VIII SA/Wa 161/07

WyrokWSA w Warszawie2007-04-12

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Andrzej Kuna, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego i określiły zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT, przyjmując, że nie złożył on zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, mimo że podatnik twierdził, iż złożył dokumenty i uiścił opłatę rejestracyjną, a organy nie wyjaśniły należycie okoliczności związanych z ewentualnym zagubieniem tych dokumentów?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób należyty okoliczności związanych z rzekomym niezłożeniem przez podatnika zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, mimo jego twierdzeń o złożeniu dokumentów i uiszczeniu opłaty. Brak kompleksowego wyjaśnienia tych wątpliwości, w tym przesłuchania świadków i podatnika, stanowi istotne naruszenie, które uzasadnia uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący T.P. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła mu zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT za okres styczeń-kwiecień 2004 r. Organy podatkowe uznały, że skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ nie złożył zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Skarżący twierdził, że złożył dokumenty rejestracyjne i uiścił opłatę w styczniu 2004 r., a ich zagubienie było winą urzędu. Wskazywał na negatywne konsekwencje dla siebie i kontrahentów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart, Sędziowie Asesor WSA Andrzej Kuna, Asesor WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] października 2005 r. nr [...]; 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego T.P. kwotę 1.500 (jeden tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] stycznia 2006 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz powołując się na art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 4, art. 9 ust. 1, art. 25 ust. 3 oraz art. 33 ust. 1 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. - zwanej dalej "ustawą o VAT"), po rozpatrzeniu odwołania T. P., Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] października 2005 r., określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2004 r. Uprzednio, decyzją z [...] marca 2005 r., Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2005 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia przez ten organ dyspozycji art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Dopatrzył się bowiem istotnych uchybień dotyczących niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy co do różnic w rozliczeniu za luty 2004 r. pomiędzy tym co wynika z deklaracji VAT - 7 złożonej przez podatnika oraz tym co wynika z ustaleń organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji po przeprowadzeniu kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego w sprawie, w tym te ustalenia, które zostały dokonane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Organ I instancji uznał zaś, iż skarżący dopuścił się szeregu nieprawidłowości, które miały wpływ na wysokość jego zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za wymienione wyżej okresy rozliczeniowe. Skarżący złożył deklaracje VAT - 7 za styczeń, luty i marzec 2004 r. Za kwiecień 2004 r. nie złożył deklaracji VAT - 7. Po rozpoczęciu kontroli podatkowej skarżący złożył natomiast korekty deklaracji VAT - 7 za styczeń, luty i marzec 2004 r. oraz deklarację VAT - 7 za kwiecień 2004 r. Z treści załączonego do deklaracji pisma skarżącego z 26 czerwca 2004 r. wynika, że nie złożył on wcześniej zgłoszenia rejestracyjnego (VAT - R). Organ I instancji wyjaśnił skarżącemu, powołując się na art. 81b § 1 Ordynacji podatkowej, że nie uwzględnia danych wynikających ze skorygowanych deklaracji podatkowych. Zostały one bowiem złożone po rozpoczęciu kontroli podatkowej za okres, którego dotyczą. Przechodząc do rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące objęte postępowaniem podatkowym, organ I instancji w pierwszej kolejności podniósł, że skarżący bezpodstawnie, naruszając art. 25 ust. 3 ustawy o VAT, obniżał podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur otrzymanych przez niego przed dokonaniem zgłoszenia rejestracyjnego. Zdaniem organów podatkowych, skarżący złożył w [...] Urzędzie Skarbowym w R. zgłoszenie rejestracyjne na formularzu VAT - R w dniu [...] czerwca 2004 r. Tego samego dnia zostało wydane skarżącemu przez organ I instancji potwierdzenie zgłoszenia rejestracyjnego (VAT - 5). W związku z tym nie miał on prawa do obniżania podatku należnego o podatek naliczony w rozliczeniu za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2004 r. Za drugie uchybienie mające wpływ na zobowiązania podatkowe skarżącego z tytułu VAT organy podatkowe uznały przedwczesne rozliczenie tego podatku na podstawie faktur wystawionych w lutym 2004 r. Skarżący uwzględnił bowiem podatek należny wynikający z tych faktur w rozliczeniu za styczeń 2004 r. Powinien zaś wykazać podatek należny w rozliczeniu za miesiąc następny, tj. za luty 2004 r. Organy podatkowe ustaliły nadto, że skarżący nie zaewidencjonował w rejestrze sprzedaży i nie wykazał w rozliczeniu za luty 2004 r. podatku należnego w kwocie [...] zł wynikającego z faktury VAT nr [...] wystawionej [...] lutego 2004 r. (trzecie uchybienie). Powołując się na art. 33 ust. 1 ustawy o VAT oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzający dokonanie czynności udokumentowanych wystawionymi przez skarżącego fakturami, organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji. Wyjaśnił, że podatek wynikający z wystawionych przez skarżącego faktur, które dokumentują faktycznie dokonane czynności, jest podatkiem należnym. Nie ma przy tym znaczenia dla sprawy argumentacja pełnomocnika skarżącego podniesiona w odwołaniu, iż jego mocodawca powinien korzystać ze zwolnienia podmiotowego od podatku na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy o VAT. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z 10 lutego 2006 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego. Występując o uchylenie zaskarżonej decyzji, postawił jej zarzuty dotyczące braku podstaw do wymiaru zobowiązania z tytułu VAT oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności "zagubienia zgłoszenia rejestracyjnego VAT - R". Uzasadniając skargę wyjaśnił, że [...] stycznia 2004 r. złożył osobiście w [...] Urzędzie Skarbowym w R. zarówno druk NIP - 1, jak również VAT - R. Pracownik przyjmujący dokumenty, po wylegitymowaniu skarżącego, sprawdził prawidłowość danych wynikających ze złożonych przez niego dokumentów. Następnie skarżący dokonał opłaty rejestracyjnej w kwocie 152 zł. Oświadczył, że kopia dowodu uiszczenia opłaty została dołączona do jego akt. Przed złożeniem druków, tj. [...] stycznia 2004 r., uzyskał "potwierdzenie nadania numeru identyfikacji podatkowej NIP - 5". Zauważył, że nie jest możliwe, aby urzędnik przyjął od niego tylko druk NIP - 1, bez druku VAT - R. Jego zdaniem, zgłoszenie rejestracyjne, które złożył w Urzędzie, zostało zagubione. Powołał się następnie na to, że składał deklaracje VAT - 7 oraz płacił podatek należny z nich wynikający. Bezpodstawnie został zatem obciążony odpowiedzialnością za niezłożenie "druku VAT - R". Wskazał również na dotkliwe konsekwencje takiego stanu rzeczy. Utracił bowiem prawo do odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie [...] zł, a jego kontrahentów pozbawiono prawa do odliczenia VAT wynikającego z wystawionych przez niego faktur. Skarżący poniósł dodatkowe straty, gdyż odbiorcy jego towarów potrącili sobie z przysługujących mu wierzytelności kwotę [...] zł. W ocenie skarżącego, został obciążony uchybieniami organu podatkowego, który nie wyjaśnił należycie wszystkich okoliczności sprawy. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zauważył, że uiszczenie opłaty za zgłoszenie rejestracyjne nie może zastąpić rejestracji dla celów VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. art. 121 § 1, 187 § 1 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Spełniona została zatem przesłanka do wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: "u.p.p.s.a.") I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako "u.p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się w pierwszej kolejności do tego, czy organy podatkowe zasadnie przyjęły, iż skarżący nie złożył zgłoszenia rejestracyjnego na potrzeby podatku od towarów i usług (VAT - R). Konsekwencją takiego założenia było przyjęcie, że skarżący nie był podatnikiem VAT, a następnie wydanie decyzji określającej skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu tego podatku za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2004 r. - na podstawie art. 33 ust. 1 ówcześnie obowiązującej ustawy o VAT. Z przepisu tego wynika bowiem, że w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Organy określiły zatem skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie wystawionych przez niego faktur VAT, które dokumentują rzeczywiście dokonane czynności, co też zostało ustalone w trakcie postępowania podatkowego. Powołując się na art. 25 ust. 3 ustawy o VAT, organy podatkowe odmówiły jednocześnie skarżącemu prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z otrzymanych przez niego faktur, które dokumentują wydatki za nabywane przez niego towary i usługi. II. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe nie wyjaśniły bowiem w sposób należyty okoliczności faktycznych towarzyszących uiszczeniu przez skarżącego należnej opłaty za zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług. Odstąpiły od obowiązku przeprowadzenia stosownego postępowania w celu wykluczenia podnoszonej przez skarżącego możliwości zagubienia złożonych jakoby przez niego dokumentów rejestracyjnych. Nie mogły zatem oczekiwać, że przekonają podatnika o zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Zauważyć jednocześnie należy, że skarżący zachowywał się co najmniej niekonsekwentnie. Raz twierdził bowiem, iż stosowne dokumenty rejestracyjne złożył w Urzędzie [...] stycznia 2004 r., tj. w dniu uiszczenia opłaty z tym związanej, a innym razem wyjaśniał przyczyny niezłożenia tychże dokumentów. Nie reagował również odpowiednio na wezwania organu I instancji. Nie sposób zatem zarzucić organom podatkowym całkowitej dowolności przy rozstrzyganiu spornej kwestii. Zauważyć jednak również należy, że w sytuacji, gdy organy postanowiły odmówić skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na to, że nie złożył on zgłoszenia rejestracyjnego na formularzu VAT - R, to obowiązane były rozwiać wszelkie wątpliwości związane z jego ewentualną wizytą w [...] Urzędzie Skarbowym w R. dnia [...] stycznia 2004 r. Podatnik składał bowiem deklaracje VAT - 7 i dokonywał wpłat zobowiązań podatkowych wynikających z tych deklaracji. Oświadczył, że odpowiadając na jedno z wezwań organu I instancji, okazał dowód uiszczenia opłaty rejestracyjnej. Działał w przekonaniu, że spełnił wymagane wymogi formalne do tego, aby być traktowanym jako podatnik VAT. Dodatkowo zauważyć należy, że z treści wezwań kierowanych do skarżącego wynika, iż nie był on wzywany do złożenia wyjaśnień, na jakiej podstawie składał on deklaracje VAT - 7. Nie był również wzywany do okazania dokumentów potwierdzających, iż jest on podatnikiem VAT. Z treści kierowanych do niego wezwań wynika, że był on wzywany "w sprawie poprawy deklaracji VAT - 7". Tylko niektóre wezwania zawierały dodatkowo adnotację "brak obowiązku" lub "brak danych podatnika, brak obowiązku podatkowego". Z akt sprawy wynika co prawda, że podatnik nie reagował należycie na kierowane do niego wezwania, pomimo tego, że był pouczany o możliwości wymierzenia kary porządkowej w wysokości [...] zł. Tego rodzaju postawę podatnika należy ocenić jako naganną, ale nie można z związku z tym obciążać go wyjątkowo dotkliwymi konsekwencjami jego ewentualnej, zawinionej nieporadności, bez kompleksowego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Skoro bowiem podatnik uiścił należną opłatę w wysokości [...] zł w dniu [...] stycznia 2004 r., a organ I instancji został o tym niezwłocznie poinformowany przez skarżącego, który składał nadto deklaracje VAT - 7 i dokonywał wpłat zobowiązań podatkowych wynikających z tych deklaracji, to należało przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe w celu ustalenia ponad wszelką wątpliwość, czy rzeczywiście nie złożył on stosownego zgłoszenia rejestracyjnego (VAT - R). Należało zatem uzyskać niezbędne informacje od pracownika przyjmującego w tym dniu dokumenty składane przez podatników w Urzędzie (biuro podawcze, kancelaria). Należało również przesłuchać skarżącego w związku z jego twierdzeniami o tym, że złożył on [...] stycznia 2004 r. dokumenty rejestracyjne. Wyjaśnić, kto je od niego przyjmował i dlaczego skarżący nie posiada dowodów potwierdzających złożenie tych dokumentów. Na jakiej podstawie uiścił on opłatę rejestracyjną. Tym bardziej, że skarżący nie później niż po zakończeniu kontroli podatkowej wyjaśniał, iż składał dokumenty rejestracyjne. Stawiał nadto organowi I instancji zarzuty ich zagubienia. W sytuacji, gdy organy podatkowe obciążają podatnika negatywnymi konsekwencjami ewentualnych braków formalnych, to obowiązane są wyjaśnić z urzędu wszelkie wątpliwości związane z ewentualnym wystąpieniem tychże braków, bez względu na spójność argumentacji podatnika. IV. Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Celem postępowania podatkowego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie indywidualnej. Rozstrzygnięcie takie jest możliwe wtedy, gdy organ podatkowy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, podejmie wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenie stanu faktycznego sprawy wymaga zebrania informacji o faktach. Weryfikacja tych informacji następuje zazwyczaj przez przeprowadzenie dowodu. Proces ustalania istnienia lub nieistnienia faktów stanowi proces dowodzenia, który w ujęciu normatywnym stanowi postępowanie dowodowe (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, W. Morawski: Komentarz do ordynacji podatkowej, Gdańsk 2003, s. 279). Z dyspozycji art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ten sposób realizowana jest bowiem naczelna zasada postępowania podatkowego wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej, tj. zasada prawdy obiektywnej. Tym samym, organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi na gruncie obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne (zob. W. Chróścielewski, W Nykiel: Postępowanie podatkowe świetle ordynacji podatkowej, Warszawa 2000, s. 68). Powyższe obowiązki nałożone zostały nie tylko na organ rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 28/99, "Orzecznictwo Podatkowe - Przegląd" 2001, nr 1, s. 51). Gromadząc materiał dowodowy organ nie może pominąć dowodów przedstawionych przez stronę postępowania. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ podatkowy obowiązany jest do jego uzupełnienia. Wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego powinno prowadzić do jednoznacznych ustaleń faktycznych i prawnych. Nie zawsze jest to możliwe, ale wtedy pamiętać należy o zasadzie rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 1988 r. (sygn. akt III SA 964/87, ONSA 1989, nr 1, poz. 5) stwierdził, że jakiekolwiek niejasności lub wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Za niedopuszczalną należy zaś przyjąć praktykę rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść podatnika (in dubio pro fisco). Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada ta jest nie tylko postulatem ustawodawcy wobec tych organów, ale także przesłanką oceny ich działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt III SA 3390/00, Mon. Pod. 2002, nr 9, poz. 33). Zgodnie z dyspozycjami art. 191 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża zasadę swobodnej (ale nie dowolnej) oceny dowodów. Zgodnie z tą zasadą, organ podatkowy prowadzący postępowanie w sprawie dokonuje oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym. Ocena ta powinna być przy tym zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia i logiki, a jej dokonanie poprzedzone być winno prawidło przeprowadzonym postępowaniem dowodowym. Zasada swobodnej oceny dowodów tylko wtedy będzie mogła mieć sens, jeżeli organ podatkowy zgromadzi w sposób zgodny z przepisami prawa formalnego wszystkie dowody niezbędne do ustalenia prawdy obiektywnej (por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 597 - 598). V. Mając na uwadze powyższe, za przedwczesne Sąd uznał wiążące rozstrzyganie co do zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji obowiązany będzie podjąć działania zmierzające do pełnego wyjaśnienia okoliczności związanych z wizytą skarżącego w Urzędzie [...] stycznia 2004 r. Po uzupełnieniu materiału dowodowego obowiązany będzie dokonać jego oceny w zgodzie z wymaganiami wiedzy, doświadczenia i logiki. Dopiero po dokonaniu niebudzących wątpliwości ustaleń, że nie zasługuje na wiarę argumentacja skarżącego dotycząca ewentualnych uchybień organu co do sposobu gromadzenia składanych przez podatników dokumentów, organ I instancji będzie mógł rozstrzygać o konsekwencjach niezłożenia przez podatnika zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie VAT. W ocenie Sądu, niezwykle istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie należy przypisać dokonanej przez skarżącego wpłacie opłaty rejestracyjnej w prawidłowej wysokości. O ile uzasadniony jest wniosek, że uiszczenie tej opłaty nie zastępuje złożenia zgłoszenia rejestracyjnego na odpowiednim formularzu (VAT - R), o tyle należy rozważyć, czy w świetle istniejących wątpliwości zasadne jest obciążanie podatnika negatywnymi konsekwencjami ewentualnych braków formalnych. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy podatkowe obowiązane są rozstrzygać istniejące wątpliwości na korzyść podatnika. Temu postulatowi należy zdaniem Sądu przypisać szczególne znaczenie w realiach rozpoznawanej sprawy. Jeżeli organy podatkowe nie podważą skutecznie argumentacji podatnika i nie rozwieją istniejących wątpliwości, to mając na uwadze stan faktyczny sprawy - w szczególności uiszczenie przez skarżącego opłaty rejestracyjnej, składanie deklaracji podatkowych, wykonywanie czynności prawidłowo udokumentowanych - obowiązane będą przyjąć, że brak jest podstaw do stosowania przepisów ograniczających z przyczyn formalnych możliwość korzystania przez podatnika VAT z jego fundamentalnego prawa do obniżania podatku należnego o podatek naliczony. Określanie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. ma charakter wyjątkowy i poprzedzone być musi prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem podatkowym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 152 i art. 200 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło