VIII SA/Wa 257/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2008 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 roku nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98 poz. 1071 ze zmianami, dalej jako kpa) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006r. Nr 122 poz. 851 ze zmianami ) po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej nie stwierdził u A.H. choroby zawodowej, gdyż obserwacja w kierunku [...] wymieniona w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132 poz. 1115), dalej jako rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych ) wypadła negatywnie. W uzasadnieniu organ powołał się na orzeczenia lekarskie wystawione przez Instytut Medycyny Pracy, Przychodnię Chorób Zawodowych w Ł. oraz przez M. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w R. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organ I instancji wskazał, że badania specjalistyczne przeprowadzone przez w/w jednostki nie wykazały cech klinicznych [...] pochodzenia zawodowego. Odwołanie od powyższej decyzji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. złożył A.H. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji w celu przeprowadzenia stosownych, aktualnych badań w kierunku ustalenia występowania u niego choroby zawodowej w postaci [...]. Podniósł, że w latach 1969-1973 oraz 1979-1991 pracował jako stolarz, a od 1992 do 2002 roku w Nadleśnictwie M. jako robotnik leśny i pilarz. Podczas trwania stosunku pracy w powyższym Nadleśnictwie stwierdzono u niego występowanie chorób [...] i [...]. Choroba [...] jest jego zdaniem konsekwencją wykonywanej pracy pilarza. Podniósł, że posiada skierowanie na operację z powodu tej choroby. W konkluzji wywiódł, że badania na które powołuje się Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie były przeprowadzone w kierunku ustalenia choroby [...] tylko zespołu wibracyjnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 roku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że zostało ono zainicjowane w wyniku zgłoszenia przez Prywatny Ośrodek Medycyny Pracy w S. pismem z dnia 12 lutego 2003 roku dotyczącym podejrzenia wystąpienia u A.H. choroby zawodowej [...] i [...]. W wyniku powyższego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wszczął postępowanie w sprawie, a następnie dokonał oceny narażenia zawodowego pod kątem zawodowej etiologii [...] oraz [...] ( w dalszym toku postępowania kwestia zawodowego charakteru [...] prowadzona była odrębnym trybem). Organ przyznał, że odwołujący się podczas wykonywania obowiązków zawodowych był narażony na przeciążenie układu ruchu, drgania mechaniczne przekazywane na kończyny górne oraz czynniki biologiczne. Tym samym, organy inspekcji i lekarze orzecznicy nie kwestionują faktu jego wieloletniego narażenia na nadmierne przeciążenie ruchu. Jednakże, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, przy zgłaszaniu podejrzenia , rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy, można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Zdaniem organu II instancji, w przypadku sprawy choroby zawodowej A.H. powyższa przesłanka nie została spełniona. Sprawa choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni nadgarstka była rozpatrywana przez dwie uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostki służby zdrowia I i II stopnia. Odwołujący się został przebadany w Poradni Chorób Zawodowych M. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w R. ( orzeczenie lekarskie nr 16/05 z dnia 15 czerwca 2005 roku ) oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. ( orzeczenie lekarskie nr KP/287/06 z dnia 11 kwietnia 2006 roku ). W obu jednostkach uprawnionych do orzekania orzeczono brak podstaw do rozpoznania przedmiotowej choroby. Jak wynika z ostatecznego orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w Ł. na podstawie przeprowadzonych konsultacji ustalono, że zgłaszane dolegliwości oraz wyniki badań diagnostycznych nie prezentują cech klinicznych [...]. Odnosząc się do zarzutu A.H., że posiada on skierowanie na zabieg operacyjny z powodu [...], organ odwoławczy wyjaśnił, że zostało ono wystawione przez specjalistę chirurga z Poradni Ogólnej R. Szpitala Specjalistycznego, a powyższa jednostka służby zdrowia nie jest wymieniona w rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych jako jednostka uprawniona do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Tym samym, jej opinia nie może być traktowana jako orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej, lecz wyłącznie jako jeden z dowodów w sprawie. Odnośnie zaś do żądania odwołującego się o przeprowadzenie kolejnego badania, organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne. W wydanych orzeczeniach lekarskich szczegółowo i wnikliwie odniesiono się do przeprowadzonych badań diagnostycznych i podano prawdopodobne przyczyny dolegliwości pacjenta ze strony narządów ruchu. W konkluzji swojego rozstrzygnięcia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wywiódł, że zgodnie z wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy Inspekcji Sanitarnej nie posiadają kompetencji do weryfikacji dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego - niż to uczynili lekarze orzecznicy - rozpoznania schorzenia oraz wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej wbrew ustaleniom poczynionym przez lekarzy orzeczników. Powyższa decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. stała się przedmiotem skargi jaką złożył A.H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której powtórzył dotychczasowe argumenty zawarte w odwołaniu. Dodał ponadto, że obecnie posiada opinię biegłych lekarzy sądowych z kwietnia 2008 roku, w której stwierdzono u niego chorobę [...]. Załączył kserokopię opinii lekarza biegłego sądowego z dnia 4 kwietnia 2008 roku z której wynika, że od około 10 lat leczy się z powodu [...] i [...]. Z powyższej opinii wynika także, że w/w schorzenia spowodowały, iż został uznany za częściowo niezdolnego do pracy od maja 2002 do marca 2008 roku. Nadto wynika z niej , że orzeczona częściowa niezdolność do pracy nie ma związku z chorobą zawodową, bowiem [...] nie powoduje niezdolności do pracy chociażby w stopniu częściowym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze podniósł, że nie znajdują one potwierdzenia w zebranej w sprawie dokumentacji i świadczą o niezrozumieniu przez Skarżącego implikacji faktu prowadzenia postępowania w sprawie choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podniósł, że opinia biegłego sądowego oraz lekarza z poradni Ogólnej Prywatnego Ośrodka Medycyny Pracy w S., o stwierdzeniu u Skarżącego [...] nie może być rozpatrywana jako orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej, gdyż powyższe podmioty nie są wymienione w rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych jako uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych. W konkluzji organ odwoławczy poinformował, że sąd powszechny, rozpoznający odwołanie z tytułu choroby zawodowej, nie jest związany ostateczną decyzją organu Inspekcji Sanitarnej, co tym samym nie wyklucza poczynienia odmiennych od niego ustaleń i ocen. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Skarżący złożył pismo procesowe w którym podniósł, że został odsunięty od pracy w Nadleśnictwie z powodu występowania choroby [...] i [...], tym samym okoliczność, że uzyskał rentę z tytułu niezdolności do pracy z innego powodu nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Nadto dodał, że w aktach postępowania znajduje się badanie przeprowadzone przez lekarza neurologa, które potwierdza występowanie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Oceniając przeprowadzone przez organy postępowanie administracyjne Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami zawartymi w kpa, jak również z przepisami rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Państwowa Inspekcja Sanitarna wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, gdy zostają łącznie spełnione następujące przesłanki : - choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania ( § 5 rozporządzenia) - rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej musi być objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia - ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Sanitarną musi wykazać ścisły związek przyczynowy rozpoznanej choroby zawodowej z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy (§ 2 ust. 4 i ust. 5 pkt. 3 rozporządzenia). Niespełnienie którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek skutkuje wydaniem decyzji negatywnej w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej, co miało miejsce w przedmiotowym przypadku, albowiem wobec Skarżącego A.H. w/w warunki nie zostały spełnione : nie rozpoznano choroby zawodowej - [...], a rozpoznane u niego schorzenia nie są objęte wykazem chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Państwowy Inspektor Sanitarny podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw jej stwierdzenia jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w tej sprawie. Nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia ( wyrok NSA z 9 lipca 1998r., sygn. II SA 634/98, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006r., sygn. VII SA/Wa 1221/04, LEX nr 221953, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. II OSK 1078/06, LEX nr 315089 ). Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych i zasadą swobodnej oceny dowodów właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Jeżeli zaś przed wydaniem decyzji stwierdzi, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający powinien zażądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia ). W sprawie niniejszej niesporne jest, że czynności zawodowe Skarżącego wiązały się ze znacznym obciążeniem narządu ruchu. Jednakże czasokres i stopień narażenia pracownika na oddziaływanie szkodliwych dla zdrowia czynników środowiska pracy nie przesądzają same przez się o uznaniu choroby za chorobę zawodową. Postępowanie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej A.H. zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującą procedurą, dotyczącą rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. W toku bowiem postępowania administracyjnego Skarżący był dwukrotnie badany w jednostkach orzeczniczych, początkowo pierwszego szczebla w Poradni Chorób Zawodowych M. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w R. (orzeczenie lekarskie nr 16/05 z dnia 15 czerwca 2005 roku ), a następnie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia - w Instytut Medycyny Pracy w Ł. ( orzeczenie lekarskie nr KP/287/06 z dnia 11 kwietnia 2006 roku ), która przeprowadziła ponowne badania pod kątem [...] ( tym samym zarzut Skarżącego, że w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. nie były przeprowadzane badania diagnostyczne, pod kątem rozpoznania [...], lecz wyłącznie zespołu wibracyjnego jest niezasadny ). Żadna jednak z wyżej wymienionych jednostek orzeczniczych nie znalazła podstaw do rozpoznania u Skarżącego w/w choroby zawodowej. Z orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. w wynika, że zgłaszane przez pacjenta dolegliwości mogą pozostawać w związku z przebytymi urazami kończyn. Przeprowadzone przez Instytut w trakcie konsultacji neurologicznej badania EneG ( badanie szybkości przewodnictwa we włóknach nerwów pośrodkowych i badanie szybkości przewodzenia we włóknach czuciowych nerwów pośrodkowych ) wykazały zapis z pogranicza normy bez ewidentnych cech [...]. W konkluzji swojej opinii Instytut stwierdził, że rozpoznane u badanego [...], [...] nie figurują w wykazie chorób zawodowych i nie pozwalają na rozpoznanie choroby zawodowej. Reasumując, Instytut uznał, że brak jest podstaw do rozpoznania u Skarżącego choroby zawodowej pod postacią [...]. Organy inspekcji sanitarnej, w oparciu o art. 80 kpa dokonały oceny orzeczeń lekarskich, mających walor opinii biegłego i nie znalazły podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Rozpoznawanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne i leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego jednostek służby zdrowia. Wyłącznie jednostki orzecznicze, kierując się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi, po przebadaniu pacjenta i zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego, przeprowadzoną przez organy inspekcji sanitarnej mogą wydać orzeczenia lekarskie o rozpoznaniu lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Sam fakt długoletniej pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej nie może uzasadniać jej stwierdzenia u Skarżącego, tym bardziej, że nie wykazały jej szczegółowe badania jednostek orzeczniczych obu szczebli. Z uwagi na fakt, że w postępowaniu orzeczniczym uprawnione jednostki organizacyjne nie stwierdziły u Skarżącego choroby zawodowej, o jakiej mowa w pkt [...] wykazu chorób zawodowych, a swoje stanowiska wiarygodnie uzasadniły, organy inspekcji sanitarnej nie mogły wydać decyzji odmiennych od wniosków przedstawionych w tych opiniach. Orzeczenia te zatem, oprócz dostarczonej dokumentacji lekarskiej, dokumentacji narażenia zawodowego Skarżącego były podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności, iż w badaniu przez neurologa została rozpoznana choroba [...] nie mogą stanowić podstawy do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej, albowiem opinia ta została wydana przez lekarza nieuprawnionego do wydawania orzeczeń w przedmiocie uznania choroby zawodowej, nadto określa jedynie "podejrzenie" choroby, której wystąpienie wykluczyły jednostki orzecznicze po przeprowadzeniu badań lekarskich i zapoznaniu się z dokumentami lekarskimi. Z tych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art.151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu, o czym orzeczono, jak w sentencji wyroku.