VIII SA/Wa 205/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...] sp. z o.o. spółka komandytowa o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. spółka komandytowa na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca spółka, prowadząca działalność w zakresie destylowania, rektyfikowania i mieszania alkoholi oraz sprzedaży hurtowej paliw ciekłych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że na jej kondycję finansową miało wpływ również przedmiotowe postępowanie tj. działania strony przeciwnej. Oświadczyła, że poniesienie kosztów postępowania sądowego przekracza jej możliwości finansowe. Ponadto podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok wynosi [...] zł, strata za ostatni rok obrotowy wyniosła (-)[...] zł, zaś strata na koniec stycznia 2016 r. wyniosła (-)[...] zł. Saldo na rachunku bankowym jest ujemne. Do wniosku załączyła bilans oraz rachunek zysków i strat, kserokopie tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. W odpowiedzi na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) spółka złożyła wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie dwanaście miesięcy z saldem na koniec marca 2016 r. [...]. W zakresie wyjaśnienia w jaki sposób finansuje bieżącą działalność oświadczyła, że komandytariusze w latach gdy spółka osiągała dochody pobierali zaliczki na poczet przyszłych zysków, obecnie dokonują oni rozliczeń pobranych zaliczek, finansując tym samym bieżące wydatki nie przynoszącej dochodów spółki. Ponadto spółka sporadycznie wynajmuje posiadaną infrastrukturę magazynową innym podmiotom, otrzymując z tego tytułu wynagrodzenia, pozwalające na pokrycie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem spółki. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Podstawę prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku stanowią przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z ich treścią prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Przy czym powyższa regulacja znajduje również zastosowanie w przypadku jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej takich jak spółka komandytowa. W ocenie referendarza sądowego złożone wyjaśnienia oraz dane, które wynikają z dokumentów finansowych wnioskującej spółki, wskazują, iż strona była w stanie pozyskać środki na opłacenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, nawet jeśli w czterech sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem wpisy od skarg zostały ustalone na łączną kwotę ok. [...]zł. Analizując sytuację majątkową spółki wskazać należy, iż posiada ona określony majątek– wartość środków trwałych według oświadczenia złożonego na formularzu PPPr wynosi [...] zł, a więc wielokrotnie przewyższa opłatę sądową w sprawie. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna, bądź inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych gdy dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, iż od strony można oczekiwać, że będzie dysponować swoim majątkiem w taki sposób, aby uzyskać z niego sumy potrzebne na pokrycie kosztów sądowych, w szczególności, jeśli w porównaniu z jego wartością są one niewielkie (zob. postanowienie z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 478/12). W sprawie istotne jest to, że spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie znajduje się w stanie likwidacji, nie wszczęto wobec niej postępowania upadłościowego. Z analizy przedłożonych dokumentów tj. bilansu wynika, że na koniec 2015 r. spółka posiadała aktywa – należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe wynosiły [...] zł, przy czym nie wyjaśniła w żaden sposób jakie obiektywne przeszkody uniemożliwiają jej dochodzenie należności z tytułu dostaw i usług. W piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r. pełnomocnik spółki wyjaśnił, że aktualnie komandytariusze dokonują rozliczeń pobranych w latach ubiegłych zaliczek, finansując tym samym bieżące wydatki spółki, poprzez dokonywanie wpłat na jej rachunek. Podkreślić w tym miejscu należy, że koszty sądowe również należą do bieżących wydatków, które należy traktować na równi z innymi wydatkami. Z analizy wyciągu z rachunku bankowego istotnie wynika, że spółka realizuje zobowiązania wobec ZUS, opłaca bieżące rachunki za gaz, energię, telefon, obsługę biura rachunkowego. Poza tym, jak wynika ze złożonego oświadczenia spółka wynajmuje posiadaną infrastrukturę magazynową innym podmiotom i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie. Nie jest to zatem sytuacja, w której strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy jest zupełnie pozbawiona możliwości pozyskania środków finansowych. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10) Z całokształtu oświadczeń i dokumentów zgromadzonych w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak jest danych wskazujących, aby utraciła płynność finansową. W tych okolicznościach uznać należy, że skarżąca nie wykazała ponad wszelką wątpliwość, by po jej stronie zachodziły przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji postanowienia.