VIII SA/Wa 19/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Anita Sałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] nr [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (działający z upoważnienia Wójta Gminy S.) na podstawie art. 1 ust 2, art. 7 ust 1 i 2, art. 8, art. 9, art. 9a, art. 10 ust 1 - 8, art.10a, art.11, art. 15, art.17 ust1, art.18 ust 1 i 2, art. 29 ust 1 i 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 z późn. zm. dalej jako ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r.) odmówił przyznania A.G. zaliczki alimentacyjnej na dzieci K. i A.G. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dzieci. Zgodnie z art. 1 ust 2 w/w ustawy zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytuły wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl art.3 pkt.17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006 r. Nr 139 poz. 992 dalej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych), osoba samotnie wychowująca dziecko to: panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba, że wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Jak wynika z załączonych dokumentów na dzień składania wniosku A.G. posiada troje dzieci, w tym dwoje z poprzedniego związku (A. i K.G.), na które są zasądzone alimenty. Obecnie zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z T.K., ojcem jej trzeciego dziecka – K.K. Na dziecko to nie ma zasądzonych alimentów. Taka sytuacja, zdaniem organu sprawia, iż A.G. nie spełnia warunków do uznania jej za matkę samotnie wychowującą dzieci a tym samym przyznania zaliczki alimentacyjnej, gdyż wychowuje ona dziecko wspólnie z jego ojcem. Od powyższej decyzji A.G. wniosła odwołanie podnosząc, że dzieci A. i K.G. pochodzą ze związku małżeńskiego z R.G. Obecnie zamieszkuje z ojcem swojego trzeciego dziecka – T.K., który nie jest jednak prawnie zobligowany do łożenia na dwoje jej dzieci z pierwszego małżeństwa. Ojciec K. i A.G. nie płaci zasądzonych alimentów, jej sytuacja jest trudna, gdyż utrzymuje się tylko z prac dorywczych co nie starcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb uczących się dzieci. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że z powołanych przez organ I instancji przepisów wynika jednoznacznie, że zaliczkę alimentacyjną może otrzymać osoba uprawniona, wychowywana przez osobę samotną, tymczasem A.G. wychowuje wspólnie z konkubentem ich wspólne dziecko – K.K.i jednocześnie dwoje dzieci z poprzedniego związku – A. i K.G., w związku z tym, pomimo, iż posiada status osoby rozwiedzionej, nie może być w świetle przytoczonych przepisów uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko. Wobec tego jej dzieciom nie przysługuje prawo do zaliczki alimentacyjnej. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła A.G. Skarżąca opisała w skardze stan faktyczny sprawy i podniosła, że domaga się przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci K. i A.G., które są dziećmi z pierwszego małżeństwa z R.G. Nieformalny związek, w którym się obecnie znajduje, nie może zwalniać biologicznego ojca dzieci od obowiązku łożenia na ich utrzymanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, co należy rozumieć pod pojęciem "osoby samotnie wychowującej dziecko", jako osoby uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego. Zgodnie z art. 1 ust 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Definicję osoby samotnie wychowującej dziecko, zawiera art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260). Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2006 r. i definiuje osobę samotnie wychowującą dziecko jako: pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W ocenie składu orzekającego treść tego artykułu nie pozostawia wątpliwości i wyraźnie stanowi, że osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego musi posiadać status w przepisie tym wymieniony, oraz musi sama wychowywać dziecko, czy dzieci, tj. bez udziału drugiego rodzica tego dziecka (dzieci). Na gruncie niniejszej sprawy organy I i II instancji uznały, że matce wychowującej dzieci nie służy status osoby samotnie wychowującej dziecko, jeśli wychowuje dziecko z inną osobą, w tym wypadku z konkubentem, z którym również ma dziecko. Nie sposób jednak podzielić takiego rozumowania organów. Przepis art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych mówi, bowiem nie o każdej osobie związanej z jednym z rodziców dziecka, ale o rodzicu dziecka, zatem osobie będącej rodzicem w świetle prawa. Bez znaczenia pozostaje tu okoliczność, iż matka ubiegająca się o zaliczkę alimentacyjną pozostaje w nowym, nieformalnym związku, z którego również posiada dzieci, które wychowują się wspólnie z dziećmi uprawnionymi do zaliczki. W takiej, bowiem sytuacji rodzic uprawniony, może być uznawany wobec jednego dziecka za samotnie je wychowujący, a wobec dzieci ze związku nieformalnego, za osobę wychowującą je w rodzinie. Takie stanowisko zajął już Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 27 czerwca 2007 r., sygnatura akt I OSK 1494/06, z dnia 11 lipca 2007r., sygnatura akt I OSK 1292/06 oraz w wyroku z dnia 9 stycznia 2008 r., sygnatura akt I OSK 430/07 i skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje przedstawione wyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z akt sprawy wynika, iż A.G. jest matką trojga dzieci. Dwoje – A. i K.G. - z małżeństwa z R.G., który w wyroku rozwodowym( wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 26 kwietnia 2004 r. sygn. akt I C 1167/03 ) został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz tych dzieci, oraz jedno dziecko z konkubinatu z T.K. – K.K. A.G. wystąpiła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na dwoje dzieci pochodzących z małżeństwa z R.G., i to wyłącznie w stosunku do tych dzieci, organy winne oceniać, czy jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu definicji przytoczonej powyżej. Jej obecny nieformalny związek z T.K. nie pociąga za sobą konsekwencji w postaci uznania jej partnera za rodzica jej dzieci pochodzących z małżeństwa z R.G. Tym samym, uznać należy, iż skarżąca, będąca osobą rozwiedzioną, wychowuje dzieci K. i A.G. bez udziału ich biologicznego ojca R.G., a zatem A.G., mimo, iż żyje w konkubinacie z ojcem innego swojego dziecka, w dniu wydania zaskarżonej decyzji spełniała ustawowe kryteria osoby samotnie wychowującej dzieci określone w art. 3 pkt 17 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego, biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 z późn. zm.) oraz art. 3 pkt 17 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), Sąd - z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.