VIII SA/Wa 108/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy Referent Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] Wojewoda [...] (dalej: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania R. C. (dalej: "skarżący") od decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. wydanej przez Wójta Gminy J. (dalej: "organ I instancji"), orzekającej o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania R. C. na pobyt stały w miejscowości K. [...] gmina J. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt administracyjnych wynika, iż postepowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku E. W.C. z dnia [...] maja 2011 r. o wymeldowanie R. C. z adresu K. [...], który według uczestniczki przebywa od ośmiu lat za granicą, gdzie prowadzi firmę budowlaną. W trakcie jednego z pobytów w Polsce, w okresie kiedy od półtora roku toczy się sprawa rozwodowa, skarżący zameldował się w przedmiotowym domu we wrześniu 2010 r. Do zameldowania skarżącego doszło w dniu [...] września 2010 r., po przenocowaniu i pobycie jednej doby w domu w K. [...], gdzie następnie R. C. przeniósł się do hotelu. Wobec zmiany wniosku uczestniczki E. W.C. z wymeldowania skarżącego na uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania w/w, organ I instancji rozpoznając ponownie sprawę, po przeprowadzeniu dodatkowego postepowania wyjaśniającego i przeanalizowaniu materiału dowodowego ustalił : iż w momencie dokonywania czynności rejestracyjnej – zameldowania tj., w dniu [...] września 2010 r., skarżący nie zamieszkiwał w miejscowości K. [...] gmina J. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. organ I instancji orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej dokonanej w dniu [...] września 2010 r. tj. zameldowania R. C. w miejscowości K. [...] gmina J. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na dokonane ustalenia w sprawie, nadto na postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. akt I [...] Sądu Apelacyjnego w L. Wydział Cywilny i jego uzasadnienie, w którym negatywnie rozstrzygnięto wniosek skarżącego o zabezpieczenie sposobu korzystania przez strony ze wspólnego mieszkania. Z uzasadnienia tegoż rozstrzygnięcia wynikało bowiem według organu I instancji, iż skarżący od wielu lat ma swoje centrum życiowe w Wielkiej Brytanii, w kraju bywa sporadycznie, przy czym ma zagwarantowane potrzeby mieszkaniowe wynajmując mieszkanie w Wielkiej Brytanii. Ustalenia dokonane w sprawie, zdaniem organu I instancji wskazują, że skarżący przyjeżdżając na terminy spraw rozwodowych zatrzymuje się w hotelu, zaś czynności zameldowania dokonał w okresie, kiedy nie mieszkał w K., nadto w dniu zameldowania podał adres korespondencyjny do Anglii. W rezultacie zebrane dowody i ustalenia wskazują według organu I instancji, że w chwili zameldowania nie zostały spełnione warunki jakimi są przebywanie i zamieszkanie w danym lokalu. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1, 8 ust. 1 pkt 1 oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nadto art. 107 § 3 k.p.a. oraz podnosząc sprzeczność ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania R. C. pod adresem K. [...]. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania Wojewoda [...] opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego brzmienie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych reguluje, iż organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 47 ust. 2 w/w ustawy, który stanowi w ocenie organu odwoławczego, że jeżeli dane zgłoszone do zameldowania budzą wątpliwości o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Według organu przepis powyższy ma zastosowanie także wtedy, gdy wątpliwości ujawniły się po dokonaniu czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania. Wówczas dopuszczalne jest wydanie decyzji w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania. W rezultacie organ odwoławczy uznał, iż materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym, w szczególności dowody z zeznań stron wskazują, że skarżący w dacie zameldowania nie mieszkał w przedmiotowym lokalu, co z kolei wskazuje, iż nie doszło do zarejestrowania faktu pobytu. Również organ odwoławczy przywołał treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, w którym podniesiono, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkiwania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. W skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący (pełnomocnik skarżącego adwokat E. L.) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, powielając zarzuty z odwołania. Według strony skarżącej sprzeczność ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego polega na przyjęciu przez organy, iż skarżący nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu w dacie zameldowania, a wcześniej dobrowolnie opuścił nieruchomość, gdy znajdowały się w domu w K. jego rzeczy osobiste, przedmioty codziennego użytku. Zdaniem skarżącego organy nie uwzględniły, że uczestniczka zmieniła zamki w budynku mieszkalnym, faktu, że strony razem budowały dom i wprowadziły się dopiero w 2008 r. Kolejnym argumentem skarżącego przemawiającym za wadliwością zaskarżonej decyzji jest nieuwzględnienie faktu, że w sprawie występowała czasowa nieobecność skarżącego w domu w K., zaś nigdy nie zamierzał przeprowadzić się do Anglii, nadto noclegi w hotelu podyktowane były zakazem żony wstępu do domu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), przy czym w podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał na art. 47 ust. 2. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy były podstawy do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącego w domu w K. [...]. Czynność materialno-techniczna jest prawnie regulowaną formą działania administracji, która wywołuje skutki prawne poprzez działanie o charakterze faktycznym. Czynnością taką jest czynność zameldowania polegająca na dokonaniu wpisu w określonej ewidencji. Czynności takie ustawodawca przewidział, jako formę załatwiania spraw administracyjnych, w przypadku gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści, lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze wykładni. Natomiast eliminacja czynności materialno-prawnej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej jej nieważność lub anulującej materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawą prawną takiego działania jest art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie nie ma cech ostateczności i prawomocności, co oznacza, że w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Anulowanie czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy ujawniły się już po dokonaniu czynności materialno-technicznej związanej z rejestracją faktu zameldowania. Podkreślić należy, iż postępowanie rejestracyjne na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ogranicza się do oceny zgłoszenia meldunkowego pod względem formalnym. Natomiast gdy powstaną wątpliwości dotyczące danych zawartych w zgłoszeniu – właściwy organ na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy uprawniony jest do przeprowadzenia właściwego postepowania administracyjnego i rozstrzygnięcia o zameldowaniu w drodze decyzji administracyjnej. Tak więc zameldowanie w miejscu pobytu łączy się z uprzednim zamieszkiwaniem osoby w danym miejscu, zaś wymeldowanie jest skutkiem i winno być poprzedzone dobrowolnym i trwałym opuszczeniem miejsca pobytu na okres dłuższy niż trzy miesiące. Zauważenia wymaga, że postępowanie wszczęte pierwotnie jako postępowanie o wymeldowanie organ prawidłowo przekwalifikował na postepowanie w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, wyjaśnić trzeba, że czynność materialno-techniczna zameldowania będzie prawidłowa i nie budząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w tym miejscu zameldowania z zamiarem stałego zameldowania. Przez pojęcie "pobytu stałego" zgodnie z powołaną ustawą należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, w którym w szczególności : mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy osobiste, koncentrują swoje miejsce pracy, nauki, opieki medycznej (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 grudnia 2008r., sygn. Akt IV SA/Wa 1417/08, opubl. W Lex 555261). W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, poparte dowodami jednoznacznie wskazują, że powyższe przesłanki wymagane do zameldowania na pobyt stały w budynku w K. [...], nie zostały spełnione. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący dokonał zameldowania na pobyt stały w dniu [...] września 2010 r., gdy faktycznie nie zamieszkiwał on w miejscu zameldowania. Okoliczność faktycznego zamieszkiwania jest niezbędna do dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania. Ponadto nie ulega wątpliwości, że K., nie stanowiła dla skarżącego w dacie dokonania czynności centrum życiowego. Świadczą o tym zebrane dowody w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności zeznania uczestniczki, pełnomocnika skarżącego z których wynika, że skarżący mieszka i pracuje za granicą, zaś do Polski przyjeżdża na dwa do czterech dni. Wymaga podkreślenia, że także niewystarczającym argumentem dla uznania zasadności skargi jest powoływany przez skarżącego fakt pozostawienia rzeczy osobistych w budynku w K.. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy, powoływany fakt pozostawiania rzeczy osobistych w lokalu nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli tak jak w przedmiotowej sprawie nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu stałego zameldowania (wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. Akt II OSK 1478/10, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 360/08, opubl. w Lex nr 484172; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 139/09, opubl. w Lex 553622). Okoliczność potwierdzająca brak stałego przebywania skarżącego w przedmiotowym budynku w K. jest niewątpliwa, natomiast zamiar wiązania przyszłości z powrotem do Polski, nie ma w tym momencie znaczenia. Odnośnie podnoszonych przez skarżącego (jego pełnomocnika) argumentów związanych z trudnością wejścia do domu, z uwagi na wymianę zamków, wskazać należy, że fakt ten nastąpił po dacie zameldowania, na przełomie stycznia i lutego 2011 r., co wynika z przesłuchania skarżącego w dniu [...] sierpnia 2011 r. Postępowanie administracyjne powinno się toczyć w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej w tym zbierania i oceny dowodów oraz przedstawienia na ich podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego, czyli istotnych dla sprawy okoliczności. Należy zauważyć, że poczynione ustalenia przez organy administracji obu instancji, znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Materiał ten był pełny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, organy wykazały także, którym dowodom dały wiarę, a którym odmówiły wiarygodności, czyli zgodnie z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Stwierdzić nadto należy, iż jak wynika z akt sprawy, skarżący brał czynny udział w tym postępowaniu i miał możliwość składania oświadczeń, wniosków i wyjaśnień. Pomimo tych możliwości skarżący nie przedstawił takich argumentów, które miałyby świadczyć o nieprawidłowym zastosowaniu przepisów procedury administracyjnej, czy nierzetelności organów administracji publicznej w sprawie. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, iż organy administracji naruszyły wskazane przez skarżącego przepisy k.p.a. czy przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pomimo braku odniesienia się do wydaje się pominiętego dowodu z nagrań interwencji policji, czy protokołów ze sprawy rozwodowej. Okoliczności powyższe zostały wyjaśnione w protokole przesłuchania skarżącego i organy administracji oparły się na innych zgromadzonych w sprawie dowodach. W tym stanie rzeczy prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami Wojewoda [...] oraz Wójt Gminy J. przyjęli zaistnienie w sprawie ustawowych przesłanek do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania R. C. na pobyt stały w miejscowości K. [...], czemu dały wyraz w treści uzasadnienia decyzji. Z powyższych względów skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.