VIII SA/Wa 1098/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku K. F. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. F. sp. z o.o. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy K. F. sp. z o.o., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że w 2014 r. pogłębił się spadek cen na rynku owoców. Sytuacja na [...] zahamowała eksport, a w konsekwencji kumulację nadwyżki towaru na rynku krajowym. Wprowadzenie embarga na jabłka przez [...] nie przyniosło w I półroczu 2015 r. pomyślnych rozwiązań związanych ze zbytem owoców. Do tych trudności dochodzą stałe koszty ponoszone przez firmę na wydatki związane z wynagrodzeniami pracowników oraz opłatami podatków. Poza tym niewypłacone należności od kontrahentów sięgają [...] zł, zaś niewypłacone dotacje ok. [...] zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych na koniec 2014 r. [...] zł zaś strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła (-) [...] zł. Do wniosku załączyła CIT-8 za 2014 r. z wykazanym przychodem na poziomie [...] zł przy kosztach uzyskania przychodu wysokości [...] zł i dochodem w wysokości [...] zł, bilans, rachunek zysków i strat za 2014 r. oraz wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie dwanaście miesięcy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Analizując sytuację majątkową Spółki wskazać należy, iż posiada ona majątek bardzo dużej wartości – wartość środków trwałych według oświadczenia złożonego na formularzu PPPr wynosi [...] zł, a więc wielokrotnie przewyższającej opłatę sądową ([...] zł). W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych gdy dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12). W jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, iż od strony – w szczególności, jeśli jest osobą prawną – można oczekiwać, że będzie dysponować swoim majątkiem w taki sposób, aby uzyskać z niego sumy potrzebne na pokrycie kosztów sądowych, w szczególności, jeśli w porównaniu z jego wartością są one niewielkie (zob. postanowienie z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 478/12). W sprawie istotne jest również, że Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie znajduje się w stanie likwidacji, nie wszczęto wobec niej postępowania upadłościowego, nie jest też prowadzona egzekucja z majątku spółki. Z analizy dokumentów (CIT-8) wynika, że skarżąca w 2014 r. uzyskała przychód w wysokości [...] zł odnotowując dochód na poziomie [...], zaś obroty na rachunku bankowym za 2015 r. wyniosły [...] zł. Dla oceny możliwości płatniczych skarżącej spółki w niniejszej sprawie drugorzędne znaczenie ma wysokie ujemne saldo na rachunku bankowym. Skarżąca nie wyjaśniła z czego to wynika, domniemywać jedynie można, że korzysta ona z wysokiego kredytu obrotowego na prowadzenie działalności. Oznacza to, że ma możliwości finansowe, by taki kredyt obsługiwać, co zostało ocenione i zweryfikowane przez profesjonalną instytucję finansową. W tych okolicznościach uznać należy, że skarżąca nie wykazała, aby po jej stronie zachodziły przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji postanowienia.