VIII SA/Wa 118/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Z. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę. 1.1. Wnioskiem z [...] lipca 2012 r., który wpłynął do organu dwa dni później, uzupełnionym [...] października 2012 r. oraz [...] października 2012 r., Z. S. (dalej: "skarżący" lub "wnioskodawca"), wystąpił do Ministra Finansów, w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie dotyczącej skutków podatkowych czynności cywilnoprawnych (umowy sprzedaży), w tym możliwości skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649 ze zm.; dalej: "u.p.c.c."). 1.2. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że skarżący jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT). Prowadzi działalność gospodarczą polegającą między innymi na zakupie i sprzedaży samochodów używanych, które nabywa także od osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej. Z tytułu sprzedaży wystawia fakturę VAT. Skarżący dokonał czynności cywilnoprawnej, tj. na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zawarł umowę sprzedaży (nabył samochód). Wyjaśnił, że z tytułu dokonania tej czynności jako nabywca był opodatkowany VAT. Sprzedający (osoba fizyczna) nie posiadał statusu podatnika VAT. Transakcja nie podlegała uregulowaniom ustawy o VAT. Na tle takiego stanu faktycznego skarżący postawił pytania: - czy zwolnienie z przepisu art. 2 pkt 4 u.p.c.c. ma zastosowanie do zakupu towarów handlowych dokonanych przez wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej? - czy skarżący jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i będąca podatnikiem VAT jest obowiązany zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych i złożyć deklarację PCC – 3 od zakupionego towaru handlowego (samochodu) o wartości powyżej 1.000 zł ? Zdaniem skarżącego, nabył on prawo do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 u.p.c.c., gdyż przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonanej czynności cywilnoprawnej (umowy sprzedaży) jest opodatkowana podatkiem o towarów i usług lub z tego podatku zwolniona (czyli skarżący). Powołał się na interpretację indywidualną Dyrektora IS wydaną w jego ocenie w takim samym stanie faktycznym. 2.1. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działający z upoważnienia Ministra Finansów, interpretacją indywidualną z [...] października 2012 r., uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. 2.2. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy u.p.c.c. Wywiódł, że co do zasady nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych te czynności (wymienione w art. 1 u.p.c.c.), których dokonanie powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Zdaniem organu, w realiach rozpoznawanej sprawy, w zakresie skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 2 pkt 4 powołanej ustawy, bez znaczenia pozostaje, że skarżący jest podatnikami podatku od towarów i usług w rozumieniu odrębnych przepisów. Za istotne uznał, czy przynajmniej jedna ze stron transakcji jest opodatkowana VAT lub zwolniona od tego podatku, z tytułu dokonania tej konkretnej czynności. Zdaniem organu, zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych ma miejsce tylko wówczas, gdy z tytułu dokonania tej właśnie czynności jedna ze stron jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Oznacza to, że przy umowie sprzedaży status podatnika podatku od towarów i usług (korzystać ze zwolnienia od tego podatku) musi posiadać sprzedający. Bez znaczenia pozostaje status prawnopodatkowy kupującego, gdyż z tytułu zakupu towaru lub usługi nie powstaje u niego obowiązek w zakresie podatku od towarów i usług. Zdaniem Ministra Finansów, skoro dokonana przez wnioskodawcę czynność cywilnoprawna (nabycie samochodu na podstawie umowy sprzedaży) nie powodowała po jego stronie i po stronie sprzedającego powstania obowiązku podatkowego z tytułu VAT, nie posiadali oni statusu podatnika VAT w wyniku jej dokonania i nie korzystali ze zwolnienia od tego podatku, to znaczy, że skarżący obowiązany jest do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, na podstawie art. 1 ust. 1 lit. a) w trybie art. 10 ust. 1 u.p.c.c. 2.3. Odpowiadając na wezwanie skarżącego, Minister Finansów nie znalazł podstaw do zmiany powyższej interpretacji przepisów prawa podatkowego. 3.1. Skarżący, niezadowolony z wydanego rozstrzygnięcia, pismem z [...] stycznia 2013 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Występując o uchylenie zaskarżonego aktu, postawił zarzuty naruszenia art. 2 pkt 4 u.p.c.c. poprzez przyjęcie, że zwolnienie przewidziane w tym przepisie nie znajduje zastosowania w przypadku dokonywania przez skarżącego czynności cywilnoprawnych (nabycia samochodów). Dodatkowo w uzasadnieniu postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 130 § 1 pkt 6 w związku z art. 14h Op. 3.2. Uzasadniając skargę jej autor w pierwszej kolejności stwierdził, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, co stanowi samodzielną podstawę prawną do wyeliminowania wydanego aktu z obrotu prawnego. Zauważył, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została podpisana przez tą samą osobę, która podpisała zaskarżoną interpretację indywidualną. Osoba ta winna podlegać wyłączeniu. Powołał się przy tym na pogląd wyrażony przez WSA w Krakowie w wyroku z 3 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1325/10. Odnośnie skutków podatkowych omawianej czynności cywilnoprawnej, powołał się na przepisy art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: "k.c.") oraz art. 1 ust. 4 u.p.c.c. Z ich treści wywiódł między innymi, że umowa sprzedaży podlega co do zasady opodatkowaniu z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych. Zauważył jednak, że u.p.c.c. w art. 2 pkt 4 przewiduje zwolnienie podatkowe w sytuacji wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie. Czyli w przypadku, gdy jedna ze stron z tytułu dokonania konkretnej czynności cywilnoprawnej jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub z tego podatku zwolniona. Zdaniem skarżącego, objęcie tej czynności podatkiem od towarów i usług lub zwolnienie z niego powoduje wyłączenie obowiązku podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych (art. 2 pkt 4 u.p.c.c.). Dodał, że stosowanie do art. 4 pkt 1 u.p.c.c., obowiązek podatkowy z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży na kupującym. Reasumując stwierdził, że w jego przypadku zawarta umowa sprzedaży towaru handlowego o wartości przekraczającej 1.000 zł co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednak w przypadku, gdy podlegała ona opodatkowaniu podatkiem VAT lub była od niego zwolniona, to na podstawie art. 2 pkt 4 u.p.c.c. korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w tym przepisie. Czyli nie ciąży na nim obowiązek zapłaty tego podatku i złożenia stosownej deklaracji. Takie stanowisko w ocenie autora skargi podzielił Minister Finansów w wydanej interpretacji indywidualnej z [...] listopada 2010 r. (zob. str. [...] skargi). Zdaniem skarżącego, w realiach niniejszej sprawy strony transakcji z tytułu nabycia samochodów były zwolnione od VAT. Dlatego na podstawie art. 2 pkt 4 u.p.c.c. strony omawianej czynności nie podlegają obowiązkowi z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych. 3.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Zarzuty skargi uznał jednocześnie za bezzasadne. Zauważył, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest środkiem zaskarżenia. Nie doszło zatem do naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 Op. Dodał, że wyrok WSA w Krakowie, na który powołał się skarżący (I SA/Kr 1325/10), został uchylony wyrokiem NSA z 15 listopada 2012 r. (II FSK 549/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Organ podatkowy udzielając interpretacji przepisów prawa podatkowego, w związku z wnioskiem podatnika, ma obowiązek odnieść się do stanu faktycznego opisanego przez wnioskodawcę. Przyjmuje do wiadomości okoliczności wskazane przez stronę. Nie weryfikuje ich i nie gromadzi materiału dowodowego. Opisując stan faktyczny, w celu uzyskania interpretacji, wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego wszelkie nieścisłości oraz kompletność. Wyłącznie od jego woli zależy zatem, jakie informacje znajdą się w opisie stanu faktycznego. W świetle art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op"), opis ten powinien być wyczerpujący. Podany we wniosku stan faktyczny stanowi zaś jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne (A. Kabat w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 5, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 105). Czyli podany stan faktyczny jest wiążący zarówno dla organu podatkowego, jak i dla Sądu. Dodać warto, że jedyną dopuszczalną ingerencją organu podatkowego w stan faktyczny opisany przez stronę jest uznanie go za niewystarczający do zajęcia stanowiska. 4.2. Ramy prawne. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.c.c., podatkowi od czynności cywilnoprawnych [dopisek Sądu] podlega między innymi czynność cywilnoprawna umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. W świetle art. 2 pkt 4 u.p.c.c., który przewiduje zwolnienie z tego podatku, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest: a) opodatkowana podatkiem od towarów i usług, b) zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem, który nie znajduje zastosowania w sprawie niniejszej: – umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, – umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych 4.3. Spór dotyczy możliwości skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 u.p.c.c. w sytuacji, gdy jedna ze stron (wnioskodawca) czynności cywilnoprawnej (umowy sprzedaży), jest czynnym podatnikiem VAT i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej VAT nabywa towary handlowe (samochody) od osoby fizycznej, która nie jest podatnikiem VAT i nie korzysta ze zwolnienia od tego podatku z tytułu dokonania omawianej czynności. Podkreślenia wymaga, że z tytułu dokonania omawianej czynności cywilnoprawnej po stronie skarżącego jako kupującego nie powstał obowiązek podatkowy z tytułu VAT (czynność dokonana na terytorium RP). 5.1. Zdaniem Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wydając zaskarżony akt Minister Finansów nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela te poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z których wynika, że udzielona po wydaniu interpretacji podatkowej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie jest środkiem zaskarżenia. Zatem przepis art. 127 Op nie ma wówczas zastosowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 549/11, uchylający powołany w skardze wyrok WSA w Krakowie z 3 listopada 2010 r.; treść wyroków dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjny na stronie www.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA"). Za chybione uznać zatem należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 w związku z art. 14h Op. 5.2. Przechodząc do oceny stanowiska organu w pozostałym zakresie Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Organ interpretacyjny prawidłowo przyjął, że w przypadku wnioskodawcy przepis art. 2 pkt 4 u.p.c.c. nie znajduje zastosowania. W konsekwencji, jest on zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu nabycia samochodu na podstawie umowy sprzedaży od osoby fizycznej, która nie posiada statusu podatnika VAT i nie korzysta ze zwolnienia od tego podatku z tytułu dokonania omawianej czynności cywilnoprawnej. Skarżący dokonał błędnej wykładni powołanego przepisu. Z jego literalnego brzmienia wynika bowiem, że czynności cywilnoprawne nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności [podkreślenie Sądu] jest opodatkowana VAT lub jest zwolniona od tego podatku. Czyli wyłączenie z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych dotyczy wszystkich czynności cywilnoprawnych podlegających podatkowi od towarów i usług. Ustawodawca w powołanym przepisie dokonał wyraźnego rozgraniczenia zakresu opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz podatkiem od towarów i usług. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, że skarżący jest podatnikiem VAT, skoro nie ciąży na nim obowiązek podatkowy w tym podatku z tytułu dokonania omawianej czynności cywilnoprawnej. Istotny jest wyłącznie fakt, że żadna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności nie jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług oraz nie korzysta ze zwolnienia od VAT z tytułu dokonania omawianej czynności. Oznacza to w realiach rozpoznawanej sprawy, że po stronie wnioskodawcy nabycie samochodu od osoby fizycznej, która nie jest podatnikiem VAT, zaś dokonywana czynność nie podlega uregulowaniom ustawy o VAT (zgodnie ze stanowiskiem skarżącego wyrażonym w piśmie z [...] października 2012 r.), powoduje powstanie obowiązku podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych, na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.c.c. (zob. wyrok NSA z 30 maja 2012 r., II FSK 2276/10; CBOSA). 6. W świetle powyższych rozważań, zarzuty skargi Sąd uznał za chybione. Zaskarżony akt został bowiem wydany w zgodzie z przepisami regulującymi instytucję indywidualnych interpretacji podatkowych. Minister Finansów w sposób szczegółowy uzasadnił swoje stanowisko. W realiach niniejszej sprawy podstawowe znaczenie dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia przypisać należy wykładni językowej art. 2 pkt 4 u.p.c.c., której w sposób prawidłowy dokonał Minister Finansów. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.