieznacznej wartości tj. Fordem Fourier z 1995 r. o wartości 2.000,00 złotych. Wnioskujący podkreślił, że dojeżdża do pracy własnym samochodem z racji braku połączeń innej komunikacji i ponosi wydatki z tym związane tj. na zakup paliwa w wysokości około 580,00 złotych. Podał, że na opłaty i wyżywienie ponosi kwotę w wysokości 680,00 złotych miesięcznie oraz kwotę 100,00 złotych na zakup lekarstw. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku poprzez podanie czy pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żona uzyskuje jakikolwiek dochód z tytułu zatrudnienia, bądź też wykonywania prac dorywczych, na podstawie umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego przez żonę miesięcznie dochodu. Wezwano także wnioskodawcę do podania czy oprócz wskazanego dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę na zastępstwo uzyskuje jakikolwiek dodatkowy dochód np. z tytułu wykonywania prac dorywczych, sezonowych, umów zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu. Zobowiązano również wnioskodawcę do podania z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca zamierza pokryć koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru oraz do nadesłania kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego wnioskodawcy oraz żony z dwóch ostatnich miesięcy. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W piśmie z dnia 30 grudnia 2012 r. wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe. Pismo to wraz z kserokopią umowy o rozdzielności majątkowej oraz wyciągiem z konta bankowego przesłał pełnomocnik wnioskodawcy przy piśmie z dnia 4 stycznia 2013 r. ( data wpływu do Sądu 7 stycznia 2013 r.). W powyższym piśmie wnioskodawca poinformował, że z żoną nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Od momentu zawarcia związku małżeńskiego pozostają w rozdzielności majątkowej. Oświadczył, że poza wskazanym dochodem z tytułu pracy na zastępstwo nie uzyskał dodatkowego dochodu. Ponadto wyjaśnił, że koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru zamierza pokryć przy wsparciu rodziny i znajomych. Przesłał wydruk z konta bankowego. Nadmienił jednak, że z jego konta korzysta również małżonka, na który w każdym miesiącu zaksięgowane zostają jej transakcje bankowe i wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę z Zespołem Szkół nr [...] w C. Dodał, że pomimo wspólnego korzystania z ww. konta bankowego jest jedynym jego posiadaczem. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz.270 ), zwanej dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób wiarygodny i przekonywujący, że nie dysponuje żadnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd/referendarz nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. W ocenie orzekającego wnioskodawca w przedmiotowej sprawie nie wykazał jak wymaga tego ww. przepis, że jego sytuacja świadczy o spełnieniu przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wprawdzie w nadesłanym formularzu oraz wyjaśnieniach podał wiele informacji o swojej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej jednakże nie przedstawił istotnej dla sprawy informacji. Przede wszystkim nie wskazał wysokości dochodów uzyskiwanych przez małżonkę. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na brak konsekwencji w oświadczeniach wnioskodawcy składanych w niniejszej sprawie. Na etapie formularza skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i córką, z którymi wspólnie mieszka. Natomiast w zapytaniu o dochody małżonki, w piśmie z dnia 30 grudnia 2012 r. oświadczył, że z nią nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Zaznaczył, że pozostają w rozdzielności majątkowej. Poinformował także, że korzystają ze wspólnego konta. Z powyższych danych mało wiarygodnym jest aby wnioskodawca mieszkający wspólnie z żoną prowadził odrębne gospodarstwo domowe. Stwierdzić należy, że w praktyce rzadko zdarza się, aby osoby zamieszkujące w jednym lokalu mieszkalnym prowadziły odrębne gospodarstwa domowe. Niezależnie jednak, czy wnioskodawca prowadzi z małżonką wspólne gospodarstwo czy też odrębnie wnioskując o przyznanie prawa pomocy powinien wykazać nie tylko swoją sytuację majątkową, ale również sytuację majątkową innych członków rodziny – domowników, którzy pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym bądź są zobowiązani do alimentacji (art. 252 p.p.s.a). Niewątpliwie skarżący jest z małżonką w relacji powinności alimentacyjnych. Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyłącza stosowania przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego małżonków. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ), zwanej dalej k.r.o. regulujące stosunki między małżonkami i między rodzicami i dziećmi nakładają na małżonków, rodziców i dzieci określone obowiązki alimentacyjne (art. 128 k.r.o). Zgodnie z treścią art. 27 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Wyjaśnić należy, iż nawet rozdzielność majątkowa małżonków nie zwalnia drugiego małżonka z obowiązku udzielenia pomocy (art. 23 k.r.o.) Do obowiązków tych zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania sądowego, toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r. II FZ 6/09 LEX nr 551925). Wyjaśnić należy, że rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Reasumując stwierdzić należy, że wnioskodawca uchylił się od podania wysokości dochodów osiąganych przez małżonkę. Błędnie przyjął, że z powyższego obowiązku zwalnia go rozdzielność majątkowa małżeńska. Przedstawił wyłącznie własną sytuację finansową i majątkową. Natomiast z wyciągów z rachunku bankowego wnioskodawcy wynika, że małżonka otrzymuje wynagrodzenie za pracę. Ponadto z rachunku wnioskodawcy w Banku [...] Oddział [...] w C. na które jak oświadczył wpływają także dochody małżonki wynika, że saldo końcowe w dniu 3 grudnia 2012 r. wynosiło 8.525,48 złotych. Wnioskodawca w formularzu wniosku PPF, który wpłynął do Sądu 7 grudnia 2012 r. oświadczył, że na koncie posiada oszczędności w wysokości 800,00 złotych. Powyższe informacje nie zostały przez wnioskodawcę dostatecznie wyjaśnione przede wszystkim w zakresie dochodów uzyskiwanych przez małżonkę oraz posiadanych oszczędności. Wskazać należy, że wysokość osiąganych przez żonę wnioskodawcy dochodów, jej sytuacja majątkowa wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. W ocenie orzekającego dopiero zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych wydatków pozwalałaby na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełnienia przez wnioskodawcę ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.