VIII SA/Wa 292/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] w przedmiocie określenia kwoty zwrotu dotacji na dofinansowanie zadań przedszkola postanawia : uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 292/16. W dniu 11 marca 2016 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym) A. K. (skarżąca), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. skargę na decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2016 r., znak [...], w przedmiocie określenia kwoty zwrotu dotacji na dofinansowanie zadań przedszkola. Pismem z 21 kwietnia 2016 r. Sąd, wykonując zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 18 kwietnia 2016 r., wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego uprawniającego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w kwocie [...] zł pouczając, że czynności tych należy dokonać w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania niniejsze zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 10 maja 2016 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru w aktach sprawy, k. 11 i k. 12). W dniu 16 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej uiściła wymagany wpis sądowy od skargi, natomiast brak formalny skargi w postaci złożenia pełnomocnictwa procesowego został uzupełniony w dniu 19 maja 2016 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej). Postanowieniem z 3 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 292/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o odrzuceniu skargi skarżącej z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pełnomocnictwa). Pismem z 4 lipca 2016 r. (data nadania) skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła zażalenie na powołane wyżej postanowienie, wnioskując o uchylenie zażalonego postanowienia. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: 1. art. 39 w związku z art. 40 w związku z art. 36 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) przez nieuwzględnienie okoliczności, iż udzielone radcy prawnemu pełnomocnictwo miało charakter ogólny i rozpatrując jego treść należało uznać, iż swoim zakresem obejmuje również postępowanie przed sądem administracyjnym jako kolejnym etapem postępowania odwoławczego w sprawie; 2. art. 37 § 1 w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. przez uznanie, że pełnomocnik przy pierwszej czynności nie dołączyła odpisu pełnomocnictwa, gdy takie pełnomocnictwo znajdowało się w aktach sprawy i na jego podstawie pełnomocnik dokonywała w imieniu skarżącej czynności we wcześniejszych etapach postępowania, a pełnomocnictwo to miało charakter ogólny i dotyczyło reprezentowania skarżącej na wszystkich etapach postępowania w niniejszej sprawie; 3. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi, gdy w aktach znajdował się dokument pełnomocnictwa uprawniający do prowadzenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 195 § 2 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby rozpoznać sprawę na nowo. Stosując przywołaną wyżej regulację na gruncie rozpoznawanej sprawy uznać należało, że wniesione przez pełnomocnika skarżącej zażalenie jest oczywiście uzasadnione, jednak z innych przyczyn niż w nim wskazane. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, iż jak wynika z treści art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu, okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą, nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu pełnomocnictwa. Podkreślić należy, że stronie wezwanej do usunięcia braków formalnych złożonego pisma nie przysługuje jakikolwiek margines interpretacyjny odnośnie do sposobu wykonania wezwania, jeżeli zawiera ono w sposób szczegółowy i wyraźny czynności, których dopełnienie jest wymagane do nadania sprawie dalszego biegu (por. postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I FSK 536/08, publ. cbois). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż okoliczność ta nie jest kwestionowana w zażaleniu, że wezwanie w sposób szczegółowy i wyraźny określało czynność, której dopełnienie stało się konieczne, termin wykonania wezwania oraz skutki braku wykonania wezwania. Nadto, co w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy także podkreślić, strona skarżąca nie kwestionuje prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika, iż pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych trzeba stwierdzić, że nie ma ono znaczenia dla sprawy. Za prawidłowością dokonanej przez Sąd wykładni art. 37 § 1 p.p.s.a. przemawia nie tylko wykładnia językowa, ale także wykładnia systemowa i celowościowa. Treść tego przepisu oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Zatem, obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z "pierwszą czynnością procesową". W ocenie Sądu, nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji. Przy pierwszej czynności sądowej pełnomocnik ma obowiązek złożyć pełnomocnictwo do akt sprawy sądowoadministracyjnej jako sprawy nowej i odrębnej od sprawy administracyjnej, której rozstrzygnięcie jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy. Tym samym Sąd podziela ugruntowaną w orzecznictwie wykładnię art. 37 § 1 p.p.s.a., w myśl której nie zwalnia od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym fakt, że stosowny dokument został już dołączony do akt administracyjnych sprawy (por. np. orzeczenia NSA z 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 3769/13, 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1175/14, 6 lipca 2015 r. sygn. akt II GZ 679/16, publ.: cbois). Obowiązku złożenia pełnomocnictwa ustawa nie wiąże z ustaleniem, czy znajduje się ono w aktach sprawy, ale z dokonaniem pierwszej czynności procesowej. Akta sprawy to określony, indywidualny dla każdej sprawy zbiór dokumentów, do którego złożone pełnomocnictwo należy włączyć. W sytuacji, gdy profesjonalny pełnomocnik, powołując się na udzielone mu pełnomocnictwo, sporządził i podpisał skargę (złożoną do sądu administracyjnego), nie dołączając do niej pełnomocnictwa, a następnie (na wezwanie Sądu) braku tego nie uzupełnił w terminie, obowiązkiem Sądu było wezwanie bezpośrednio skarżącej do uzupełnienia braków skargi poprzez jej osobiste podpisanie. Wykładnia art. 49 § 1 p.p.s.a. dokonana przez pryzmat konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej) prowadzi bowiem do konstatacji, iż odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania w określonym stanie prawnym wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowego z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna ograniczać stronie realizacji tego prawa (por. postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2010 r., II OSK 1278/10, publ. cbois). Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd uznał, że w aktualnym stanie sprawy należy stwierdzić, iż wniesiona skarga spełnia warunki formalne do nadania jej biegu i procedowania w sprawie, bowiem pełnomocnik w dniu 19 maja 2016 r. złożył pełnomocnictwo, chociaż 3 dni po terminie. Niecelowe jest w takiej sytuacji wzywanie skarżącej do osobistego podpisania skargi. Zatem, działając na podstawie art. 195 § 2 zd. 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.