VIII SA/Wa 229/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-07
Skład orzekający: Renata Nawrot, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek chlewni, wybudowany w granicy działki i powodujący niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, podlega nakazowi przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli obecnie nie jest użytkowany jako chlewnia?Ratio decidendi
Budynek chlewni, wybudowany w granicy działki i powodujący niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, podlega nakazowi przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Ocena ta jest niezależna od obecnego sposobu użytkowania budynku, gdyż postępowanie dotyczy legalizacji samowoli budowlanej i oceny uciążliwości związanych z pierwotnym przeznaczeniem obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku chlewni, wybudowanego bez wymaganych zezwoleń. Budynek był przedmiotem wieloletniego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Organy administracji kilkukrotnie uchylały decyzje i przekazywały sprawę do ponownego rozpoznania, zobowiązując inwestora do wykonania określonych robót lub złożenia ekspertyz. Ostatecznie, po analizie opinii sanitarnych i pism wskazujących na uciążliwości, organy uznały, że budynek powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co stanowiło podstawę do wydania nakazu rozbiórki. Skarżący kwestionował ustalenia organów, podnosząc m.in. że budynek nie jest już użytkowany jako chlewnia i został wyremontowany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku chlewni oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku chlewni.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 5 grudnia 1994 r. K. P. zawiadomił Wójta o rozpoczęciu przez inwestora budowy budynku chlewni bez wymaganych zezwoleń. Przedmiotowa sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez organy różnych szczebli zarówno
w postępowaniu administracyjnym, jak i przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W 2000 r. w związku ze zmianą przepisów o właściwości organów, sprawa została przekazana do załatwienia do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej: PINB, organ I instancji).
Decyzją znak [...] z [...] lipca 2000 r. organ I instancji orzekł
o odmowie wydania decyzji o nakazie rozbiórki budynku chlewni. Na skutek odwołania K. P. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] lipca 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę PINB postanowieniem znak [...] zawiesił postępowanie administracyjne. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] z [...] lipca 2003 r.
Decyzją znak [...] z [...] lipca 2007 r. PINB nakazał inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych. Na skutek odwołania K. P. organ odwoławczy decyzją Nr [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Następnie decyzją znak [...] z [...] kwietnia 2009 r. PINB ponownie nakazał inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych. W wyniku postępowania odwoławczego WINB decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z 14 stycznia 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 567/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi inwestora oddalił skargę.
Kolejną decyzją z 20 kwietnia 2011 r. PINB nakazał skarżącemu wykonanie określonych robót budowlanych. W wyniku postępowania odwoławczego WINB decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2011 r. po raz kolejny uchylił zaskarżoną decyzję
w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z 20 grudnia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 699/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi inwestora oddalił skargę.
Postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. PINB w ramach prowadzonego postepowania legalizacyjnego zobowiązał inwestora do złożenia ekspertyzy wykonanych robót i stanu technicznego budynku chlewni w zakresie kwestii niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia się warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, a także czynności lub robót budowlanych mających doprowadzić budynek do stanu zgodnego z prawem, w terminie 30 dni od doręczenia niniejszego postanowienia.
Wobec bezczynności skarżącego w tym zakresie na skarżącego nałożono grzywnę w celu przymuszenia wykonania ww. obowiązku (postanowienie PINB znak [...] z [...] października 2014 r.). Rozstrzygnięcie to w wyniku postępowania zażaleniowego zostało uchylone przez WINB postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2014 r. Następnie PINB w ramach konkursu ofert wyłonił podmiot, któremu zlecił wykonanie ekspertyzy stanu technicznego budynku chlewni.
W dniu 19 lutego 2015 r. do organu I instancji wpłynęła dokumentacja p.n. "uzupełnienie do inwentaryzacji powykonawczej budynku chlewni", wykonana przez L. T..
Decyzją znak [...] z [...] maja 2015 r. PINB, po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku K. P. w sprawie budowy budynku chlewni bez wymaganych zezwoleń na posesji w R. [...], gmina R., nakazał inwestorowi – J. P. (właścicielowi działki nr [...]) doprowadzić budynek chlewni wybudowany na działce siedliskowej o nr ewid. [...] w R. do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego poprzez wykonanie: 1) wzmocnienia istniejących dwóch podciągów stalowych dwuteownikiem 140 po jednej sztuce dla każdego podciągu lub zwiększenie ilości słupów z dwuteownika 160 podpierających podciąg z 3 sztuk słupów do 7 sztuk słupów w rozstawie co 2,45 m dla każdego podciągu; 2) w pomieszczeniach przeznaczonych dla inwentarza żywego przewodów wentylacyjnych oraz wykonanie urządzeń wentylacyjnych lub klimatyzacyjnych w pozostałych pomieszczeniach budynku; 3) urządzenia zapewniającego odprowadzenie wód opadowych od budynku np: opaski z płytek chodnikowych 50x50x7 cm na podsypce piaskowej grubości 15 cm wokół całego budynku; 4) zabezpieczenia zewnętrznego zbiornika na nieczystości ciekłe poprzez zamontowanie pokrywy, w terminie 6 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. Przed przystąpieniem do użytkowania uzyskać pozwolenie na użytkowanie.
Na skutek odwołania złożonego przez K. P. organ odwoławczy decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2015 r., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie WINB, że na podstawie wydanego w sprawie wyroku sądu administracyjnego z 20 grudnia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 699/11 (oddalającego skargę skarżącego na decyzję WINB z 21 czerwca 2011 r.) organ I instancji był zobowiązany do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy poprzez ustalenie, czy została spełniona w niniejszej sprawie przesłanka
z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U.
z 1974 r. Nr 38 poz. 229, ze zm., zwana dalej: p.b. z 1974 r.) uniemożliwiająca legalizację spornego budynku. Wbrew ww. zaleceniom organ I instancji zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność negatywnego oddziaływania chlewni na ludzi i mienie.
Wyrokiem z 7 września 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 910/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi inwestora oddalił skargę.
Ponownie rozpoznając sprawę PINB decyzją znak [...] z [...] grudnia 2015 r., działając na podstawie art. 83 ust. 1, art. 103 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., zwana dalej: p.b.), art. 37 ust. 1 p.b. z 1974 r. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), nakazał skarżącemu przymusową rozbiórkę budynku chlewni wybudowanego na działce nr ewid. [...] w R..
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż skarżący wraz z żoną jest właścicielem gospodarstwa rolnego z siedliskiem w zabudowie zagrodowej sytuowanym na działce nr [...]. Według planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy R. na lata 1988 - 2000 (uchwała nr IV/12/88 Gminnej Rady Narodowej w R. z 25 listopada 1988 r. – Dz. Urz. Woj. R. Nr 22 poz. 237 zmieniony uchwałą nr XVII/5/91 Rady Gminy w R. z 16 czerwca 1991 r. – Dz. Urz. Woj. R. Nr 14 poz. 133, zwany dalej: planem ogólnym), działka nr [...] jest położona na terenie mieszkaniowo-usługowym stanowiącym teren budowlany oznaczony na rysunku planu numerem i symbolem: 1.24 MR - Teren budownictwa zagrodowego. Dopuszcza się lokalizację nowych zagród, wymianę i uzupełnienie zabudowy. W opisie planu ogólnego w pkt 2.2.1. Tereny mieszkaniowo-usługowe podano "W obrębie terenów mieszkalno-usługowych dopuszcza się wszelkie formy budownictwa mieszkaniowego. Budownictwo mieszkaniowe i jednorodzinne, małe domy mieszkalne wielorodzinne. Z tego zapisu wynika, że budownictwo zagrodowe i jednorodzinne jest traktowane jako jedna z form budownictwa mieszkaniowego. Budownictwo mieszkaniowe nie jest funkcją uciążliwą. Według planu dopuszcza się również realizację wszelkich innych funkcji nieuciążliwych dla otoczenia z zachowaniem przepisów sanitarnych oraz prawa budowlanego. Chodzi tu o realizację usług rzemieślniczych lub produkcji nieuciążliwej (przemysł), jeżeli istnieje możliwość zachowania strefy ochrony sanitarnej w obrębie własnej działki. Hodowla zwierząt nie jest działalnością rzemieślniczą ani produkcją przemysłową.
Podał dalej, iż działka nr [...] nie leży w Obszarze Krajobrazu Chronionego oraz wskazał – w odniesieniu do spornej inwestycji warunki jakie powinno spełniać budownictwo zagrodowe, które określone zostały w przepisach § 10-16 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska
z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U z 1980 r. Nr 17, poz. 62), które obowiązywało do 31 marca 1995 r. Wskazał na opinię Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego
w B.h znak [...] z [...] marca 1995 r. w sprawie budowy chlewni dla warchlaków w ilości [...] szt. w miejscowości R. [...] (sporządzoną na wniosek inwestora), pozytywnie opiniującą inwestycję. Opinia ta została uchylona następnie postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego
w R. znak [...] z [...] kwietnia 1995 r. opiniującym negatywnie projekt lokalizacji chlewni.
Organ I instancji wskazał, iż z orzeczenia technicznego (p.n.: "Inwentaryzacja budowlana powykonawcza budynku chlewni" z sierpnia 1997 r.) dotyczącego oceny stanu technicznego istniejącego budynku chlewni sporządzonej przez E. K. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej
i konstrukcyjno-inżynierskiej wynika, że ogólnie stan techniczny budynku jest dobry. Roboty budowlane wykonano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Po wykonaniu zalecenia w punkcie 3.1 (dotyczącego wzmocnienia podciągów stalowych dwuteownikiem 140 po jednej sztuce dla każdego podciągu, konstrukcję stalową pomalować dwukrotnie farbą olejną) budynek nie stanowi zagrożenia dla przebywających w nim ludzi i ich mienia. Z obliczeń biegłego wynika, że podciągi powinny posiadać powierzchnię zbrojenia minimum 5,59 cm2, natomiast podciągi posiadają zbrojenie o powierzchni 5,08 cm2. Z uzupełnienia do ww. opinii wykonanej 18 lutego 2015 r. przez Leszka Trzaskę wynika, że nie stwierdzono znacznego zużycia głównych elementów konstrukcyjnych budynku - fundamentów, ścian nośnych, stropów oraz konstrukcji i pokrycia dachu. Natomiast inne elementy budynku wymagają wzmocnienia lub remontu należy wzmocnić podparcie stropu poprzez zwiększenie ilości słupów, zabezpieczyć konstrukcję stalową przed korozją, uzupełnić i wyregulować obróbki blacharskie, nakryć zbiornik na nieczystości ciekłe. Ww. biegły zaproponował drugie rozwiązanie wzmocnienia podciągów polegające na montażu pośrednich słupów w rozstawie co 2,45 m z dwuteownika 160.
PINB wyjaśnił dodatkowo, iż w piśmie z 1 października 2015 r. K. P. wskazał uciążliwości jakie powoduje budynek chlewni, są to: 1) emisja zapachowa, uciążliwy odór, który wydostaje się z kanałów wentylacyjnych, okien
i drzwi oraz zbiornika na gnojowicę. Odległość zamontowanych otworów drzwi od granicy i ściany budynku sklepu wynosi 25 cm, okien chlewni od ściany budynku sklepu wynosi 150 cm, drzwi chlewni do załadunku i rozładunku zwierząt oraz usuwania nieczystości wynosi 380 cm; 2) hałas, drgania i wibracje budynku. Bezpośrednie wybudowanie chlewni przy ścianie budynku sklepu, brak dylatacji
i odpowiedniej izolacji akustycznej powoduje przenoszenie dużego hałasu i drgań od maszyn, urządzeń i zwierząt, które znajdują się w chlewni; 3) wilgoć, bezpośrednie wybudowanie chlewni przy ścianie budynku sklepu, brak dylatacji i odpowiedniej izolacji termicznej powoduje przenikanie wilgoci do budynku sklepu; 4) szkodniki-gryzonie, muchy, insekty, larwy. Brak strefy ochronnej wokół budynku chlewni powoduje łatwe przemieszczanie się szkodników na działkę [...], tym samym zmusza jej właściciela do przeprowadzania częstszych zabiegów deratyzacji i dezynsekcji oraz zabezpieczenia swojej działki przed zwiększoną ilością szkodników, które są uciążliwe i wyrządzają znaczne szkody. Powyższe uciążliwości powodują znaczne ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej, brak możliwości rozwoju, np. magazynowania i sprzedaży artykułów spożywczych. Nadto spadek obrotów ze względu na zniechęcenie klientów odwiedzających sklep, spowodowane emisją nieprzyjemnych zapachów z blisko wybudowanej chlewni. Spadek wartości rynkowej nieruchomości. Z kolei bezpośrednia lokalizacja chlewni wpływa negatywnie na warunki pracy w sklepie przemysłowym na działce [...]. Wskazane okoliczności wpływają stresująco, drażniąco i rozpraszająco na pracowników i klientów sklepu.
Organ I instancji stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym opinia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z 26 kwietnia 1995 r. negatywnie oceniająca sporną inwestycję, a także charakter obiektu, jego wielkość i sposób użytkowania uzasadniają twierdzenie, że budynek chlewni będzie powodował niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący podał, że wykonał wszystkie zalecenia organu, tylko do chwili obecnej "nikt tego nie odebrał". Podał, iż żąda przeprowadzenia ekspertyzy – pomiaru drgań i wibracji, na które powołuje się organ I instancji w decyzji. Uważa, iż pismo K. P. jest bzdurą, bo skarżący nie hoduje już świń i nie posiada żadnych maszyn, które powodowałyby hałas. Obecnie sporny budynek jest magazynem na zboże i sprzęt rolniczy.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości
i orzekając co do istoty sprawy – nakazał inwestorowi przymusową rozbiórkę budynku chlewni.
W uzasadnieniu decyzji po przedstawieniu stanu sprawy organ odwoławczy podał, iż przedmiotem postępowania jest decyzja nakazująca skarżącemu przymusową rozbiórkę budynku chlewni zrealizowanego na działce nr ewid. [...]
w R. w warunkach samowoli budowlanej. Ocenił, iż organ I instancji dokonał właściwej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, a argumenty podnoszone
w odwołaniu pozostają bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia.
Wskazał, iż zastosowanie w niniejszej sprawie ma przepis art. 37 ust. 1 p.b.
z 1974 r. Orzeczenie rozbiórki na podstawie tego przepisu może nastąpić wyłącznie
w przypadku spełnienia wymienionych w jego dyspozycji przesłanek - obiekt taki musi znajdować się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę danego typu bądź też powoduje zagrożenie dla osób i mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponadto w wyroku z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 699/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
przesądził, że przy ocenie legalności inwestycji PINB nie wykluczył przesłanki wskazanej w art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r.
Zdaniem organu odwoławczego PINB słusznie uznał, że negatywne stanowisko Państwowego Inspektora Sanitarnego R. – J. w przedmiocie lokalizacji chlewni na działce skarżącego w granicy z działką P. wypełnia przesłanki wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. Organ ten orzekł bowiem (postanowienie z 26 kwietnia 1995 r.), iż nie jest decydujące to, czy istniejące obiekty magazynowe na działce P. są nadal eksploatowane, lecz należy uwzględnić rzeczywiste naruszenie interesu osób trzecich, zwłaszcza, że chlewnia (jako obiekt o dużej uciążliwości) miałaby być usytuowana na samej granicy sąsiadujących działek. Przy wyrażeniu opinii w sprawie lokalizacji budowy obiektu przeznaczonego na chlewnię do 100 szt. warchlaków na samej granicy dwóch działek wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich powinny być wyraźnie określone. Uwzględnienie ich jest uzasadnione faktem lokalizacji budowy chlewni na samej granicy przy budynkach magazynowych, jak i brakiem możliwości lub co najmniej znacznym ograniczeniem wykorzystania tych budynków.
Podał dalej, iż w toku postępowania (pismo z 9 lipca 2015 r.) wystąpił do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie o udzielenie informacji, czy podtrzymuje stanowisko wyrażone w ww. postanowieniu.
W odpowiedzi na powyższe organ ten wskazał na walor prawomocności i ww. rozstrzygnięcia. Podkreślił także, że stanowisko Państwowej Inspekcji Sanitarnej wyrażone w ww. postanowieniu dot. lokalizacji budynku inwestorskiego było negatywne, a zatem obecność na działce nr [...] w R. może nosić znamiona samowoli budowlanej.
WINB uznał, iż z uwagi na usytuowanie spornego budynku w sposób niedopuszczalny pogorszeniu uległy warunki użytkowe działki sąsiedniej. Przywołał
w tym zakresie pismo K. P. z 1 października 2015 r. określającego uciążliwości, jakie powoduje sporny budynek chlewni, wybudowany
w granicy działek [...] i [...], przyległy bezpośrednio ścianą do budynku sklepu na działce [...] K. P..
Ostatecznie wywiódł, iż stan faktyczny sprawy wypełnia przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. Wyjaśnił jednocześnie, iż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji PINB podał wyłącznie art. 37 ust. 1 p.b. z 1974 r., natomiast podstawę prawną nakazu rozbiórki z uwagi na niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych działki sąsiedniej stanowi art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r., co uzasadniało uchylenie ww. decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania podał, że są one niezasadne i nie mają wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślił także, że nieznajomość przez inwestora przepisów obowiązującego prawa nie usprawiedliwia dokonania samowoli budowlanej i nie skutkuje jej zalegalizowaniem.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego (i jej uzupełnieniu) skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podał, iż budowę rozpoczął po uprawomocnieniu się decyzji z 30 listopada 1994 r., na co posiada dziennik budowy. Wskazał, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu, że chlewnia nie istnieje od wielu lat. Organ nie zebrał w sposób wystarczający materiału dowodowego i nie rozpatrzył go wyczerpująco, zgodnie
z treścią art. 7 i art. 77 k.p.a. Przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę budynku
z powodu jego uciążliwości obowiązkiem organu było zbadanie stanu faktycznego – stwierdzenia aktualnego stanu użytkowania spornego budynku, który od lat nie jest już użytkowany jak chlewnia.
Skarżący podniósł także, że sporny budynek zgodnie z obowiązkami nakładanymi na niego we wcześniejszych decyzjach został wyremontowany i wszelkie zagrożenia usunięte na tyle, że budynek jest obecnie bezpieczny. Nie zgadza się
z wykonaniem rozbiórki na własny koszt. Zanegował także wykaz uciążliwości jakie powoduje budynek chlewni podany przez K. P., niezrozumiałe są dla niego argumenty o hałasie, drganiach.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 699/11 i 7 września 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 910/15 oddalił skargi skarżącego złożone na decyzje kasacyjne WINB.
Zgodnie z art. 153 u.p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Analizując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, iż
w postępowaniu prowadzonym po wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie organ I instancji prawidłowo wykonał zalecenia sądu.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy jeżeli dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy postępowanie wyjaśniające lub tylko sama ocena zaskarżonej decyzji wykazały, że narusza ona przepisy prawa materialnego albo jest niezasadna (niecelowa, niesłuszna).
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż prawidłowe są ustalenia organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż prowadząc postępowanie po wydaniu przez wyroku z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 699/11 oddalającym skargę inwestora na decyzje WINB nr [...] z [...] czerwca 2011 r. (uchylającą decyzję PINB z [...] kwietnia 2011 r.), organ I instancji związany był na podstawie art. 153 p.p.s.a. ustaleniami tego wyroku. W sprawie nie stwierdzono zmiany stanu faktycznego lub prawnego, które wyłączałoby związanie wyrokiem.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził, że uchylając decyzję organu I instancji
i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r., ale należy ponownie przeanalizować materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie pod kątem istnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. Wnioski wyciągnięte przez PINB w tym zakresie są przedwczesne, nie poparte wszechstronnym wyjaśnieniem przesłanki uciążliwości chlewni dla otoczenia. Organ odwoławczy wskazał na możliwość zobowiązania inwestora w trybie art. 56 p.b. z 1974 r. przez organ I instancji do złożenia stosownej ekspertyzy wyjaśniającej jednoznacznie niejasności podniesione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co znalazło pełną aprobatę również składu orzekającego.
Także z wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 7 września 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 910/15 oddalającego skargę skarżącego na decyzję WINB uchylającą decyzję organu I instancji wynika, iż PINB był zobowiązany do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy poprzez ustalenie, czy została spełniona w niniejszej sprawie przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. uniemożliwiająca legalizację spornego budynku.
Z przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy oraz przedstawionych przy skardze akt administracyjnych sprawy wynika, iż organ I instancji wykonał ww. wytyczne. Skierował bowiem do stron postępowania pismo (z 11 września 2015 r.) wzywające do wskazania faktycznych uciążliwości, jakie powoduje budynek chlewni wybudowany na działce nr [...]. PINB wystąpił także do pięciu podmiotów z zapytaniem o cenę wykonania oceny budynku chlewni w zakresie niebezpieczeństwa dla ludzi
i mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia się warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. W terminie zakreślonym przez organ na zgłoszenie ofert (do 15 października 2015 r.) wpłynęła oferta tylko jednego podmiotu, do których skierowano zapytanie o cenę. Natomiast 5 października 2015 r. do PINB wpłynęło pismo od K. P. wymieniające szczegółowo uciążliwości powodowane przez sporny budynek chlewni.
W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 p.b. z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W przekonaniu Sądu, organ I instancji właściwie ocenił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza spełnienie ustawowej przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r., że sporna inwestycja – budynek chlewni sytuowany w granicy działek [...] i [...] powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dodatkowo zwrócić uwagę należy, że organy umożliwiły skarżącemu (inwestorowi) przedstawienie – opinii wyrażającej odniesienie się do przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b., a więc złożenie w tym celu stosownej opinii wykonanej przez biegłego. Skarżący nie przedstawił organowi stosownej opinii.
Nie może być przerzucany ciężar sporządzenia takiej opinii na organ, w sytuacji gdy koszt sporządzenia takiej opinii jest znaczny i w tym zakresie w ocenie Sądu organ
w celu dokonania ustaleń faktycznych, a więc ustalenia: niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia zwrócił się do zainteresowanych stron postępowania.
Oczywiście organ I instancji nieprawidłowo w podjętej decyzji z 10 grudnia 2015 r. wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 37 ust. 1 p.b.z 1974 r.) zamiast art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. Jednak organ odwoławczy prawidłowo to uchybienie PINB usunął.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do wydania przez WINB decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zaś zarzuty zawarte
w rozpoznawanej skardze należało uznać za bezzasadne, co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że obecnie nie ma chlewni, co powoduje jak twierdzi skarżący brak ustalenia aktualnego stanu faktycznego, to bez wątpienia jest to zarzut całkowicie chybiony. Organy prawidłowo dokonały ustalenia stanu faktycznego
i prawnego będąc związane wytycznymi Sądu wynikającymi z wyroków VIII SA/Wa 699/11 i VIII SA/Wa 910/15. Skarżący w swoich zarzutach opiera się na argumentach, że obecnie nie ma dowodu na uciążliwość chlewni, bowiem jest inne przeznaczenie budynku. Jest niesłuszny wywód, bowiem przeprowadzone postępowanie dotyczyło legalizacji budynku chlewni. Dlatego dokonana ocena dotyczyła uciążliwości jakie powoduje budynek chlewni usytuowany w granicy z działką sąsiednią. Obecne przeznaczenie budynku na magazyn nie ma w tej sytuacji żadnego znaczenia. Nie maja wpływu na dokonaną ocenę koszty jakie poniósł lub poniesie w przyszłości skarżący, co podnosi w skardze.
Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło