VIII SA/Wa 176/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Leszek Kobylski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r. znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) z [...] listopada 2020 r. zatrzymującej P. S. (dalej: strona, skarżący) prawo jazdy kat. AM, B1, B. Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy: W związku z wpływem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G. z [...] marca 2020 r., sygn. akt [...], orzekającego wobec strony środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, decyzją z [...] czerwca 2020 r. znak [...]Starosta skierował stronę na badanie lekarskie i psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami. Zgodnie z treścią tej decyzji, w terminie 30 dni od daty otrzymania skierowania strona powinna poddać się wymaganym badaniom, a następnie oryginał orzeczenia lekarskiego i psychologicznego dostarczyć do organu w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania skierowania. W związku z niepoddaniem się przez skarżącego badaniom, organ I instancji postanowieniem z [...] października 2020 r. wszczął postępowanie w sprawie, zaś decyzją z [...] listopada 2020 r. znak: [...], działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm., dalej: u.k.p.), zatrzymał stronie prawo jazdy kat. AM, B1, B. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej cofnięcie i skierowanie na badania dopiero na wiosnę. Podniesiono, iż zaświadczenie od lekarza i psychologa nie zostało dostarczone, gdyż ze względu na sytuację materialną w jakiej znajduje się strona, nie ma środków na pokrycie kosztów badania. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2020 r. znak: [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, że fakt niepoddania się przez kierowcę badaniu lekarskiemu oraz badaniu psychologicznemu w oparciu o wydaną decyzję o skierowaniu na takie badania zobowiązuje organ do podjęcia kolejnego kroku polegającego na zatrzymaniu prawa jazdy, przy czym nie jest to decyzja uznaniowa zależna od woli organu, gdyż organ jest związany dyspozycją art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Związany charakter decyzji oznaczał, że obowiązkiem organu I instancji było ustalenie, czy skarżący poddał się badaniu lekarskiemu oraz badaniu psychologicznemu, a w sytuacji ustalenia braku zgłoszenia się na te badania, miał obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Nieprzedstawienie przedmiotowego orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego w ustalonym terminie stanowił zatem niezbędny i wystarczający warunek wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W okolicznościach sprawy niniejszej nie było sporne, że strona nie zgłosiła się na badania, których celem było stwierdzenia istnienia lub brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami i nie przedstawiła w wymaganym terminie właściwemu organowi orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 2 i w art. 84 ust. 1 u.k.p., pomimo że została do tego zobowiązana ostateczną decyzją Starosty z 26 czerwca 2020 r. W tym stanie rzeczy zaistniała przesłanka z art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. warunkująca obligatoryjne orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy. Z punktu widzenia powołanego przepisu, jak wywiódł organ odwoławczy, nie miały znaczenia przyczyny, z powodu których skarżący nie stawił się na te badania. Koszty związane z tymi badaniami, czy też okoliczności związane z zatrudnieniem strony, nie zwalniają organu administracji publicznej od wydania kwestionowanej decyzji. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła strona wskazując, że niewykonanie badanie nie wynikało z jej złej woli, a sytuacji życiowej i materialnej w jakiej się znalazł. Wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną, bezdomną, zaś na skutek trwającej pandemii ma trudności ze znalezieniem pracy. Mając na uwadze powyższe skarżący domagał uchylenia zaskarżonej decyzji i wyznaczenia nowego terminu wykonania badania lekarskiego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 t.j.) oraz art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 t.j., dalej: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zatem zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Rozpatrując sprawę pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, a zatem analizując orzeczenie pod względem zgodności zarówno z przepisami procedury, jak i prawa materialnego, Sąd nie stwierdził naruszeń, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest uzasadnionych podstaw do jego całościowego, ponownego przedstawiania w tym fragmencie uzasadniania. Ustalenia faktyczne sprawy nie są bowiem kwestionowane. Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2, b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Z treści cytowanego przepisu wynika, że wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: po pierwsze: posiadanie przez kierującego prawa jazdy, po drugie: nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i po trzecie: brak wykonania tego obowiązku, jak i przedłożenia w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. nie ma charakteru fakultatywnego, to znaczy nie została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Decyzja taka ma obligatoryjny charakter, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Stanowisko takie jest w orzecznictwie ugruntowane (por. m. in. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., I OSK 2567/18, LEX nr 2702298). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest to, że w dniu [...] czerwca 2020 r. Starosta wydał wobec strony dwie decyzje w sprawie [...]. Pierwsza z nich została wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p. i dotyczyła skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Druga decyzja wydana została zaś w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. Na jej podstawie skarżący został skierowany na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W pouczeniach zamieszczonych w tych decyzjach Starosta wskazał skarżącemu, że na badania (lekarskie oraz psychologiczne) należy zgłosić się w terminie 30 dni od daty otrzymania skierowania, zaś oryginał orzeczenia należy przedstawić Staroście w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Pouczenie to było zgodne z art. 101 ust. 2 pkt 2 u.k.p. Ww. decyzje stały się ostateczne [...] lipca 2020 r., co oznacza, że funkcjonują w obrocie prawnym i korzystają z domniemania legalności i prawidłowości. Powinny być więc respektowane zarówno przez samego skarżącego, jak również przez organy prowadzące postępowanie w sprawie niniejszej. Tymczasem nie jest przez skarżącego kwestionowane ustalenie, że nie wywiązał się on z nałożonych obowiązków stawienia się na badania lekarskie i psychologiczne. W takim stanie sprawy orzekające w sprawie niniejszej organy nie miały innej możliwości, jak tylko orzec o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Skoro bowiem skarżący badań nie wykonał i orzeczenia lekarskiego i psychologicznego nie przedstawił, to zgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami, obligatoryjne było wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W świetle powyższego, skoro z prawidłowych ustaleń organów wynika, że skarżący w wymaganym trybie został skierowany na badania lekarskie i psychologiczne i nie dopełnił tego obowiązku w wyznaczonym terminie, to nie może budzić wątpliwości, że w realiach rozpoznawanej sprawy zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b u.k.p. W konsekwencji podniesione w skardze okoliczności dotyczące trudnej sytuacji życiowej skarżącego i braku środków pieniężnych, z których skarżący mógłby sfinansować badanie pozostają bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Przyczyny nieprzedłożenia tych orzeczeń nie mieszczą się w granicach kontroli przedmiotowej decyzji SKO. Art. 101 u.k.p. wprowadzając ustawowe terminy wykonania obowiązków przez kierowców, nie przewiduje bowiem ich przedłużania czy usprawiedliwiania ich przekroczenia. Skoro zatem termin wyznaczony na poddanie się badaniu upłynął bezskutecznie, to bez względu na przeszkody, które uniemożliwiły skarżącemu poddanie się badaniu, obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podsumowując zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, który uzasadniał zastosowanie art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. i wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącej prawa jazdy. Sąd nie dostrzegł z urzędu uchybień przepisom prawa materialnego lub procesowego, które mogłyby mieć odpowiedni wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.