VIII SA/Wa 227/21
WyrokWSA w Warszawie2021-05-05
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda, Iwona Szymanowicz – Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, która zawiera przepisy powtarzające regulacje ustawowe, przekraczające zakres upoważnienia ustawowego lub formułujące nakazy w sposób niejasny, jest nieważna?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, która zawiera przepisy powtarzające regulacje ustawowe, przekracza zakres upoważnienia ustawowego lub formułuje nakazy w sposób niejasny i wieloznaczny, narusza prawo materialne i ustrojowe w sposób istotny, co skutkuje jej nieważnością w całości. Sąd stwierdził nieważność uchwały, uznając, że wady w poszczególnych paragrafach (np. powtórzenie przepisów ustawowych, nadmierne ograniczenia, nieprecyzyjne sformułowania, ingerencja w prawo własności bez podstawy prawnej) są na tyle istotne, że naruszają integralność aktu i uzasadniają stwierdzenie nieważności całej uchwały.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w P. zaskarżył uchwałę Rady Gminy w W. z dnia [...] listopada 2019 r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy W. Zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa materialnego, w tym przekroczenie ustawowego upoważnienia i powtórzenie przepisów innych aktów normatywnych w różnych paragrafach regulaminu, dotyczących m.in. uprzątania zanieczyszczeń, mycia i naprawy pojazdów, pozbywania się odpadów, stanu technicznego pojemników oraz utrzymania zwierząt domowych. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi lub stwierdzenie nieważności uchwały w części.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy w W. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w P. na uchwałę Rady Gminy w W. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy W. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Rada Gminy w W. (dalej: Rada Gminy, organ), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2020 r. poz. 713 ze zm., dalej: u.s.g.) art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2019 r. poz. 2010 ze zm., dalej: u.u.c.p.g.), [...] listopada 2019 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy W. (dalej: regulamin, uchwała).
Skargę na powołaną wyżej uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy w P. (dalej: Prokurator, skarżący), zarzucając:
istotne naruszenie prawa materialnego tj. art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. w zw. z art. 87, art. 94 Konstytucji RP, art. 18 ust.2 pkt 15 u.u.c.p.g. w zw. z § 118 i § 147 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. 2016 r. poz. 283, dalej: Z.t.pt.) polegające na przekroczeniu ustawowego upoważnienia oraz powtórzenia przepisów innych aktów normatywnych poprzez:
- częściowe powtórzenie w § 5 ust 1 załącznika do uchwały obowiązku wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.u.c.p.g. w zakresie uprzątana błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, które przylegają bezpośrednio do nieruchomości;
- ograniczenie w § 6 ust. 1 załącznika do uchwały możliwości mycia pojazdu poza myjniami wyłącznie do nadwozia samochodu;
- ograniczenie w § 6 ust. 2 załącznika do uchwały możliwości przeprowadzania naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami;
- wskazanie w § 7 ust. 1 załącznika do uchwały, że pozbywanie się odpadów komunalnych odbywa się także w workach podczas gdy art. 5 ust. 1 pkt 3a u.u.c.p.g, w ramach wyposażenia nieruchomości wymienia tylko pojemniki;
- w § 10 załącznika do uchwały nałożenie na właścicieli nieruchomości szczegółowego obowiązku dotyczącego zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego i sanitarnego pojemników do zbierania odpadów, który stanowi powtórzenie i modyfikację art. 5 ust. 1 pkt. 1 u.u.c.p.g.;
- ustanowienie w § 15 załącznika do uchwały nakazów dotyczących utrzymania psów i innych zwierząt domowych, podczas gdy regulamin nie powinien zawierać zakazów (nakazów) tylko zalecenia i postulaty
Wskazując na powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że postanowienia zaskarżonego regulaminu, jako aktu prawa miejscowego nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g, być niezgodne z innymi przepisami powszechnie obowiązującymi oraz powtarzać regulacji zawartych w innych przepisach, ani tez formułować ustanowionych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie w całości ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały jedynie w części tj. § 10 załącznika do uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie
w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub
w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności.
Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa,
ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do
zastosowania tej sankcji. Należy zatem odwołać się do przepisów ustawy
o samorządzie gminnym, gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i ten przepis nie definiuje obu rodzajów naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, publ. Lex nr 33805; z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, publ. Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: kpa).
Na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 p.p.s.a prokurator może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że skarga prokuratora jak również większość zarzutów w niej podniesionych świadczące o nieważności zaskarżonej uchwały są zasadne
Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy zwrócić uwagę na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a przepisy tego aktu nie mogą wykraczać poza granice określone ustawowym upoważnieniem, zaś ich treść może być tylko i wyłącznie wykonywaniem przepisów u.c.p.g.
Delegację ustawową dla podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi art. 4 ust. 1 u.c.p.g.. Przepis ten upoważnia radę gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie określonym w art. 4 ust. 2 ustawy.
Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie:
a) selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady,
b) selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w lit. a, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży,
c) uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
d)mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków;
2a) utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów;
3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
4) (uchylony);
5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
7)wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.
2a. Rada gminy może w regulaminie:
1) wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz określić wymagania w zakresie selektywnego zbierania tych odpadów;
2) postanowić o zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie od innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne;
3) określić dodatkowe warunki dotyczące ułatwienia prowadzenia selektywnego zbierania odpadów przez osoby niepełnosprawne, w szczególności niedowidzące;
4) określić wymagania dotyczące kompostowania bioodpadów stanowiących odpady komunalne w kompostownikach przydomowych na terenie nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz zwolnić właścicieli takich nieruchomości, w całości lub w części, z obowiązku posiadania pojemnika lub worka na te odpady;
5) określić warunki uznania, że odpady, o których mowa w pkt 1 oraz w ust. 2 pkt 1 lit. a i b, są zbierane w sposób selektywny.
Przyznane radzie gminy kompetencje do uchwalenia przedmiotowego regulaminu ograniczone zostały do ustalenia w nim jedynie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy i w zakresie ściśle określonym
w ustawie. Jeżeli katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad postępowania, jest zamknięty, to organ ten może dokonywać regulacji prawnych tylko w takim zakresie, w jakim został do tego upoważniony. Elementy wskazane w art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. mają charakter obligatoryjny i wyczerpujący; nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12; wyrok WSA we Wrocławiu z 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 527/06; wyrok WSA w Rzeszowie z 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 59/07; wyrok WSA w Olsztynie z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 513/17, wszystkie wyroki publ. CBOSA).
Postanowienia regulaminu, jako aktu prawa miejscowego, nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g., być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji zawartych w tych przepisach, ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny.
Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów będzie, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego przepisu. Takie wady legislacyjne są traktowane jako przypadki istotnego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1077/09, publ. CBOSA).
Podkreślić należy, że przedmiotowy regulamin stanowi prawo miejscowe, które powinno zawierać treści normatywne, a nie powtórzenia norm zawartych w innych przepisach. Takie "powtarzanie" przepisów za innymi aktami prawnymi, wyższego rzędu, pozbawia w istocie akt charakteru normatywnego, czyni go niejasnym i nieczytelnym, a w konsekwencji uniemożliwia osiągnięcie funkcji, dla jakiej jest stanowiony.
W zaskarżonej uchwale z naruszeniem § 118 Z.t.p. w związku z § 137 Z.t.p. dokonano częściowego powtórzenia w § 5 ust 1 regulaminu regulacji zawartych w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.u.c.p.g. Zasadą prawną jest bowiem, że uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowi przepis prawa powszechnie obowiązujący. Unormowanie § 137 rozporządzenia określa, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw oraz przepisów innych aktów normatywnych.
Za niezgodne z prawem należy w ocenie Sądu uznać także rozwiązanie zawarte w 5 ust 2 regulaminu, według którego właściciele nieruchomości powinni uprzątnąć błoto, śnieg, lód niezwłocznie natomiast innych zanieczyszczeń systematycznie, ponieważ określenie częstotliwości wykonywania tych obowiązków nie zostało przewidziane w obowiązkach uregulowanych w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c 6 u.u.c.p.g.., który ogranicza się jedynie do określenia obowiązku uprzątnięcia błota, śniegu lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Zatem regulamin może jedynie określać obowiązek uprzątnięcia wskazanych zanieczyszczeń, brak jest natomiast upoważnienia do określania czasookresu jego wykonania. Ponadto wskazać należy, że unormowania § 5 ust. 3 regulaminu, formułujące wobec właścicieli nieruchomości obowiązek usunięcia materiałów użytych do likwidacji śliskości chodnika, wkracza w materię uregulowaną już w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.u.c.p.g.., który zobowiązuje właścicieli nieruchomości do uprzątnięcia właśnie z chodników położonych wzdłuż nieruchomości błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń a więc także materiałów użytych do likwidacji śliskości.
Za uzasadniony Sąd uznał zarzut skargi dotyczący zapisu zawartego w § 6 ust 1 regulaminu, zgodnie z którym mycie pojazdów samochodowych poza myjniami dopuszcza ograniczono jedynie do nadwozia samochodu. Do kompetencji rady gminy wynikającej z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.u.c.p.g. należało określenie wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi, a więc określenie ogólnych zasad dotyczących mycia pojazdów poza myjniami, takich jak zasady pozbywania się powstałych w ten sposób nieczystości. Niczym nie jest natomiast uzasadnione ograniczenie możliwości mycia pojazdów tylko do określonych w niniejszym regulaminie części pojazdów.
Poza tym zapis § 6 ust. 2 regulaminu, iż dopuszczalna jest naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi ".. jeżeli nie spowoduje zanieczyszczenia wód, gleby i ziemi ani uciążliwości dla mieszkańców" jest zbyt ogólnym warunkiem, sformułowanym nieprecyzyjnie, nie pozwalającym na wyinterpretowanie konkretnego zachowania. Stoi więc w sprzeczności z zasadą określoności prawa, wyrażoną art. 2 Konstytucji RP i z wymogiem precyzji tekstu aktu normatywnego wynikającym z § 6 Zasad techniki prawodawczej. Jednocześnie Sąd zauważa, że kwestię odprowadzania ścieków do wód, gleby reguluje ustawa Prawo wodne i ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i z treści przepisów tych ustaw wynikają ograniczenia i wymagania związane z prowadzeniem na nieruchomości działalności wiążącej się z odprowadzaniem ścieków.
W ocenie Sądu Rada w § 7 ust 1 regulaminu nie przekroczyła zakresu upoważnienia ustawowego wynikającego z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g. (a nie jak wskazuje skarżący art. 5 ust. 1 pkt 3a u.u.c.p.g.), który w brzmieniu obowiązującym od 6 września 2019 r. w ramach obowiązku wyposażenia nieruchomości wymienia nie tylko pojemniki, jak wskazuje w skardze Prokurator, ale także worki.
Niezgodne z prawem jest rozwiązanie zawarte w § 10 regulaminu, albowiem Rada przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości szczegółowych obowiązków dotyczących zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego i sanitarnego pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych Wskazać należy, iż Rada wykroczyła poza upoważnienia zawarte w ustawie o utrzymanie czystości i porządku w gminach, bowiem ustanawiając powyższe obowiązki w zakresie utrzymania czystości i porządku ciążące na właścicielu nieruchomości Rada uczyniła to w sposób dowolny. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.u.c..p.g. "właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w worki i pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, (...)". Do określenia szczegółowych wytycznych dotyczących sposobu realizacji tego obowiązku rada gminy nie została upoważniona. Za niedopuszczalne uznać zatem należy wprowadzenie w regulaminie dodatkowych obowiązków dotyczących standardów utrzymania pojemników na odpady komunalne.
Organ w odpowiedzi na skargę uznał zarzut dotyczący ww. paragrafu za zasadny.
Jeśli chodzi o zarzut Prokuratora dotyczący § 15 regulaminu a mianowicie, iż nie powinien on zawierać zakazów/nakazów tylko zalecenia i postulaty w odniesieniu do utrzymywania zwierząt domowych to zdaniem Sądu celem legislacji gminnej wskazanej w art. 4 ust.2 pkt 6 u.u.c.g. jest określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, które dotyczą: ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz ochrony przez zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.
Jednakże niezależnie sformowanych przez Prokuratora zarzutów dotyczących ww. paragrafu, Sąd zauważa, iż redakcja § 15 ust. 1 pkt 1 regulaminu jest zbyt ogólna i wieloznaczna, nie pozwalająca na wyinterpretowanie z niej powinności konkretnego zachowania się, a zatem pozostaje w sprzeczności z zasadami techniki prawodawczej. § 15 ust. 1 pkt 1 regulaminu stanowi bowiem, iż osoby utrzymujące psy i inne zwierzęta domowe są zobowiązane do stałego i skutecznego dozoru nad nimi oraz zachowania środków ostrożności, zapewniających ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi. Ustawodawca w art. 4 ust. 2pkt 6 u.u.c.p.g. upoważnił radę gminy do określenia "szczegółowych zasad" dotyczących m.in. obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi. Tymczasem, § 15 ust. 1 pkt 1 regulaminu nie określa żadnej zasady, stanowiąc, że zwierzęta domowe powinny być utrzymywane tak, aby nie były uciążliwe dla innych osób.
Zdaniem Sądu brak precyzyjnego określenia obowiązków stwarza ryzyko dowolnego ich egzekwowania, co w konsekwencji powoduje, że sytuacja prawna podmiotów, których dotyczy ów obowiązek jest niepewna. Świadczy to o istotnej wadliwości zaskarżonego postanowienia. Rada przekroczyła również zasady prawidłowego sporządzania aktów prawa miejscowego, wkraczając w materię uregulowaną częściowo innym aktem normatywnym rangi ustawowej, ponieważ kwestia dozoru nad zwierzętami została unormowana m.in. w art. 77 k.w., zgodnie z którym, kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia (§ 1) oraz kto dopuszcza się czynu określonego w § 1 przy trzymaniu zwierzęcia, które swoim zachowaniem stwarza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia człowieka (§ 2), podlega karze.
Sąd zauważa, również, że organ uchwałodawczy przekroczył delegację ustawową poprzez nałożenie w § 15 ust. 1 pkt. 2 na osoby utrzymujące psy na terenie nieruchomości obowiązku umieszczenia na jej ogrodzeniu w miejscu widocznym tabliczki ostrzegawczej z napisem "uwaga pies" lub innej o podobnej treści, podczas gdy przepis art. 4 ust. 2pkt. 6 u.u.c.p.g. nie upoważniał Rady do ingerowania w taki sposób w prawo własności. Przepis art. 4 ust. 2 pkt u.u.c.p.g.. nie upoważniał Rady do ingerowania w prawo własności w ten sposób aby nałożyć na właścicieli nieruchomości obowiązek oznakowania tabliczką ze stosownym ostrzeżeniem nieruchomości; art. 4 ust. 2 pkt 6 u.u.c.p.g. pozwala nakładać obowiązki wyłącznie w odniesieniu do terenów przeznaczonych do użytku publicznego, a nie prywatnego.
Mając na względzie niepełny i częściowo nieprawidłowy sposób realizacji przez Radę Gminy w W. delegacji ustawowej koniecznym stało się stwierdzenie przez Sąd nieważności całej zaskarżonej uchwały, gdyż wyeliminowanie jej tylko w zakresie obejmującym zaskarżone regulacje naruszyłoby integralność zaskarżonego aktu prawa miejscowego i pozbawiałoby go koniecznych i niezbędnych elementów określonych w art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło