VIII SA/Wa 1317/14
WyrokWSA w Warszawie2015-06-30
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz – Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uwzględnienie w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami uwag wniesionych po terminie, określonym w art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, stanowi naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały Sejmiku Województwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uwagi wniesione po terminie, mimo że zgodnie z art. 41 ustawy środowiskowej powinny być pozostawione bez rozpatrzenia, mogą być uwzględnione przez organ z urzędu, jeśli służy to realizacji zasad prawdy obiektywnej i zaufania obywateli do organów. W konsekwencji uwzględnienie takiej uwagi nie stanowi naruszenia prawa skutkującego nieważnością uchwały. Ponadto skarżący posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały, gdyż WPGO wiąże gminy i wpływa na ich uprawnienia w gospodarce odpadami.Stan faktyczny
Sejmik Województwa Mazowieckiego podjął uchwałę w sprawie Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023. Wójt Gminy J zaskarżył uchwałę, zarzucając naruszenie art. 41 ustawy środowiskowej poprzez uwzględnienie uwag przedsiębiorcy wniesionych po terminie. Sprawa dotyczyła planowanej budowy składowiska odpadów zawierających azbest w miejscowości G w gminie J. Wójt twierdził, że uwagi powinny być pozostawione bez rozpatrzenia, a ich uwzględnienie narusza prawo.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Wójta Gminy J na uchwałę Sejmiku Województwa Mazowieckiego Nr 211/12 z dnia 22 października 2012 r. w sprawie uchwalenia Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Mazowsza na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023 oddala skargę.
W dniu [...] października 2012 r. Sejmik Województwa M (dalej: "Sejmik Województwa", "organ"), działając na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy
z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm., zwana dalej "u.s.w.") oraz art. 14a ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm., zwana dalej "u.o.o.") w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 152, poz. 897 oraz Nr 171, poz. 1016 i Nr 224, poz. 1337), podjął uchwałę Nr 211/12 w sprawie uchwalenia Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Mazowsza na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023 z załącznikami.
W § 1 uchwały określono, iż uchwala się Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami dla Mazowsza na lata 2012-2017 (zwany dalej: "WPGO", "plan")
z uwzględnieniem lat 2018-2023 wraz z załącznikami, w brzmieniu określonym
w załączniku do uchwały. Wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Województwa Mazowieckiego (§ 2). Na podstawie ww. aktu utraciła moc uchwała Nr 164/07 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 5 października 2007 r. w sprawie uchwalenia aktualizacji Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Mazowsza na lata 2007-2011 z uwzględnieniem lat 2012-2015 (§ 3). W § 4 uchwały postanowiono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Pismem z dnia 24 września 2014 r. (data złożenia w organie 25 września
2014 r.), Wójt Gminy J (zwany dalej: "Wójt", "skarżący"), działając na podstawie art. 52 § 4 w związku z art. 3 § 2 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."), wezwał Sejmik Województwa do usunięcia naruszenia prawa wywołanego podjęciem ww. uchwały poprzez jej uchylenie lub zmianę przez wykreślenie z planu zapisu na stronie 191 w brzmieniu: "3. Budowa składowiska odpadów w miejscowości G w gminie J - trzy kwatery składowe na odpady 170601* i 170605*, o łącznej docelowej pojemności 250.000 m³". Podał, iż przedmiotowe naruszenie prawa polega na wprowadzeniu ww. zapisu do przedmiotowego planu na podstawie uwag zgłoszonych po terminie przez [...] sp. j., które jako złożone z przekroczeniem terminu z art. 41 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, zwana dalej: "ustawą środowiskową") powinny być pozostawione bez rozpatrzenia.
Sejmik Województwa w dniu 3 listopada 2014 r. podjął uchwałę Nr [...] uznającą wezwanie za bezzasadne.
W skardze złożonej do sądu administracyjnego na uchwałę z dnia 22 października 2012 r. skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości oraz
o zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej uchwale zarzucił naruszenie art. 41 ustawy środowiskowej poprzez jego niezastosowanie i wprowadzenie do WPGO na stronie 191 zapisu w w.cyt. brzmieniu na podstawie uwag zgłoszonych po terminie przez [...] sp. j.
W uzasadnieniu skargi Wójt podał, że projekt WPGO podlega procedurze opiniowania i konsultacji społecznych, zgodnie z ustawą środowiskową. Projekty planu
i załączników zostały opublikowane na stronie www.mazovia.pl w zakładce Ekologia
i Środowisko oraz wyłożone do wglądu w siedzibie Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie przy ul. Kłopotowskiego 5 w godzinach pracy urzędu. Organ, zgodnie z ustawą środowiskową, ustalił termin składania uwag w ramach przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania dokumentu na środowisko z udziałem społeczeństwa, który upłynął 10 maja 2012 r.
W tym terminie swoje uwagi, wnioski i opinie mogli składać nie tylko mieszkańcy województwa, ale także organizacje pozarządowe zajmujące się problematyką środowiskową oraz przedsiębiorcy i inne podmioty.
[...] sp. j. z siedzibą w Z (zwana także "przedsiębiorcą") wniosła do projektu WPGO uwagę, iż Wójt Gminy J nie przekazał informacji
o toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie planowanej przez inwestora prywatnego inwestycji, polegającej na budowie składowiska zlokalizowanego na działkach nr 303 i nr 337 w obrębie G, gm. J pow. s, z wykorzystaniem terenu po eksploatacji złóż kruszywa naturalnego: G Inwestor zaplanował trzy kwatery składowe o numerach: 1, 2, i 3, o powierzchni odpowiednio: 1,40 ha, 1,50 ha i 1,50 ha, o łącznej docelowej pojemności 250.000 m3. Składowane będą odpady zawierające azbest - kod 170601*, materiały izolacyjne zawierające azbest - kod 170605*.
Wójt wskazał, iż ww. uwaga została uwzględniona zarówno w programie usuwania wyrobów zawierających azbest, jak i w WPGO przy opisie planowanych inwestycji w regionie r. Ponadto uwaga przedsiębiorcy wpłynęła w dniu 30 maja 2012 r., to jest po dacie wyznaczonej przez organ do wnoszenia uwag do przedmiotowego planu.
Podał, że zgodnie z art. 41 ustawy środowiskowej, uwagi lub wnioski złożone po upływie terminu, o którym mowa w art. 39 ust. 1 pkt 4, pozostawia się bez rozpatrzenia.
W doktrynie wskazuje się, iż postanowienia art. 41 ustawy środowiskowej, odnoszące się do uwag i wniosków wniesionych z przekroczeniem terminu, są analogiczne do tych wynikających z art. 35 ustawy środowiskowej. W art. 29 ustawy środowiskowej określono, że formą udziału społeczeństwa w tych kategoriach spraw, w których jego udział został zagwarantowany, jest wnoszenie uwag i wniosków. Natomiast w art. 33 ust. 1 pkt 7 tej ustawy ograniczono termin ich zgłaszania do 21 dni. W związku z tym w praktyce mogłyby się pojawić wątpliwości, w jaki sposób organ administracji prowadzący postępowanie powinien potraktować uwagi i wnioski wniesione po upływie tego terminu. Dlatego też w art. 35 (odpowiednio art. 41) ustawy środowiskowej znalazły się rozwiązania, zgodnie z którymi takie uwagi i wnioski pozostawia się bez rozpatrzenia.
Z uwagi na powyższe Sejmik Województwa, uwzględniając uwagi wniesione przez [...] sp. j. w dniu 30 maja 2012 r., to jest po terminie wyznaczonym zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt. 4 ustawy środowiskowej, naruszył jej art. 41 nakazujący pozostawić takie uwagi bez rozpatrzenia. W konsekwencji, skierowane w dniu 22 września 2014 r. do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa było w pełni uzasadnione.
W dalszej części skargi Wójt podniósł okoliczności związane z wydaniem decyzji z dnia 18 listopada 2013 r., znak OŚ.6220.1.5.2011 o odmowie zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie składowiska odpadów zawierających azbest na terenie działek o numerach: 303 i 337, obręb G, gmina J. Jednocześnie podniósł, że również społeczność lokalna jest przeciwna realizacji planowanego przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podał, iż nieuwzględnienie przez Sejmik Województwa w WPGO inwestycji planowanej przez przedsiębiorcę skutkowałoby zablokowaniem jej realizacji. Podkreślił, że ujęcie w planie informacji o planowanej inwestycji nie przesądza o jej realizacji, a jedynie stwarza możliwość uzyskania pozwolenia na budowę, po uprzednim uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. WPGO, w odróżnieniu od uchwały w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, nie jest aktem prawa miejscowego, a jedynie dokumentem planistycznym, stanowiącym konsensus wymagań prawa krajowego i unijnego oraz oczekiwań strony społecznej
i gospodarczej w zakresie gospodarki odpadami. Inwestor realizujący budowę instalacji, wpisanej w WPGO jako planowana, jest zobligowany do uzyskania wszystkich wymaganych prawem decyzji i uzgodnień. W przypadku ich braku inwestycja, mimo zapisu w planie, nie może być zrealizowana. Z kolei w przypadku uzyskania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, faktyczna realizacja decyzji byłaby zablokowana poprzez nieuwzględnienie składowiska w planie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 41 ustawy środowiskowej organ stwierdził, że procedura opiniowania i konsultacji społecznych ma służyć przede wszystkim umożliwieniu wypowiedzenia się przez uprawnione podmioty i organy
w odniesieniu do projektu danego dokumentu i wypracowaniu jak najlepszej jego wersji, uwzględniającej w miarę możliwości w jak najszerszym zakresie interesy osób
i podmiotów, których dany dokument dotyczy. Natomiast nie ma charakteru wiążącego oraz nie pozbawia danego organu kompetencji do nadania temu dokumentowi ostatecznej wersji na danym etapie postępowania.
Ze względu na deficyt instalacji do unieszkodliwiania odpadów azbestowych oraz w celu umożliwienia inwestorowi uzyskania niezbędnych do funkcjonowania składowiska decyzji, a także dostrzegając konieczność zniwelowania skutków nieprzekazania przez Wójta informacji o planowanej budowie składowiska, Zarząd Województwa Mazowieckiego podjął decyzję o ujęciu przedmiotowej inwestycji
w projekcie WPGO.
Za niezasadny uznał zarzut skarżącego, że uwzględnienie przez Sejmik Województwa uwag wniesionych przez przedsiębiorcę po terminie, wyznaczonym w art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej, stanowi naruszenie prawa i to tego rodzaju, iż winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. Wskazane wyżej przepisy regulują udział społeczeństwa, wskazując ramy i instrumenty umożliwiające zainteresowanym zgłaszanie uwag i postulatów w ochronie środowiska gwarantując, że do tych zgłoszonych w terminach wskazanych w ustawie organ będzie zobligowany się odnieść. Nie można jednak wywodzić, że rozpatrzenie, czy wzięcie pod uwagę stanowiska przedstawionego po upływie terminów wskazanych w ustawie środowiskowej, stanowi naruszenie prawa. Poza tym organ podniósł, że Gmina J nie zgłosiła uwag do projektu, ani nie przekazała informacji o planowanej budowie składowiska na odpady o kodzie 170601* i 170605*, jak również o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Przesłana przez przedsiębiorcę w dniu 30 maja 2012 r. informacja o planach budowy ww. składowiska była bardzo istotna z punktu widzenia realizacji zadań, za które odpowiada samorząd województwa, tj. m.in. planu budowy infrastruktury zapewniającej zagospodarowanie odpadów
z terenu województwa.
Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej lokalizacji planowanej budowy składowiska odpadów w miejscowości G P, gmina J, ujętej na stronie 191 planu, będącego załącznikiem do uchwały (k.80v akt sądowych). Dodatkowo podniósł, że Gmina J przekazała organowi w stosownym czasie informację o postępowaniu administracyjnym dotyczącym warunków powstania przedmiotowej inwestycji, co zgłosiła w ankiecie pod pozycją 74. Pełnomocnik organu w dalszym ciągu wnosił o oddalenie skargi, przyznał, że Gmina nadesłała żądaną do opracowania WPGO ankietę wraz ze zgłoszeniem inwestycji, o której wzniesienie ubiegał się przedsiębiorca (k. 80-80v akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Wzruszenie aktu jest możliwe wówczas, gdy kontrola wykaże, że zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione
w skardze.
Badając legalność zaskarżonego aktu na podstawie powołanych wyżej przepisów należy zauważyć, że zgodnie z art. 90 ust. 1 u.s.w., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Z art. 89 ust. 1 u.s.w. wynika, że akty prawa miejscowego stanowi sejmik województwa, a w przepisie art. 90 ust. 1 jest mowa o wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa organu samorządu województwa, który wydał zaskarżony przepis. Przepis art. 91 ust. 1 u.s.w. pozwala na odpowiednie stosowanie przepisu art. 90 ust. 1, m.in. gdy organ samorządu województwa przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Wbrew zatem dosłownemu brzmieniu art. 90 ust. 1 u.s.w. przyjąć należy, że na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.w. zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają nie tylko akty prawa miejscowego, stanowione przez organ samorządu województwa, ale także inne akty stanowione przez organ samorządu województwa, niebędące aktami prawa miejscowego, ale stanowiące akty z zakresu administracji publicznej. Do tego rodzaju aktów z zakresu administracji publicznej należą także czynności organu jednostki samorządu terytorialnego o charakterze ogólnym (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011, teza 28 do art. 3).
Nie ma więc przeszkód ustrojowych do zaskarżania do sądu administracyjnego aktów z zakresu administracji publicznej, stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego innych, niż akty prawa miejscowego. Znaczenie powinna mieć w tym zakresie, w ramach zakreślonych ustawami ustrojowymi, materialna podstawa prawna aktu i wynikający z tej podstawy charakter aktu. Nie jest konieczne użycie w przepisie nazwy prawnej formy podjętego aktu. Pogląd ten został już w orzecznictwie wyrażony na tle zarządzeń wójta (patrz: wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 439/04, ONSA i WSA 2006/1/27; wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2005 r., sygn. akt I OSK 69/05; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 500/08 oraz postanowienie NSA I OSK 306/1 z dnia 8 marca 2012 r., wszystkie publ. CBOSA).
W tym kontekście nie można całkowicie abstrahować od podziału aktów organów jednostek samorządu terytorialnego dokonanego regulacją art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. Według art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne, niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, zaskarżona uchwała jest właśnie takim aktem. Zdaniem Sądu, nie ulega także wątpliwości, że zaskarżona uchwała podjęta została w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Poddając skargę wstępnemu badaniu Sąd stwierdził, że spełnione zostały warunki formalne oraz dochowany został termin do jej wniesienia. Złożenie skargi poprzedzone zostało wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą, które okazało się bezskuteczne. Skarga zaś złożona została do Sądu w ustawowym terminie przewidzianym do dokonania tej czynności, za pośrednictwem organu.
Rozpoznając tę skargę obowiązkiem Sądu było w pierwszej kolejności zbadanie legitymacji procesowej skarżącego poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza jego prawem chroniony interes lub uprawnienie. Z treści przywołanych wyżej przepisów art. 91 ust. 1 w związku z art. 90 ust. 1 u.s.w. wynika bowiem, że skargę w trybie tych przepisów może wnieść skutecznie tylko taki podmiot, który wykaże się naruszeniem własnego interesu prawnego lub uprawnienia wskutek uchwalonych przepisów prawa miejscowego lub podjętych czynności prawnych
i faktycznych z zakresu administracji publicznej. Warunkiem zaskarżenia jest zatem wykazanie, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną skarżącego - tzn. wywołuje dla niego negatywne konsekwencje prawne w postaci zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r., SK 30/02, OTK-A 2003/8/4, wyrok WSA we Wrocławiu z 5 lutego 2008 r., II SA/Wr 327/07, Wspólnota 2009/11).
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza de facto ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, LEX Nr 81964). Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem konkretna norma prawna kształtująca sytuację prawną skarżącego. Składając skargę musi on zatem wykazać, że został naruszony jego własny interes prawny polegający na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją.
O tym, czy taki interes prawny istnieje, decyduje przepis prawa materialnego, jego brak powoduje, że strona ma wyłącznie interes faktyczny, który nie daje legitymacji do zaskarżania uchwał i innych aktów organu samorządu województwa.
Naruszenie interesu prawnego podmiotu wnoszącego skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Naruszony interes prawny musi być również aktualny - nie przyszły, ewentualny czy potencjalny. Oznacza to, że warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi, jest nie tylko legitymowanie się interesem prawnym, ale i jego naruszeniem już w momencie wnoszenia skargi. Wniosek taki wynika z treści art. 90 u.s.w. Zwrot: "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone" powoduje, że w omawianym trybie nie można wystąpić ze skargą w celu zapobieżenia określonym naruszeniom (B. Dolnicki (red.) Ustawa o samorządzie województwa. Komentarz., wyd. 2012).
Instrument planów gospodarki odpadami jest ważnym elementem całego procesu gospodarowania odpadami oraz stanowią pochodną ogólnej dyrektywy planowania gospodarczego, wszystkich działań w ochronie środowiska. Proces planowania w gospodarce odpadami jest związany z wywieraniem wpływu organów tworzących plany na określone działania podmiotów uczestniczących w gospodarce odpadami, które objęte są procesem planowania (por. K. Strzyczkowski, Administracyjnoprawne instytucje planowania, Warszawa 1985, s. 13). Istotą planu gospodarki odpadami jest koordynacja celów i środków w gospodarce odpadami. WPGO stanowi więc zbiór zasad i wytycznych planowania gospodarki odpadami na terenie województwa. Postanowienia zawarte w WPGO określają kierunki i sposoby działania określonych organów i podmiotów wykonujących obowiązki w gospodarce odpadami, a zatem to oni są ich adresatami. Normy wynikające z WPGO nie wywierają natomiast bezpośredniego wpływu na podmioty niepodporządkowane organizacyjnie organom jednostek samorządu terytorialnego.
W świetle powyższych wywodów, w ocenie Sądu, przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 90 ust. 1 u.s.w. w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a. Gmina J posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego planu, ponieważ WPGO jest adresowany właśnie do gmin, a nie do osób fizycznych. To gmina wykonuje obowiązki
z zakresu gospodarki odpadami. Normy prawne zawarte w WPGO obowiązują w sferze wewnętrznej administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 października 2014 r., IV SA/Wa 923/14). Ustalenia planu są wiążące przy przyjmowaniu uchwały w sprawie wykonania WPGO, która stanowi akt prawa miejscowego (art. 15 ust. 3 u.o.o. cytowanej na wstępie oraz art. 38 ust. 4 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym od 23 stycznia 2013 r.). Jednocześnie postanowienia planu są wiążące przy wydawaniu decyzji związanych z reglamentacją gospodarowania odpadami (art. 18 ust. 3 pkt 2 i art. 52 ust. 4 u.o.o. cytowanej na wstępie oraz art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach
w brzmieniu obowiązującym od 23 stycznia 2013 r.). Należy zatem uznać, że ustalenia planu mogą naruszać interes prawny podmiotu jakim jest gmina w zakresie wskazań mających wpływ na rynek gospodarki odpadami. Gdyby nie było ujęcia w planie miejscowości w gminie J odnośnie składowiska azbestu, to na terenie tej gminy nie mogłaby powstać taka inwestycja. Jeśli takie zapisy są ujęte w planie, a gmina ich nie akceptuje, to - zdaniem Sądu - posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego. Z drugiej jednak strony, samo ujęcie inwestycji w planie nie stanowi automatycznie o konieczności wydania decyzji
o pozwoleniu na wytwarzanie tego rodzaju odpadów. Taka inwestycja musi przede wszystkim być zgodna z przepisami o ochronie środowiska.
Przy opracowywaniu planu wykorzystano m.in. dane z ankiet adresowanych do poszczególnych gmin województwa dotyczących gospodarowania odpadami na ich terenie. Taką ankietę Gmina J sporządziła (wbrew pierwotnemu stanowisku organu) i przesłała do Departamentu Środowiska w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego przy piśmie z dnia 19 stycznia 2012 r., w której pod pozycją 74 wskazano inwestora, ubiegającego się o usytuowanie na terenie miejscowości G składowiska azbestu, zaznaczając, iż postępowanie jest zawieszone do czasu złożenia raportu. Postępowanie o ustalenie zakresu raportu wszczęto w dniu 5 maja 2011 r., a ankietyzacja gmin odbyła się w I kwartale 2012 r. Ta wzmianka pozwalała więc organowi na umieszczenie w WPGO planowanej przez przedsiębiorcę inwestycji dotyczącej składowiska odpadów azbestowych.
Sąd podziela argumentację organu dotyczącą braku podstaw do uwzględnienia skargi. Zgłoszenie uwag i wniosków po terminie, o którym mowa w art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej (co najmniej 21 dni od daty podania treści informacji do publicznej wiadomości), nie może być utożsamiane z brakiem konieczności zapoznania się z nimi przez organ. Kwestie podnoszone przez członków społeczeństwa mogą być wzięte pod uwagę nawet z urzędu, jeżeli to będzie np. służyło realizacji prawdy obiektywnej, czy też pogłębiało zaufanie obywateli do organów państwa (zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 i art. 8 k.p.a.).
Analizując przedmiotową sprawę należy zauważyć, że organ powinien uwzględnić w projekcie planu dane zawarte pod pozycją 74 w ankiecie sporządzonej przez skarżącego w ramach ankietyzacji gmin, a nie dopiero na skutek wniesionej przez przedsiębiorcę uwagi z dnia 30 maja 2012 r. Dlatego Sąd podziela stanowisko organu również w tym zakresie, że tę uwagę w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie należy traktować w kontekście "uwag i wniosków ze skutkami z art. 41 ustawy środowiskowej" (pozostawienie uwag i wniosków wniesionych po upływie terminu bez rozpoznania), ponieważ de facto w tym czasie toczyło się postępowanie administracyjne w Gminie J zmierzające do uzyskania pozwolenia na inwestycję w G. Zasadnie więc organ zawarł w planie treść uwagi przedsiębiorcy, pomimo iż złożona została po terminie przewidzianym w art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej, działając w tym zakresie z urzędu w ramach prawidłowej realizacji zasad wynikających z art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz uwzględniając cele i znaczenie planów gospodarki odpadami dla polityki ekologicznej państwa.
Jednocześnie Sąd stwierdza, iż w toku postępowania poprzedzającego podjęcie zaskarżonej skargą uchwały nie dopatrzył się takich naruszeń postępowania, które skutkowałyby stwierdzeniem jej nieważności.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło