VIII SA/Wa 257/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-07

Skład orzekający: Artur Kot, Marek Wroczyński, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek podjąć zawieszone postępowanie administracyjne, jeśli przyczyna jego zawieszenia (toczące się postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności innej decyzji) przestała istnieć lub nigdy nie istniała w sposób uzasadniający zawieszenie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepis art. 97 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmawiając podjęcia zawieszonego postępowania. Sąd uznał, że postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego nie stanowiło zagadnienia wstępnego dla postępowania o wydanie pozwolenia na budowę instalacji wewnętrznej gazu w tym budynku, zwłaszcza po uchyleniu decyzji stwierdzającej nieważność. W związku z tym, wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania zasługiwał na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki K. P. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę instalacji wewnętrznej gazu. Postępowanie zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Skarżąca spółka wniosła o podjęcie postępowania, argumentując, że wyrok WSA uchylający decyzję GINB zakończył postępowanie nieważnościowe. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie podjęcia postępowania, uznając sprawę nieważnościową za zagadnienie wstępne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty P., a także stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi K. P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty P. z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Syg. akt VIII SA/Wa 257/09 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 roku, nr [...] Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej jako k.p.a. oraz art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (DZ.U z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej jako prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia ,,[...]’’ spółka z oo na postanowienie Starosty P. z dnia [...] grudnia 2008 roku, odmawiające podjęcia postępowania administracyjnego zawieszonego postanowieniem Starosty P. z dnia [...] maja 2008 roku w sprawie dotyczącej wydania pozwolenia na budowę instalacji wewnętrznej gazu dla budynku mieszkalnego - utrzymał w mocy postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu organ podnosił, że w dniu [...] maja 2008 roku Starosta P. wydał postanowienie, w którym powołując się na art. 97 § 2 i art. 123 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę ponieważ w przedmiotowej sprawie toczy się postępowanie, którego rozstrzygnięcie ma bezpośredni związek z przedmiotem postępowania którego dotyczył wniosek z dnia [...] kwietnia 2008 roku. W dniu [...] listopada 2008 roku ,, [...]’’ spółka z oo wystąpił o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na ustanie przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania. Argumentował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 10 lipca 2008 roku uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] września 2007 roku o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 roku stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Starosty P. z dnia [...] listopada 2004 roku, nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na dokończeniu inwestycji na terenie działki nr [...] w M. gmina L. W dniu [...] grudnia 2008 roku Starosta P. wydał postanowienie w którym odmówił podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego podając jako podstawę prawną art. 97 § 2 i art. 123 k.p.a. Podnosił, że organ zawiesił to postępowanie do czasu rozstrzygnięcia postępowania w sprawie decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2004 roku - pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Odnośnie tej decyzji zostało przeprowadzone z urzędu postępowanie dotyczące stwierdzenia jej nieważności. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 roku, nr [...] stwierdził jej nieważność. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2007 roku utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lipca 2008 roku, syg. akt VII SA/Wa 2086/07 uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Z przeprowadzonego postępowania uzupełniającego wynika, że nadal sprawa, po uchyleniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie została rozstrzygnięta. W ocenie organu zagadnieniem wstępnym w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę instalacji wewnętrznej gazu jest rozstrzygnięcie dotyczące stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę dokończenia budynku na działce nr [...]. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego będzie decyzją wydaną w ramach postępowania odwoławczego. Tym samym rozstrzygnięcie organu odwoławczego pozwoli organowi pierwszej instancji ocenić czy na przedmiotowej działce może zostać wykonane zamierzenie inwestycyjne, będące przedmiotem wniosku z [...] kwietnia 2008 roku. W ocenie organu rozstrzygnięcie postępowania dotyczącego budowy instalacji wewnętrznej gazu dla budynku mieszkalnego na terenie działki ewidencyjnej nr [...] we wsi M. jest zależne od rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na dokończenie budowy budynku na tej działce. Skargę na postanowienie organu odwoławczego wniosła ,, [...] spółka z oo. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucała naruszenie przepisu art. 97 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do podjęcia zawieszonego postępowania. Skarżąca podnosiła, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 roku kończy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] listopada 2004 roku. Tym samym postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego w sprawie pozwolenia na budowę instalacji wewnętrznej gazu może być kontynuowane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 Kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem ,, zagadnienia wstępnego’’ rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Z tych względów organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisu prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. Zarówno doktryna jak i orzecznictwo są zgodne co do tego, że prejudykat powinien mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne okoliczności mające znaczenie prawne( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2008 roku, II OSK 1698/07, LEX nr 489631; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2009 roku, II SA/Bk 735/08, LEX nr 481503). Jak stanowi art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego pozwolenie na budowę może wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis art. 33 ust. 1 prawa budowlanego stanowi, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia inwestycyjnego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Tak więc w ramach zamierzenia inwestycyjnego realizowanego na działce nr [...] w M. mogą być wydane oddzielne decyzje o pozwoleniu na budowę, jeśli są spełnione przesłanki z art. 33 ust.1 prawa budowlanego, a mianowicie, jeżeli dotyczą oddzielnie obiektu lub zespołu obiektów mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z ich przeznaczeniem. Z tego względu nie można podzielić stanowiska organu, że toczące się postępowanie co do stwierdzenia nieważności decyzji - pozwolenia na dokończenie budowy i zatwierdzenia projektu budowlanego dla budynku mieszkalnego jest zagadnieniem wstępnym w toczącym się postępowaniu o pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazu w tym budynku. Również w sytuacji gdy uchylono decyzję organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z [...] listopada 2004 roku, to decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jest ostateczna, pozostaje w obrocie prawnym, i fakt toczącego się postępowania nieważnościowego nie może wpływać na prowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie rozstrzygnięcia wydania decyzji o pozwoleniu na budowę innego obiektu budowlanego na tej działce. Z tego względu w ocenie Sądu skoro nie było podstaw do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. to wniosek o jego podjęcie zasługiwał na uwzględnienie. Obowiązek podjęcia zawieszonego postępowania powstaje nie tylko wówczas, gdy ustępuje przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania, ale także w chwili stwierdzenia nieistnienia przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 roku, II SA/Wa 1846/06, LEX nr 29 9547). Organ odmawiając podjęcia zawieszonego postępowania naruszył przepis art. 97 § 2 k.p.a. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Biorąc za podstawę art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosku w tym zakresie nie składała.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło