VIII SA/Wa 206/20
WyrokWSA w Warszawie2020-05-06
Skład orzekający: Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, mimo odmiennych opinii organów opiniujących?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji było zbyt ogólnikowe i nie odnosiło się szczegółowo do wymogów art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zwłaszcza w kontekście opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wskazujących na potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu A. T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która uchyliła decyzję Wójta Gminy stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 KPA poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw, oceniając zasadność zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w dniu 6 maja 2020 r. sprawy ze sprzeciwu A. T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2020 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala sprzeciw.
lSyg. akt VIII SA/Wa 206/20
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2020 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] biorąc za podstawę art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2020 roku, poz. 256, dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania J. O., od decyzji Wójta Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 2019 roku, znak: [...], stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na ,, wydobywaniu kruszywa naturalnego nieobjętego własnością górniczą bez użycia środków strzałowych na obszarze nie przekraczającym 2 ha i wydobyciu w roku kalendarzowym poniżej 20000 m³ kopaliny w miejscowości D. na części działki ew. [...] i [...] oraz wskazującej warunki i wymagania do spełnienia w ramach planowanego przedsięwzięcia – orzekło – uchylić zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Wójt Gminy w [...] decyzją [...] grudnia 2019 roku stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wyżej powołanego przedsięwzięcia.
Odwołanie od decyzji i postanowienia z [...] października 2019 roku wniósł J. O., który wskazanym rozstrzygnięciom zarzucał:
- obrazę art. 63 ust.1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko( Dz.U z 2018 roku, poz. 2081 ze zm. dalej jako ustawa) poprzez braku uwzględnienia opinii sanitarnej Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...] stwierdzającej potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania środowisko dla planowanego przedsięwzięcia z uwagi na charakter, lokalizację, stopień, zakres i szczegółowość opracowania karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz mnogości kwestii wskazanych w opinii sanitarnej, jakie powinien zawierać raport;
- obrazę art. 63 ust.1 pkt 1 lit.d i k) ustawy poprzez brak uwzględnienia opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o istnieniu potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na powietrze atmosferyczne oraz emitowania hałasu oraz gospodarkę wodno – ściekową i ochronę wód;
- naruszenie art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 kpa mające wyraz w pominięciu wydanych w przedmiotowym postępowaniu opinii zgodnie z którymi istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
- naruszenie art. 107 § 3 kpa mające wyraz w braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz postanowienia do stanowiska Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]
Kolegium wskazało, iż podstawę materialno – prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko( DZ.U z 2016 roku, poz. 71 dalej rozporządzenie).
Planowane przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu kruszywa naturalnego nieobjętego własnością górniczą bez użycia środków strzałowych na obszarze nie przekraczającym 2 ha i wydobyciu w roku kalendarzowym poniżej 20000 m³ kopaliny w D., na części działki ew. nr [...] i [...] należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, których mowa w art. 59 ust.1 pkt 2 ustawy i § 3 ust.1 pkt 40 lit.a) tiret trzecie i siódme rozporządzenia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli taki obowiązek został stwierdzony na podstawie art. 63 ust.1 ustawy.
Organ pierwszej instancji pismami z dnia [...] marca 2018 roku wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Organy te stwierdziły potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko o wskazały zakres raportu. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] Zarząd Zlewni w [...] wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istniej potrzeba sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Organ odwoławczy wskazał, iż w przypadku gdy odstąpiono od konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia uzasadnienie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów przewidzianych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego winno zawierać informacje o uwarunkowaniach o których mowa w art. 63 ust.1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko( art. 85 ust.2 pkt 2 ustawy). Umożliwia to bowiem dokonanie oceny, co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania.
Odnośnie wykonania powyższego obowiązku zdaniem organu odwoławczego uzasadnienie organu pierwszej instancji sprowadza się w większości jedynie do ogólnikowych stwierdzeń – brak pełnego, szczegółowego odniesienia się do wymogów z art. 63 ust.1 ustawy, co skutkuje stwierdzeniem, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W konsekwencji stanowisko organu pierwszej instancji należy uznać za dowolne.
Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji przyznał w niniejszej sprawie prymat opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej w sytuacji gdy ta ocena odnosi się do jednego z elementów środowiska – tj. wód powierzchniowych i podziemnych. Natomiast opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] uwzględnia odziaływanie na środowisko w szerszym zakresie- ochrony powietrza, ochrony przed hałasem, a także określi rodzaje ewentualnych zabezpieczeń minimalizujących wpływ inwestycji na środowisko, w tym na znajdujący się w pobliżu ciek wodny. Także opinia sanitarna dotyczy kwestii, które nie leżą w przedmiocie zainteresowania organu właściwego do wydania opinii wodnoprawnej.
Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], że na podstawie danych z karty przedsięwzięcia nie można jednoznacznie określić stopnia wielkości i stopnia oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko( brak możliwości jednoznacznej oceny uciążliwości związanej z emisją pyłów, brak jednoznacznej oceny uciążliwości związanej z hałasem). Odnośnie zgodności odległości cieku wodnego – 50m według normy to tylko zalecenie, a nie norma bezwzględnie obowiązująca i nie można uznać, że planowana inwestycja nie będzie miała wpływu na znajdujący się w pobliżu ciek wodny.
W ocenie Kolegium planowana inwestycja będzie źródłem emisji hałasu do środowiska oraz emisji zanieczyszczeń powietrza. Inwestycja może również oddziaływać na wody powierzchniowe i podziemne i gleby co wiązałoby się z potencjalnym zagrożeniem dla środowiska. W ocenie Kolegium dopiero raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko pozwoli na określenie faktycznej skali zjawiska oraz możliwy zakres środków służących ograniczeniu uciążliwości.
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie wykazał uzasadnionych przyczyn potwierdzających stanowisko, ze realizacja planowanego przedsięwzięcia nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Charakter i skala planowanej inwestycji oraz istniejące uwarunkowania nie pozwalają na uznanie stanowiska organu pierwszej instancji.
W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania przed organem pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na charakter naruszeń nie można ich naprawić w trybie art. 136 kpa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Zdaniem Kolegium nie mogło ono orzec merytorycznie ponieważ stosownie do art. 63 ust.1 ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – w tym przypadku Wójt Gminy w [...].
Sprzeciw od decyzji organu odwoławczego złożył A. T..
Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pomimo tego, iż nie było przesłanek do zastosowania powołanego przepisu.
Z tych względów organ wnosił o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji;
- zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podnosił, iż zarzuty stawiane decyzji organu pierwszej instancji w postaci naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez zbyt ogólnym uzasadnieniu oraz braku odniesienia się do wymogów z art. 63 ust.1 ustawy są nieuzasadnione.
Uzasadnienie sporządzone przez organ pierwszej instancji zawierało wszystkie elementy o których mowa w art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy nie wskazuje wprost, którego elementu z tego przepisu uzasadnienie nie zawierało. Jeśli chodzi o naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa to organ odwoławczy nie wskazał na czym naruszenie tych przepisów miałoby polegać.
Co się zaś tyczy naruszenia art. 63 ust.1 ustawy to zdaniem skarżącego należy wskazać, iż organ pierwszej instancji wyjaśnił co skłoniło go do wydania takiej, a nie innej decyzji, w tym wskazał dlaczego nie przychylił się do opinii sanitarnej oraz opinii wydanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Organ odwoławczy kwestionując prawidłowość i kompletność uzasadnienia decyzji nie wskazał nawet do których kwestii organ ponownie rozpoznając sprawę winien się odnieść. Kolegium nie wskazało żadnych konkretnych wytycznych do których organ winien się odnieść. Takie działanie organu prowadzi jedynie do przewlekłości postępowania, a w żadnym stopniu nie przyczynia się do załatwienia sprawy.
Skarżący na poparcie swojego stanowiska powołał się orzecznictwo sądów administracyjnych( wyroki WSA w Białymstoku z dnia 15 maja 2018 roku, II SA/Bk 870/17, WSA w Łodzi z dnia 28 lutego 2018 roku, II SA/Łd 1014/17, WSA w Kielcach z dnia 25 stycznia 2017 roku, II SA/Ke 916/16) gdzie sądy wskazywały aby odstąpienie od oceny oddziaływania środowisko zostało ocenione w świetle art. 63 ust.1 ustawy, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
Wbrew stanowisku Kolegium organ pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia powoływanych w zaskarżonej decyzji przepisów, a rzeczywistą przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji była odmienna ocena materiału dowodowego.
Z uwagi na powyższe brak było podstaw do zastosowania art. 138 § 2 kpa.
W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wnosił o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym, w którym organ nie przesądzał o istocie sprawy. Przywołany jako prawna podstawa decyzji będącej przedmiotem sprzeciwu art. 138 § 2 kpa stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z przytoczonej normy prawnej stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania pozostaje w ścisłym związku z niewyjaśnieniem zakresu sprawy o istotnym znaczeniu dla jej rozstrzygnięcia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa. Nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 kpa, a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 9/11 (dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 kpa jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie. Konsekwencją powyższego jest to, że dokonując oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 kpa Sąd nie może dokonywać ocen o charakterze przesądzającym dla sposobu zakończenia sprawy. Kontroluje natomiast, czy ziściły się przesłanki do odstąpienia przez organ odwoławczy od wynikającego z treści art. 15 oraz art. 138 i art. 136 kpa obowiązku w pierwszej kolejności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 kpa, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów strony podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to również z brzmienia art. 138 kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (§ 1 pkt 1) bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji (§ 1 pkt 2). Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie okoliczności, w tym również żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 11, Warszawa 2011, komentarz do art. 138, Nb 1 i 5 i powołane tam orzecznictwo). Natomiast wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 kpa. Dopuszczalność wydania tego rodzaju decyzji, ze względu na treść art. 138 § 2 w zw. z art. 136 Kpa wiąże się ze stwierdzeniem przez organ odwoławczy istnienia podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jednak stwierdzone braki postępowania nie są możliwe do usunięcia w trybie art. 136 kpa, który przewiduje, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie art. 136 kpa, nie zaś przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie możliwe kroki w celu merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji. Jednocześnie ma prawo do tego, aby własne orzeczenie, którego nieodłączną częścią jest uzasadnienie, sformułować w taki sposób, który doprowadzi do usunięcia wad rozstrzygnięcia (wskazanego w osnowie) i uzasadnienia orzeczenia organu pierwszej instancji. Innymi słowy, decyzja kasacyjna może zapaść, jeśli wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 kpa (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 229/14, WSA w Lublinie z dnia 18 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 44/13, czy WSA we Wrocławiu z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 349/13 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, iż zarzuty sprzeciwu nie są zasadne.
Należy zauważyć, iż istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy wydanie decyzji środowiskowej dla realizacji przedmiotowej inwestycji wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ pierwszej instancji wbrew stanowisku organu sanitarnego oraz opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uznał, iż przeprowadzenie takiego postępowania jest niezasadne i wystarczające jest ocena dokonana w przedłożonej karcie informacyjnej przedsięwzięcia. .
Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że uzasadnienie stanowiska organu pierwszej instancji o braku potrzeby przeprowadzenia oceny na środowisko sprowadza się w większości do ogólnikowych stwierdzeń, co pozwala uznać, iż brak jest pełnego, szczegółowego odniesienia się do wymogów z art. 63 ust.1 ustawy.
W sytuacji gdy opinia Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...] i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] wskazywała na potrzebę konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania, to organ zajmujący odmienne stanowisko winien szczegółowo odnieść się do argumentacji zaprezentowanej przez te organy. RDOŚ wskazywał, iż ,, na podstawie informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia( dalej kip ) i jej uzasadnieniu nie można ocenić wielkości i stopnia oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Ponadto, z przedłożonej dokumentacji wynika, że istnieje możliwość niedotrzymania dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu poza terenem inwestycji ‘’.
Stanowisko RDOŚ wskazuje na brak możliwości jednoznacznej oceny uciążliwości związanej z emisją pyłów( zapylenia). Trafnie organ odwoławczy zauważa, iż z pyleniem mamy do czynienia nie tylko przy transporcie kruszywa, ale także przy procesie jego wydobywania z części suchej złoża. W tym zakresie brak szczegółowej analizy w kip, a jedynie ograniczono się do podania informacji, że ,, na teren zakładu górniczego będzie średnio wjeżdżać średnio 4 samochody ciężarowe, a koparko – ładowarka będzie średnio pracowała 4 godziny dziennie’’. Nadto wskazano, że pracujący sprzęt, w tym samochody nie spowoduje przekroczenia norm hałasu oraz zanieczyszczenia powietrza.
Uciążliwości związane z hałasem nie zostały poparte żadnymi wyliczeniami, a w ocenie organu odwoławczego podana odległość najbliższej zabudowy od wyrobiska ( 310m) budzi wątpliwości.
W zakresie odległości cieku wodnego od wyrobiska i zgodności z polską normą również jednoznacznie nie mogą przesądzać o braku możliwości oddziaływania. Powołując się na art. 5 ust.3 ustawy z dnia 12 września o normalizacji organ wskazywał, że odległości podane w polskiej normie są tylko wytycznymi, a nie przepisem bezwzględnie obowiązującym. Należy zauważyć, iż w myśl definicji zawartej w art. 5 pkt 5 ustawy karta informacyjna przedsięwzięcia to dokument zawierający podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu. Karta taka nie stanowi jednak dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 kpa i nie może stanowić jedynego źródła materiału faktycznego sprawy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, w świetle której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy danego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego, to bierna podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że niedopuszczalne jest orzekanie przez organy w sprawach dotyczących decyzji środowiskowych wyłącznie w oparciu o niezweryfikowane wnioski, zawarte sporządzonych na zlecenie opracowaniach. Dokonując koniecznych w sprawie ustaleń należy mieć na względzie, że to inwestor określa parametry i obszar przedsięwzięcia. Do zadań organu prowadzącego postępowanie jest weryfikowanie tych danych, ustalenie czy nie znajdują się miejsca na które inwestycja chociażby potencjalnie mogła oddziaływać( por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2015 roku, II OSK 3020/13).
W niniejszej sprawie organ prowadzący postępowanie dał wiarę danym zawartym w karcie, a z drugiej strony ocenę potrzeby przeprowadzenia oceny dokonaną przez organy specjalistyczne uznał za niewiarygodną.
W ocenie Sądu nie odniesienie się w sposób szczegółowy do wątpliwości zgłaszanych przez RDOŚ i PIS, które w związku z uciążliwościami i zagrożeniami wyłaniającymi się z charakterystyki inwestycji mogłyby być skontrolowane w procesie postępowania środowiskowego budzi wątpliwości i wskazuje na potrzebę przeprowadzenia takiego postępowania. Fakt, iż organ nie jest związany opinią organów ochrony środowiska nie daje organowi prowadzącemu postępowanie prawa do dowolnej oceny, bez liczenia się z zarzutami wyżej powołanych organów.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż organ odwoławczy nie mógł w przedmiotowej sprawie zastosować art. 138 § 2 kpa.
Organ odwoławczy nie mógłby sam dokonać merytorycznej oceny, czy też uzupełnić materiał w trybie art. 136 kpa, ponieważ stanął na stanowisku, iż przedmiotowa inwestycja przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagałby przeprowadzenia postępowania i nie są wystarczające informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia.
Należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż Wójt gminy [...] biorąc pod uwagę stanowisko zarówno Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nie odniósł się i nie wskazał dlaczego stanowisko zajmowane przez te organy i wskazywane wątpliwości co do zagrożeń środowiskowych- w zakresie hałasu, zapylenia, oddziaływania na ciek wodny są zupełnie niezasadne. Oparcie swojej oceny na stanowisku Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] jest wystarczające i może odnosić się tylko do kwestii naruszenia środowiska wodnego.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji odniósł się i wskazał zakres warunków środowiskowych, które wymagają przeprowadzenia szczegółowej analizy, podzielając stanowiska zarówno RDOŚ jak i PIS.
Wniesiony sprzeciw w żadnym stopniu tych wątpliwości nie wyjaśnia, a podnoszone uchybienia procesowe nie zasługują na uwzględnienie.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151a § 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło