VIII SA/Wa 119/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku oddala skargę. VIII SA/Wa 119/11 Uzasadnienie Przedmiotem ponownego rozpoznania w sprawie była skarga [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. /dalej określana jako "skarżąca spółka"/ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. /dalej określany jako "organ odwoławczy" lub "Dyrektor Izby skarbowej"/ z dnia [...] marca 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. określającą dla skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz wyjaśnił, że skarżąca dokonała odliczenia podatku naliczonego /VAT/ na podstawie [...] faktur wystawionych dla niej w okresie styczeń – luty 2005 r. przez firmę [...]. W ocenie organów podatkowych w/wym. faktury nie odzwierciedlały rzeczywistości, a to z tej przyczyny, że przedmiotem dostaw był olej opałowy podczas gdy z treści faktur wynika, że przedmiotem dostaw był olej napędowy. Do powyższych ustaleń i wynikających z nich ocen, organy podatkowe doprowadziło przeprowadzone postępowanie, w toku którego zebrano dowody z zeznań kontrahentów oraz wykorzystano dowody zebrane w postępowaniu karnym w sprawie [...] Prokuratury Okręgowej w G.. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organy podatkowe wskazały art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz. U. nr 54 poz. 535 ze zm. dalej określana jako "u.p.t.u"/ oraz § 14 ust. 2 pkt. 4 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług /Dz. U. nr 97, poz. 970 ze zm.; dalej określane jako "rozporządzenie VAT"/. Odnosząc się do zarzutów i argumentacji podniesionej przez skarżącą w odwołaniu od decyzji I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia wniosek, iż przedmiotem dostawy był w rzeczywistości olej opałowy. Ustalenia faktyczne organu I instancji uznał za prawidłowe, pozwalające uznać, że sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organ odwoławczy podniósł, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżąca spółka wiedziała, że odbiera olej opałowy ciężki, a nie olej napędowy. Osoby działające w jej imieniu powinny zdawać sobie sprawę z tego, że brały udział w transakcjach wykorzystywanych do popełnienia oszustw podatkowych. Za bezzasadne Dyrektor Izby Skarbowej uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Nie zgadzając się z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt.1, art. 86 ust.1 i 2 i art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 3 a u.p.t.u. oraz § 14 ust. 2 pkt. 4 lit. "a" rozporządzenia VAT 2/ naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191, art. 193 § 3-8, art. 210 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organy podatkowe z naruszeniem zasad i przepisów postępowania doszły do bezpodstawnych ustaleń, że skarżąca spółka kupowała od D. K. olej opałowy, a nie napędowy, podczas gdy prezes skarżącej spółki nie miał pojęcia o nielegalnych działaniach dostawcy. Bez znaczenia w istocie jest, jaki olej /opałowy czy napędowy/ był sprzedawany przez D. K., gdyż rzeczywiście sprzedaż oleju miała miejsce i nawet gdyby przedmiotem sprzedaży wbrew treści faktur rzeczywiście był olej opałowy, a nie napędowy, to i tak przy właściwej interpretacji przepisów prawa, w szczególności § 14 ust. 2 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia VAT skarżąca spółka miała prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w tych fakturach zgodnie z przepisami u.p.t.u. Ponadto w treści skargi podniesiono, że organy podatkowe rażąco naruszyły art. 193 Ordynacji podatkowej z uwagi na wydanie decyzji mimo nie obalenia domniemania prawidłowości i rzetelności ksiąg podatkowych zgodnie z wymaganiami art. 193 § 3-8 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wyrokiem z dnia 24 września 2009 r. zapadłym w sprawie VIII SA/Wa 245/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżona jaki i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe dokonały bowiem rozszerzającej /błędnej/, a przez to niedopuszczalnej wykładni przepisów u.p.t.u oraz rozporządzenia VAT. W ocenie Sądu organy podatkowe bezpodstawnie odmówiły skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego ze sprzedażą /dostawą/ opodatkowaną. Naruszyły w ten sposób zasadę neutralności VAT. Jeżeli bowiem sporna faktura odzwierciedla rzeczywistość w tym sensie, że dostawa towaru /oleju/ została dokonana pomiędzy podmiotami ujawnionymi w jej treści, to jest to czynność podlegająca opodatkowaniu. Czyli faktura stwierdza czynność dokonaną, o której mowa w powołanych przepisach rozporządzenia VAT. W ocenie Sądu, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonym zakresie także wówczas, gdy faktura nie odzwierciedla rzeczywistości w pełnym zakresie. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r. zapadłym w sprawie I FSK 2084/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że Sąd I instancji dokonał w rozpoznawanej sprawie błędnej wykładni § 14 ust. 2 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia VAT. W ocenie NSA powołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego w ustawie o VAT z tytułu dostaw lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną, przez jej wystawcę, czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem, a nie w sposób, który wskazał w uchylonym wyroku Sąd I instancji. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę. Podniósł, że w sprawie nie został dostatecznie wyjaśniony stan faktyczny, dlatego nie może być zastosowana wykładnia przepisów dokonana przez NSA. Ponadto wniósł o wszczęcie procedury prejudycjalnej na podstawie art. 234 TWE i zadanie Trybunałowi Sprawiedliwości UE pytania: "Czy naruszenie przez wystawcę faktury art. 226 pkt 6 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r., w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, polegające na zmianie nazwy towaru (olej opałowy), w stosunku do nazwy jaka była zamieszczona w jego fakturze zakupowej (olej napędowy), skutkujące dla nabywcy tego towaru, posiadającego fakturę ze zmienioną nazwą towaru (olej napędowy), pozbawieniem prawa odliczenia podatku naliczonego zawartego w takiej fakturze, określonym w art. 168 Dyrektywy, mimo że sama transakcja została faktycznie dokonana pomiędzy podmiotami, a zakupiony towar posłużył nabywcy do czynności opodatkowanych (dostawy tych towarów)?". Na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. biorący w niej udział w imieniu skarżącej spółki M. K. prezes jej zarządu poparł wniosek pełnomocnika o zawieszenie postępowania zawarty w/wy. piśmie procesowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Przede wszystkim należy stwierdzić, że Sąd ponownie rozpoznając skargę był związany, stosownie do art. 190 p.p.s.a wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dn. 3 grudnia 2010 r., sygn. akt I FSK 2084/09. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o zawieszenie postępowania z uwagi na prejudycjalny charakter innego postępowania, to wskazać należy, że może ono nastąpić jedynie wtedy, gdy to drugie postępowanie jest już w toku. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Takie postępowanie według wniosku pełnomocnika skarżącego powinno być zainicjowane pytaniem prawnym WSA. W tej sytuacji dla Sądu kwestią wstępną jest wyłącznie zagadnienie, czy w zaistniałym w rozpoznawanej sprawie stanie faktyczno – prawnym Sąd samodzielnie jest w stanie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – Sąd jest w stanie samodzielnie bez występowania z pytaniem prawnym – orzec w niniejszej sprawie. Sąd stwierdza, że skarga jest niezasadna, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy ustalony został przez organy w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Powyższe uprawniało organy do orzeczenia zawartego w zaskarżonych decyzjach. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, poza tym, że jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, to dodatkowo aprobuje pogląd w nim zawarty, że § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług – prowadzi do wniosku, że powołane przepisy mają zastosowanie nie tylko do faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane, ale również do faktur, które stwierdzają czynności niezgodne z rzeczywiście dokonanymi. W kontekście powyższego poglądu Sąd za zgodne z prawem uznaje rozstrzygniecie organów podatkowych, że sporne faktury dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane, zatem nie dawały skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT. Bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność podnoszona przez pełnomocnika skarżącej, że kontrahent skarżącej był podatnikiem podatku VAT i składał miesięczne deklaracje. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.