VIII SA/Wa 212/18
WyrokWSA w Warszawie2018-07-11
Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska – Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzieci z poprzedniego związku małżeńskiego, nad którymi rodzice sprawują opiekę naprzemienną, powinny być uwzględniane przy ustalaniu składu rodziny na potrzeby świadczenia wychowawczego, jeśli brak jest orzeczenia sądu precyzującego zasady tej opieki?Ratio decidendi
Dzieci, nad którymi rodzice sprawują opiekę naprzemienną, mogą być zaliczone do członków rodzin obojga rodziców wyłącznie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, które określa zasady tej opieki w porównywalnych i powtarzających się okresach. Brak takiego orzeczenia uniemożliwia uwzględnienie tych dzieci w składzie rodziny przy ubieganiu się o świadczenie wychowawcze, co prowadzi do odmowy przyznania świadczenia, jeśli dochód rodziny przekracza ustalone kryterium.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna S. S. oraz na dzieci z poprzedniego związku, A. S. i M. S. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że dzieci A. i M. nie są członkami rodziny skarżącego, ponieważ brak jest orzeczenia sądu o opiece naprzemiennej. W konsekwencji, syn S. został uznany za pierwsze dziecko, a dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe. Skarżący kwestionował ustalenie składu rodziny i sposób obliczenia dochodu, powołując się na sprawowanie opieki naprzemiennej nad dziećmi A. i M.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: organ II instancji, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania K. S. świadczenia wychowawczego wnioskowanego na rzecz syna S. [...] S.
Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:
Wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2017 r. K. S. (dalej: "skarżący", "strona", "wnioskodawca") zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz A., M. i S. rodzeństwo S.. W złożonym wniosku jako członkowie rodziny zostały uwzględnione 4 osoby: K. S., syn A. S., córka M. S. oraz syn S. S..
Decyzją z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] organ I instancji działając na podstawie art. 2, art. 4, art. 5, art. 10 ust. 1 i 2, art. 13, art. 18 ust. 2-6 w zw. z art. 48, art. 27 ust. 3, art. 28, art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1851; dalej: "u.p.p.w.d.") oraz rozporządzenia Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1465) odmówił skarżącemu świadczenia wychowawczego wnioskowanego na syna S. [...] S.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż z dostępnych organowi dokumentów składanych przez wnioskodawcę dla potrzeb uzyskania innych świadczeń rodzinnych wynika, iż skład rodziny odbiega od deklarowanego we wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Z załączonego do akt postępowania skróconego odpisu aktu urodzenia S. [...] S. wynika, że jego matką jest B. [...] B., której wnioskodawca nie ujął we wniosku jako członka rodziny, a która zamieszkuje pod adresem wskazanym we wniosku złożonym przez skarżącego.
W dalszej części uzasadnienia organ I instancji powołał przepis art. 4 ust. 2 i 3 oraz art. 5 ust. 1 i 3 u.p.p.w.d. Wskazał również na definicję rodziny zawarta w art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. i wyjaśnił, iż ustawodawca do członków rodziny nie zalicza dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.
W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.
Organ I instancji stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie okresy przebywania dzieci wnioskodawcy M. [...] i A. rodzeństwa S. u każdego z rodziców są ustalone orzeczeniem sądu, następują po sobie i powtarzają się na przemian, jednak nie są mniej więcej równe. Według organu opieka sprawowana przez wnioskodawcę stanowi niecałą 1/3 ogólnego czasu całościowo sprawowanej przez oboje rodziców opieki nad dziećmi. Z tego względu organ nie mógł uznać, że skarżący sprawuje opiekę naprzemienną nad synem i córką, gdyż faktyczne wykonanie przez niego opieki nie spełnia wszystkich jej cech, tj. opieka nie jest sprawowana przez odpowiedni czas, co się wiąże również z intensywnością i jej jakością.
Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ I instancji stwierdził, iż rodzina wnioskodawcy jest trzyosobowa, którą stanowią: wnioskodawca K. S., syn S. [...] oraz matka dziecka – B. B., zaś dochód na osobę w roku 2016 wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe o kwotę [...] zł. Uwzględniając strukturę rodziny oraz dochody rodziny organ I instancji stwierdził, iż wnioskodawca nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia wychowawczego dla syna S. [...] S..
Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, zarzucając naruszenie prawa tj.:
- art. 7, art. 10, art. 11, art. 28, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez złamanie zasady prawdy obiektywnej polegające na nie odniesieniu się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak
i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Niedokonanie przez organ wszechstronnej oceny materiału dowodowego tzn. ograniczenie się w postępowaniu jedynie do przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz poprzez brak szerokiego odniesienia się do zaistniałego stanu faktycznego w tym nie zawarcia oceny w decyzji administracyjnej z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych
u K. S., jak i A. W. S.. Organ I instancji nie podjął wszelkiej staranności i czynności niezbędnych do dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jej rozpatrzenia i przeprowadzenia w szczególności w zakresie ustalenia, kto i w jakim okresie sprawuje opiekę nad małoletnimi dziećmi z poprzedniego związku tj. A. i M. S. oraz kto ponosi koszty utrzymania i uczestniczy w procesie wychowawczym dzieci strony oraz błędnego ustaleniu składu rodziny;
- art. 2 pkt 16, art. 4 ust. 1-2, art. 5 ust. 1 i 2a u.p.p.w.d. poprzez błędną interpretację przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności organ błędnie ustalił skład rodziny strony;
- art. 20 u.p.p.w.d. poprzez błędne uznanie, że nie wystąpiły zmiany mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego u A. [...] S. jako rodzica pobierającego świadczenie przez co, bezpodstawnie pobiera ona świadczenie w sytuacji, gdy faktycznie córka M. [...] przebywa również z ojcem;
- art. 22 u.p.p.w.d. poprzez błędne uznanie w przypadku, gdy zachodzi sytuacja zbiegu prawa do świadczenia wychowawczego wobec czego świadczenie winno być dzielone pomiędzy rodziców proporcjonalnie do czasu, w którym dziecko zamieszkuje u danego rodzica;
- art. 27. 1. u.p.p.w.d organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna;
- brak poszanowania art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz art. 32 punkt 1 i 2 wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości.
Z uzasadnienia odwołania wynika, iż skarżący nie godzi się z przyjęciem przez organ I instancji, iż rodzina składa się z trzech osób. We wniosku z dnia 21 sierpnia 2017 r. w skład rodziny podał syna A. S. ur. [...] r., córkę M. S. ur. [...] r. i są to dzieci z poprzedniego związku, gdzie matką jest A. [...] S., a także syna S. S. ur. [...] r., którego matką jest B. B.. We wniosku nie podał B. B., gdyż jest ona matką jego trzeciego dziecka syna S. S., a przy ustalaniu świadczenia na kolejne dziecko nie jest brany próg dochodowy zgodnie z ustawą. Nie godzi się ze stanowiskiem organu, że małoletnie dzieci A. i M. z poprzedniego związku nie należą do jego rodziny. Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] 2016 r. sygn. akt [...] pkt II, władza rodzicielska została powierzona nad ww. małoletnimi dziećmi obojgu rodzicom i sprawuje opiekę zgodnie z wyrokiem Sądu. W oceni skarżącego, sprawuje on opiekę naprzemienną nad tymi dziećmi z ich matką.
Kolegium, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Przytoczyło brzmienie art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 1 i ust. 3 u.p.p.w.d.
Kolegium wskazało na regulację art. 2 pkt 1 - 2 oraz pkt 16 u.p.p.w.d. podnosząc, iż fakt ustanowienia opieki naprzemiennej obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu musi wynikać z orzeczenia sądu, aby wywołać określony w tym przepisie skutek prawny. Natomiast brak orzeczenia sądu, z którego wynikałby obowiązek sprawowania opieki nad dziećmi, to jest synem A. i córką M. w sposób naprzemienny, uniemożliwia zaliczenie tych dzieci do rodzin obojga rozwiedzionych rodziców. Jednocześnie SKO wskazało, że ustalenie opieki naprzemiennej przez sam organ administracji rozstrzygający sprawę na podstawie badania dodatkowych okoliczności sprawy i zaliczenie na tej podstawie dziecka do rodzin obojga rodziców jest nieuprawnione w świetle wyraźnego brzmienia art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d., posługującego się pojęciem "orzeczenie".
W świetle powyższego Kolegium uznało, iż dzieci skarżącego - syn A. i córka M. - nie są członkami rodziny skarżącego, a zatem syna S. należy uznać za pierwsze dziecko w rodzinie skarżącego, natomiast przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko ustawodawca uzależnił od spełnienia kryterium dochodowego wynoszącego 800 zł.
Dalej Kolegium wskazało na regulację art. 3 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1952), zgodnie
z którą dochodem są - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
SKO wyjaśniło, iż według danych z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów w 2016 r. skarżący uzyskał dochód w wysokości [...] zł – pomniejszony o podatek, składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, czyli o kwotę [...] zł - dochód netto wyniósł [...] zł. Natomiast B. B. w 2016 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł., składki na ubezpieczenie społeczne wyniosły - [...] zł, należny podatek - [...] zł. Na dochód ten złożył się między innymi dochód z zatrudnienia w Specjalnym Ośrodku [...] w R., które - jak wynika z zaświadczenia tego pracodawcy z dnia [...].07.2017 r. - ustało z dniem [...].08.2016 r. Według PIT-11 tego pracodawcy dochód w 2016 r. wyniósł [...] zł. Dochód z tego tytułu jest dochodem utraconym w rozumieniu art. 2 pkt 19b u.p.p.w.d. i w świetle art. 7 ust. 1 nie podlegał uwzględnieniu. A zatem dochód B. B. wyniósł [...] zł – pomniejszony o odliczenia, które łącznie wyniosły [...] zł - dochód netto wyniósł więc [...] zł. Łączny dochód rodziny wyniósł zatem [...] zł, miesięczny – [...] zł, zaś na osobę w rodzinie (3 osoby) – [...] zł.
Konkludując Kolegium podniosło, iż dochód rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d., wynoszące 800,00 zł uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na syna S. [...] S. (pierwsze dziecko). Dlatego świadczenie wychowawcze nie może być przyznane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. wywiódł skarżący, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów tj.:
- art. 7, art. 10, art. 11, art. 28, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez złamanie zasady prawdy obiektywnej polegające na nie odniesieniu się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak
i stosowania norm prawa materialnego, tj. do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Niedokonanie przez organy wszechstronnej oceny materiału dowodowego tzn. ograniczenie się w postępowaniu jedynie do przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz poprzez brak szerokiego odniesienia się do zaistniałego stanu faktycznego, w tym nie zawarcia oceny
w decyzji administracyjnej z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych
u skarżącego. Według skarżącego MOPS oraz SKO w R. nie podjęli wszelkiej staranności i czynności niezbędnych do dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jej rozpatrzenia i przeprowadzenia, w szczególności, iż sprawuje opiekę nad małoletnimi dziećmi z poprzedniego związku, tj. A. i M. S. oraz ponosi koszty utrzymania i uczestniczy w procesie wychowawczym dzieci zgodnie z ustawą;
- art. 2 pkt 16, art. 4 ust. 1. 2, art. 5 ust. 1 i 2a u.p.p.w.d. poprzez błędną interpretację przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności organ błędnie ustalił skład rodziny strony;
- brak poszanowania art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, iż Rzeczpospolita jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz art. 32 punkt 1 i 2 wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Skarżący wniósł o przyznanie świadczenia wychowawczego na rzecz: syna A. S. wysokości 50% świadczenia, córki M. S. wysokości 50% świadczenia oraz syna S. S. wysokości 100% świadczenia za okres 2017/2018 roku, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest niezasadna.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny i znajduje odzwierciedlenie
w dokumentach zgromadzonych w aktach.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 i 2 u.p.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych
z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Natomiast w świetle art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia
2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.
Ww. definicja ustawowa rodziny ma istotne znaczenie w kontrolowanej sprawie. Ustawodawca zdecydował bowiem, że dziecko uznawane jest za członka tylko jednej rodziny, wyjątkowo zaś można je zaliczyć dziecko jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców, jeżeli to dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych sprawowaną w porównywalnych
i powtarzających się okresach. To właśnie doprecyzowanie ustawowe, wskazujące na sprawowanie przez obojga rodziców dziecka opieki w porównywalnych i powtarzających się okresach stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Pojęcie "opieki naprzemiennej" zostało wprowadzone z dniem 1 kwietnia 2016 r. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa
w wychowywaniu dzieci. Z dniem 29 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1062) wprowadzająca instytucję opieki naprzemiennej do polskiego porządku prawnego prawa rodzinnego
i opiekuńczego. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1822) posługuje się pojęciem "orzeczenie, w którym sąd określił, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach". Zgodnie z art. 107 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2015 r. poz. 2082), jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. W braku porozumienia sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
Podobne unormowanie zawarte jest w art. 58 § 1 i § 1a Kodeksu rodzinnego
i opiekuńczego, zgodnie z którymi w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga
o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków
i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. W braku powyższego porozumienia sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga
o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów
z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
W ocenie Sądu organy orzekające w kontrolowanej sprawie prawidłowo ustaliły, że dzieci skarżącego syn A. i córka M. pochodzą ze związku małżeńskiego skarżącego z A. [...] W., który to związek został rozwiązany wyrokiem Sądu Okręgowego w R. [...] Wydział Cywilny z dnia [...].03.2016 r. sygn. akt [...]. Wyrokiem tym Sąd orzekł jednocześnie, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi pozostawia obojgu rodzicom, ustalając miejsce zamieszkania dzieci każdorazowe miejsce zamieszkania matki, a także ustalono kontakty skarżącego z dziećmi (wskazano dni, godziny i okresy).
W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego, za prawidłowe Sąd uznał stanowisko organów orzekających, iż brak orzeczenia sądu, z którego wynikałby obowiązek sprawowania opieki nad dziećmi, to jest synem A. i córką M. w sposób naprzemienny, uniemożliwia zaliczenie tych dzieci do rodzin obojga rozwiedzionych rodziców. A zatem syn A. i córka M. nie mogą być uwzględnione jako członkowie w rodziny skarżącego przy ubieganiu się przez skarżącego o świadczenie wychowawcze na syna S. S.. Prawidłowe jest twierdzenie organów orzekających, że syna S. należy uznać za pierwsze dziecko w rodzinie skarżącego.
Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji prawidłowo ustaliły skład rodziny skarżącego. W tej sytuacji należało zastosować regulację art. 5 ust. 1 i 3 u.p.p.w.d.,
w świetle którego świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.
W okresie zasiłkowym 2017/2018, a więc odnoszącym się do kontrolowanej sprawy, ustalając dochód rodziny skarżącego należało uwzględnić przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku 2016, czyli w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a (art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d.).
W myśl art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W odniesieniu do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, którego przyznanie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci definiuje pojęcia dochodu rodziny i dochodu członka rodziny, a przy definicji dochodu odsyła do przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1, 2 i 4 u.p.p.w.d.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. W art. 7 ust. 1-3 u.p.p.w.d. przewidziano sytuacje zmian w strukturze dochodów rodziny, które powinny być uwzględnione w celu ustalenia dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego. Zmiany te mogą polegać zarówno na utracie dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku, w efekcie czego przy ustalaniu dochodu nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 1), jak też na uzyskaniu dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 2) oraz po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 3), skutkującego odpowiednim jego zaliczeniem. Będą to więc zawsze dochody uzyskane lub utracone w okresie po roku kalendarzowym stanowiącym podstawę obliczenia dochodu rodziny.
Obliczając dochód rodziny skarżącego w 2016 r., który ustalono na kwotę [...] zł ([...] zł dochód K. S. + [...] zł dochód B. B.) organy uwzględniły dochód utracony B. B. z tytułu rozwiązanej umowy o pracę ze Specjalnym Ośrodkiem [...] w R. w kocie [...] zł (kwota netto). Miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł (tj. [...] zł : 12 miesięcy). Miesięczny dochód rodziny składającej się z trzech osób, w przeliczeniu na osobę wyniósł zatem [...] zł (tj. [...] zł : 3 osoby) i przekracza kryterium dochodowe wynoszące dla rodziny wnioskodawcy 800,00 zł o kwotę [...] zł.
Należy zatem uznać, iż organy orzekające prawidłowo wyliczyły miesięczny dochód w rodzinie skarżącego stosując wyżej powołane obowiązujące przepisy. Należy także wyjaśnić, że przedstawiony przez te organy sposób wyliczenia dochodu, jest zgodny w przytoczonymi wyżej przepisami ustawy, a nadto identyczny sposób liczenia dochodu na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, posiadający identyczną regulację prawną, został potwierdzony licznymi orzeczeniami sądów administracyjnych.
Reasumując, wobec prawidłowo ustalonego dochodu rodziny, który na osobę
w rodzinie przekracza kwotę 800 zł organy orzekające zasadnie odmówiły przyznania skarżącemu na okres zasiłkowy 2017/2018 świadczenia wychowawczego na syna S. [...] S. z uwagi na przekroczenie kwoty stanowiącej kryterium dochodowe, uprawniającej do tego świadczenia w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie.
Z powyższych względów zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło