VIII SA/Wa 219/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-25

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, rozpoznając odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę, prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, mimo że decyzja o warunkach zabudowy, stanowiąca podstawę pozwolenia, została następnie uchylona?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, wydając decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę, powinien uwzględnić zmiany stanu prawnego, które zaszły po wydaniu decyzji organu I instancji. W sytuacji, gdy decyzja o warunkach zabudowy, będąca podstawą pozwolenia na budowę, została uchylona decyzją ostateczną, organ odwoławczy nie mógł utrzymać w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż orzekał w zmienionym stanie prawnym. Ponadto, organ odwoławczy nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i nie spełnił wymogów formalnych uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.O. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę warsztatu introligatorskiego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania budynku, miejsc postojowych oraz nasłonecznienia, a także brak odniesienia się do jego zarzutów w odwołaniu. Kluczowym elementem sprawy było uchylenie decyzji o warunkach zabudowy, która stanowiła podstawę wydania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B.O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięcset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Syg. akt VIII SA/Wa 219/08 Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 roku Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej jako k.p.a. oraz na podstawie art. 81 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( DZ.U z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej jako prawo budowlane i § 12 ust.3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( DZ.U nr 75,poz. 690 ze zm), dalej jako rozporządzenie, po rozpatrzeniu odwołania M. O. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 roku, nr [...] - zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku warsztatu introligatorskiego z częścią biurowo- socjalną na części działki nr [...], w obrębie [...] przy ulicy [...] w W. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 roku, nr [...] Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę warsztatu introligatorskiego z częścią biurowo- socjalną na działce nr [...] w obrębie [...] przy ulicy [...] w W. dla D. i T. Z.. Od decyzji organu I Instancji odwołanie złożyli J. O. i M. O.. W ocenie organu odwoławczego analizując prawidłowość wydanej decyzji nie znaleziono podstaw prawnych do jej uchylenia. Inwestor przedłożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę wraz z kompletem dokumentów określonych przepisami prawa budowlanego. Przedłożony do zatwierdzenia projekt posiadał niezbędne uzgodnienia, a lokalizacja obiektu w granicach działek od strony północnej, wschodniej i południowej wynikała z niewielkiej szerokości działki i została podjęta po udzieleniu upoważnienia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 roku w sprawie upoważnienia do udzielania zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia. Akta sprawy zawierają pismo Ministra Transportu i Budownictwa oraz postanowienie Prezydenta W. udzielające zgody na odstępstwo od przepisów rozporządzenia umożliwiające wykonanie ścian bez otworów okiennych i drzwiowych budynku warsztatowego bezpośrednio przy granicach z sąsiednimi działkami o numerach [...], [...], [...] i [...]. W takiej sytuacji, wobec braku występowania niezgodności z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy oraz przepisami prawa budowlanego nie było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Nadto organ podnosił, że z wykonanej linijki słońca wynika, że ewentualna przesłona światła spowodowana projektowanym obiektem może wystąpić dopiero od godziny 16.00 do 18.00. Zatem w ocenie organu zarzut dotyczący występowania przesłony światła nie znalazł potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł B. O.. Skarżący zarzucał zaskarżonej decyzji naruszenie § 12, § 13, § 19 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisów art. 6, art.7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym skarżący wnosił o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji; 2) zasądzenie kosztów postępowania 3) wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu skargi B. O. podnosił, że decyzja Wojewody [...] nie ustosunkowuje się do podniesionych w odwołaniu zarzutów a dotyczących: 1) wydania przedmiotowej decyzji mimo, iż toczyło się postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy- postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku; 2) braku możliwości uczestniczenia w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy zakończonego wydaniem decyzji nr [...] z racji nie uznania współwłaścicieli działki nr [...] za strony w tamtym postępowaniu; Skarżący podnosił, że decyzja o warunkach zabudowy nr [...] roku została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 roku uchylona w całości z powodu jej niezgodności z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. B. O. wskazywał, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2005 roku, nr [...] o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów określonych w § 12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia, umożliwiające wykonanie ścian budynku warsztatowego przy południowej granicy z działką skarżącego zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa na podstawie fałszywego oświadczenia inwestora. Zdaniem skarżącego, gdyby Minister Infrastruktury znał prawdziwe stanowisko sąsiadów oraz wiedząc, że przedmiotowa inwestycja narusza prawa sąsiadów powodując zacienienie, wzrost hałasu i spalin, zeszpecenie krajobrazu poprzez nieproporcjonalnie dużą bryłę budynku gospodarczego wybudowanego wśród zabudowy jednorodzinnej, zgody na odstępstwo by nie wydał. W dalszej części skargi zarzucał, że usytuowanie miejsc parkingowych jest niezgodne z § 19 rozporządzenia, ponieważ odległość wydzielonych miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym powinna wynosić nie mniej niż 7 metrów - w przypadku 4 stanowisk włącznie, a odległość wydzielonych miejsc postojowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 3 metry. W przypadku przedmiotowej inwestycji miejsca postojowe są oddalone o 4 metry od okien budynku mieszkalnego skarżącego. Zdaniem skarżącego, usytuowanie budynku warsztatowego jest niezgodne z § 13 i § 60 rozporządzenia, ponieważ odległość budynku mieszkalnego skarżącego od innych obiektów powinna umożliwiać oświetlenie pomieszczeń znajdujących się w jego budynku. Nadto nie spełnione są wymagania dotyczące nasłonecznienia pokoju w budynku skarżącego znajdującego się na parterze, co najmniej przez 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7-17. Jego zdaniem analiza nasłonecznienia wykonana przez inwestora nie bierze pod uwagę istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...], który zasłania dom skarżącego od strony południowej. Budynek warsztatowy natomiast odcina słońce od strony zachodniej. Kolejnym zarzutem podnoszonym przez skarżącego był zarzut, iż usytuowanie projektowanego budynku jest niezgodny z przepisem § 12 ust.7 rozporządzenia, który stanowi, że budynek gospodarczy nie może być sytuowany w odległości mniejszej niż 8 metrów od ściany istniejącego budynku mieszkalnego. Odległość ta będzie znacznie mniejsza. Nadto otwory okienne w projektowanym budynku są usytuowane w odległości mniejszej niż 4 metry co jest niezgodne z § 12 ust.3 pkt 2 rozporządzenia. Skarżący podnosił i zarzucał, że zaskarżona decyzja nie została uzasadniona zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wskazywał, że organ nie odniósł się do podnoszonych zarzutów w odwołaniu, zarówno co do okoliczności faktycznych jak i naruszeń przepisów prawa. Takie zachowanie zdaniem skarżącego spowodowało, że doszło również do naruszenia przepisów art. 75, art. 77, art.81 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga B. O. zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. [ DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej na podstawie art.145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art.7 k.p.a., będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego wynika, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.10.2001 ; I SA 1110/01, LEX 75 516). Podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia w zakresie decyzji o pozwoleniu na budowę są przepisy ustawy z 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane( DZ.U z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Jednym z obowiązków organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę była ocena, czy przedstawiony przez inwestora projekt budowlany odpowiada wymaganiom z art. 35 ust. 1 prawa budowlanego. Z treści tego przepisu wynika, że pozwolenie na budowę nie może być wydane bez uprzedniego sprawdzenia między innymi zgodności zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi. Podkreślić trzeba, że w tym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę organ bada, czy może dojść do naruszenia interesu osób trzecich, głównie interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości w aspekcie dopuszczalności zabudowy i ewentualnego naruszenia norm i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jak wynika z uzasadnienia skargi, decyzja o warunkach zabudowy nr [...], która była podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 roku. Tak więc organ odwoławczy wydając decyzję w dniu [...] kwietnia 2008 roku, orzekał w zmienionym stanie prawnym, gdzie nie została ta okoliczność wzięta pod uwagę mimo, iż skarżący odwołując się wskazywał, że toczy się postępowanie w zakresie wznowienia postępowania w przedmiocie wydanej decyzji o warunkach zabudowy nr [...]. Zgodnie z art. 138 k.p.a. organ odwoławczy rozpoznając odwołanie, winien orzec mając na względzie zmiany stanu faktycznego i prawnego. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie organ powinien w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy istniejący w chwili orzekania, a nie na dzień wydawania decyzji w I instancji( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 grudnia 2006 roku, syg. akt VII SA/Wa 1482/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2006 roku, syg. akt II OSK 17/06). Postępowanie odwoławcze powinno polegać nie tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz także na weryfikacji zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności i celowości( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2005 roku, VII SA/Wa 292/05, LEX nr 191365). Należy również zgodzić się z zarzutami skargi odnośnie tego, że organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się , bądź w sposób lakoniczny, bez zaprezentowania pełnej argumentacji w kwestii naruszenia przepisów § 19 oraz § 13 i § 60 rozporządzenia. Wobec stawianego zarzutu, iż doszło do naruszenia § 19 rozporządzenia, z uwagi na to, że odległość miejsc postojowych od okien budynku skarżącego jest mniejsza niż wymagana tym przepisem odległość 7 metrów organ nie zajął stanowiska. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na precyzyjne określenie czy wymagane wyżej powołanym przepisem odległości zostały zachowane. Według skarżącego projektowane stanowiska postojowe wymaganych norm nie spełniają. Odnośnie naruszenia przepisów § 13 i § 60 rozporządzenia organ odwoławczy powołał się na wykonaną w postępowaniu " linijkę słońca --. Należy jednak zauważyć, że sporządzone wykresy graficzne nie zawierają opisu i nawiązania do wymagań stawianych przez przywołane przepisy. To powoduje, że ocena materiału dowodowego w tym zakresie musi być uznana za dowolną, nie dającą możliwości przeprowadzenia weryfikacji ustaleń i dokonanej oceny. Należy zgodzić się ze skarżącym, że sporządzone uzasadnienie przez organ odwoławczy nie spełnia wymagań art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje administracyjne wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art.107 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia elementy decyzji administracyjnej- do których należy między innymi jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei § 3 cytowanego przepisu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności powinno zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe uzasadnienie umożliwia przeprowadzenie kontroli, czy decyzja została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe uzasadnienie wiąże się z realizacją zasady przekonywania sformułowanej w ar.11 k.p.a. Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy uznać, iż organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnego rozważenia całokształtu sprawy, jak również nie znalazło to odzwierciedlenia w uzasadnieniu sporządzonym do wydanej decyzji. Nadto należy zauważyć, iż organ odwoławczy ponownie rozpoznaje sprawę merytorycznie w jej całokształcie, odnosząc się między innymi do stawianych zarzutów decyzji organu pierwszej instancji( vide : wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6.02.2003; II SA/Gd 2232/02). Należy zgodzić się ze skarżącym, że organ odwoławczy nie odniósł się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów, czym naruszył przepisy art.7 i art.77 § 1 k.p.a.. który to przepisy nakładają na organ obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien odnieść się do całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym rozpoznać zarzuty z odwołania, a następnie, dokonana ocena winna znaleźć swoje miejsce w sporządzonym uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymagania stawiane przez art.107 § 3 k.p.a. Organ winien dokonywać ustaleń faktycznych i oceny prawnej na datę wydawania decyzji, uwzględniając zmiany jakie zaszły, a mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Z tego względu biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Biorąc za podstawę art. 200 i art.205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach sądowych. Zwrot kosztów postępowania obejmuje uiszczony wpis sądowy od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło