VIII SA/Wa 201/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M.Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Ż.Z.-S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Syg.akt VIII SA/Wa 201/10 Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 roku, Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) w związku z art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (DZ.U z 2006 roku, nr 139, poz. 993 ze zm. dalej jako ustawa o ewidencji ludności), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez M. Ż. od decyzji z dnia [...] listopada 2009 roku, znak [...] wydanej przez Wójta Gminy C. orzekającej o wymeldowaniu M. Ż. z pobytu stałego w miejscowości W. [...], gmina C. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i odmowie wymeldowania M. Ż. z pobytu stałego. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i dokonanej ocenie prawnej. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku wydaną przez Wójta Gminy C. orzeczono o wymeldowaniu M. Ż. z pobytu stałego w miejscowości W. [...], gmina C. Z wnioskiem o wymeldowanie M. Ż. wystąpiła jego żona M. Ż., podając, iż mąż nie zamieszkuje w miejscu swojego zameldowania od stycznia 2009 roku. Organ po przeprowadzonym postępowaniu ustalił, że M. Ż. opuścił lokal mieszkalny w miejscowości W. [...] w sposób dobrowolny i trwały. Jego wizyty w spornym lokalu są krótkie i sporadyczne i sprowadzają się głównie do wymiany raz na miesiąc rzeczy osobistych. W świetle tych ustaleń organ I instancji uznał, że została spełniona przesłanka wynikająca z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i orzekł o wymeldowaniu M. Ż. z pobytu stałego w miejscowości W. Od decyzji organu I instancji odwołał się M. Ż. podnosząc, iż nie opuścił on miejsca zamieszkania, a jedynie z powodu charakteru pracy jaką wykonuje, tj. kierowcy ,,[...] rzadko bywa w domu, ale zamieszkuje w domu w miejscowości W. i ma tam swoje rzeczy osobiste. Podkreślał, że nie opuścił przedmiotowego lokalu i nigdzie się nie wyprowadził. Z tego względu, w jego ocenie nie zaistniały podstawy do wydania orzeczenia o jego wymeldowaniu. W ocenie organu odwoławczego w kategorii spraw dotyczących wymeldowania, decydujące znaczenie mają dowody pozwalające ustalić, czy dana osoba faktycznie opuściła lokal stanowiący miejsce pobytu stałego, jak długo trwa przebywanie tej osoby poza miejscem stałego pobytu i jakie są przyczyny przebywania w innym miejscu. Natomiast w przypadku odmowy wymeldowania istotnym jest bezsporne ustalenie, czy dana osoba faktycznie zamieszkuje w danym lokalu oraz czy dany lokal stanowi jej centrum spraw życiowych. W tej sprawie w ocenie organu istotnym było ustalenie, czy M. Ż. opuścił dobrowolnie i trwale miejsce pobytu stałego. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał uznać, aby w przypadku M. Ż. taka sytuacja miała miejsce. Organ zauważył, że sama M. Ż. podczas przesłuchania w dniu [...] września 2009 roku zeznała, że ich córka J. Ż. pierze ojcu brudne rzeczy, a on zostawia brudne i zabiera czyste rzeczy. Nadto potwierdziła, że od stycznia 2009 roku dostaje od córki część pieniędzy na opłacenie rachunków za energię elektryczną, raz dostała pieniądze na gaz. Potwierdzała, że córka dostaje od ojca pieniądze na swoje utrzymanie i utrzymanie domu. Nadto organ zauważał, że M. Ż. wyjaśnił, że miejsca swojego zameldowania nie opuścił, nie zabierał żadnych rzeczy osobistych. W dniu [...] stycznia 2009 roku wyjechał w trasę, ponieważ jest kierowcą ,,[...]. Od tamtej pory przyjeżdża do domu raz na miesiąc, gdzie córka J. przygotowuje mu posiłki, a on w tym czasie bierze kąpiel, zabiera czyste ubrania i jedzie w kolejną trasę. Odnośnie nocowania w przedmiotowym budynku, to wyjaśnił, że śpi w samochodzie służbowym, wyposażonym w łóżko. Podnosił, że jego wyjazdy w trasy trwają do kilkunastu dni, co skutkuje tym, że rzadko przebywa w domu. Organ zauważał, że fakt przebywania M. Ż. w miejscu zameldowania potwierdzili świadkowie, w tym jego córka J. Ż. Następnie organ przywołał stanowisko wynikające z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza tylko fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego, lecz by łączył się z tym zamiar stałego związania z tym innym miejscem i urządzenie w nim nowego centrum życiowego. W konkluzji swoich rozważań organ odwoławczy stwierdził, że co prawda M. Ż. ograniczył przebywanie w mieszkaniu w miejscowości W. [...], ale nie można stwierdzić, iż to opuszczenie nie miało charakteru trwałego i że przedmiotowy lokal nadal jest miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła M. Ż. W uzasadnieniu skargi podnosiła, że organ odwoławczy dokonał błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wyciągnął nieprawidłowe wnioski. Wskazywała, że nie jest prawdą, iż jej mąż płaci rachunki za dom. Stanowczo stwierdzała, że M. Ż. w ogóle nie partycypuje w kosztach utrzymania domu. Zarzucała, że błędne jest ustalenie organu jakoby jej mąż był kierowcą ,,[...]. Podnosiła, że mąż nie ma uprawnień do prowadzenia ciągników siodłowych. Posiada on tylko prawo jazdy kategorii B i jeździ samochodem dostawczym, co wyklucza możliwość nocowania w takim samochodzie, ponieważ nie jest on wyposażony w łóżko. Jej zdaniem charakter pracy męża nie przesądza o tym, że przez cały czas przebywa poza domem. Co prawda wskazywała, że jako kierowca wyjeżdża on w trasy, ale poza domem przebywa maksymalnie około 10 dni. W tej sytuacji zdaniem skarżącej pozostałą część miesiąca powinien spędzać w domu, czego nie czyni. Podnosiła, że wyjaśnienia męża, jak i zeznania córki J. Ż. co do przebywania męża w przedmiotowym budynku w miejscowości W. są nieprawdziwe. Jej zdaniem mąż opuścił dotychczasowe miejsce zamieszkania i dobrowolnie wyprowadził się do innego mieszkania. Jej zdaniem - skoro mąż od trzynastu miesięcy nie przebywa w miejscu zameldowania, a lokal ten przestał być jego centrum życiowym, a utrzymywanie jego zameldowania pod tym adresem jest utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Z tych też względów wnosiła o uwzględnienie jej skargi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego dłużej niż 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczania tego miejsca. Zgodnie z treścią art.15 ust. 2 powołanej ustawy niewykonanie tego obowiązku upoważnia organ gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, przy czym w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęty został pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, jeżeli ma ono charakter dobrowolny i trwały. Opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza tylko fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego, lecz by łączył się z tym zamiar stałego związania się z tym innym miejscem i urządzenie w nim nowego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 133/06, LEX nr 327831). Wskazać należy, że za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym dana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe. Przesłanki stanowiące przyczyny przebywania danej osoby na stałe w konkretnym lokalu, mogą mieć w poszczególnych przypadkach różną postać lub częstotliwość, co może wiązać się z sytuacją życiową danej osoby, np. z nauką, zdobywaniem kwalifikacji zawodowych wymagających wyjazdu za granicę, wyjazdem do pracy. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu prowadzi do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności, czy też występowanie dłuższego okresu fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że doszło do opuszczenia stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu w sposób trwały, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem (zob: wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2007 r, IV SA/Wa 2451/06, LEX nr 322339). W przedmiotowej sprawie ustalenia wymagało więc, czy zachowanie M. Ż. nosi znamiona, czy też nie, opuszczenia spornego lokalu w sposób dobrowolny i trwały, w powyższym znaczeniu. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, iż M. Ż. opuścił miejsce zameldowania stałego w miejscowości W. [...] i ma ono charakter dobrowolny i trwały. Przed organem I instancji zostało przeprowadzone w szerokim zakresie postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy zauważyć, że organ I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł tylko na części dowodów, nie przedstawiając argumentacji dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Niewątpliwie na fakt przebywania i jego częstotliwości w domu w miejscowości W. przez M. Ż. mają wpływ – złe relacje małżeńskie pomiędzy małżonkami oraz charakter jego pracy jako kierowcy jeżdżącego na wielodniowe trasy międzynarodowe. Fakt pogorszenia się relacji pomiędzy małżonkami Ż. w 2009 roku wskazują zarówno wyjaśnienia M. Ż., jak i zeznania świadków S. S., T. T., a przede wszystkim ich córki J. Ż. Sam M. Ż. potwierdza fakt, iż od stycznia 2009 roku nie nocuje w domu. Jednocześnie w domu w miejscowości W. pozostają jego rzeczy osobiste, z których korzysta gdy wraca z trasy międzynarodowej. Niewątpliwym jest, że M. Ż. w sposób ograniczony, ale korzysta z przedmiotowego mieszkania, partycypuje w kosztach jego utrzymania przekazując pieniądze za pośrednictwem swojej córki J. Takie zachowanie M. Ż. wskazuje, iż nie zerwał on całkowicie więzi gospodarczych i emocjonalnych z miejscem zameldowania na pobyt stały. Stanowi ono nadal centrum jego interesów życiowych. Podnoszone przez skarżącą M. Ż. zarzuty co do poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń i dokonanej oceny materiału dowodowego nie mogą prowadzić do ich podważenia. Organ w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy zawiera przeciwstawne grupy dowodów jest zobowiązany do ich oceny i wskazania którym daje wiarę, a którym takiego przymiotu odmawia i dlaczego. Sam fakt, że w sprawie znajdują się dowody przeciwne przyjętym ustaleniom nie może przesądzać o dowolności poczynionych ustaleń w sprawie. Skarżąca kwestionując poczynione ustalenia, nie przywołuje dowodów, z których wynikałby inny stan rzeczy i nie wskazuje dlaczego dokonana przez organ ocena jest błędna. Same twierdzenia skarżącej, iż wyjaśnienia M. Ż. i zeznania ich córki J. są nieprawdziwe bez wskazania wiarygodnych podstaw do takich twierdzeń nie mogą stanowić skutecznej podstawy do ich uwzględnienia. Sam fakt niezgadzania się przez skarżącą z poczynionymi ustaleniami i ich oceną, nie może prowadzić do konkluzji, iż są one ustaleniami dowolnymi, nie mającymi oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Niewątpliwie relacje rodzinne - zarówno pomiędzy małżonkami Ż., jak i pomiędzy M. Ż. a jej córką J. są nieprawidłowe, co rzutuje na pobyty osób zamieszkujących w przedmiotowym budynku. W tym stanie rzeczy należy dokonaną ocenę i wyciągnięte wnioski przez organ odwoławczy uznać za prawidłowe. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Sąd biorąc za podstawę § 18 ust.1 pkt 1 lit.c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu( DZ.U nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznał na rzecz pełnomocnika z urzędu opłatę za czynności adwokackie w niniejszej sprawie.