II GZ 679/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. S.A. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2368/15 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi P. S.A. w R. na postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. odrzucił skargę P. S.A. w R. na postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 26 maja 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w oryginale lub kopii poświadczonej zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 8 czerwca 2015 r. (potwierdzenie odbioru – k. 36 akt sądowych). Termin na usunięcie braków formalnych skargi upływał zatem w dniu 15 czerwca 2015 r. Strona skarżąca w powyższym terminie nadesłała jedynie odpis pełny z krajowego rejestru sądowego, nie usuwając jednak braku formalnego w zakresie pełnomocnictwa. W zażaleniu na powyższe postanowienie P. S.A. w R., zaskarżając je w całości, wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uznanie niezałączenia pełnomocnictwa do skargi za bark formalny skargi, którego nieuzupełnienie finalnie zaskutkowało jej odrzuceniem; - art.46 § 3 w zw. z art.57 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszym stanie faktycznym zaistniał brak formalny skargi polegający na niezłożeniu stosownego pełnomocnictwa do działania w imieniu Skarżącej, podczas gdy pełnomocnictwo takie złożone zostało na etapie postępowania prowadzonego przez organ administracyjny i zalega w aktach sprawy przekazanych wraz ze skargą do rozpoznania sprawy przez Sąd. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik Spółki wskazał, iż literalne brzmienie art. 46 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje na konieczność załączenia dokumentu pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionej kopii jedynie w przypadku gdy czynności takiej w "danej sprawie" "jeszcze" nie wykonano. W niniejszej sprawie zaś pełnomocnictwo ogóle udzielone radcy prawnemu R. G. przez P. S.A. przedkładano do pism w korespondencji z prezesem Urzędu Regulacji Energetyki, które to w całości zalegają w aktach sprawy administracyjnej, które to akta zostały przesłane przez organ wraz ze skargą do WSA. Pełnomocnik wskazał, że brak ustosunkowania się do wezwania w zakresie przedłożenia pełnomocnictwa był działaniem celowym, gdyż konsekwentnie powoływano się na dokument pełnomocnictwa złożony dotychczas do akt sprawy, a nieistniejący brak nie podlegał uzupełnieniu. Tym samym brak było podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik skarżącej Spółki radca prawny R. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w W. nie załączając do niej stosownego pełnomocnictwa. Jest okolicznością bezsporną także i to, że pomimo prawidłowego wezwania przez Sąd do usunięcia tego braku formalnego pełnomocnik obowiązku tego nie wykonał. Pełnomocnik skarżącej wskazuje, że w aktach administracyjnych znajduje się stosowne pełnomocnictwo stąd też wezwanie Sądu I instancji do usunięcia stwierdzonego braku formalnego było niezasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z twierdzeniami zawartymi w zażaleniu nie można się zgodzić. Na wstępie należy nadmienić, że zaskarżony przepis art. 46 § 3 p.p.s.a. został nowelizowany ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015.658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r., jak słusznie zauważył w zażaleniu skarżący, jednakże z uwagi na złożenie skargi 15 kwietnia 2015 r. do niniejszej sprawy stosujemy przepisy sprzed nowelizacji. Z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. wynika, iż pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Zdaniem Sądu okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi I instancji wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu pełnomocnictwa. Przede wszystkim jednak podkreślić należy, że stronie wezwanej do usunięcia braków formalnych złożonego pisma nie przysługuje jakikolwiek margines interpretacyjny odnośnie do sposobu wykonania wezwania, jeżeli zawiera ono w sposób szczegółowy i wyraźny czynności, których dopełnienie jest wymagane do nadania sprawie dalszego biegu (postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I FSK 536/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, i okoliczność ta nie jest kwestionowana w skardze kasacyjnej, że wezwanie w sposób szczegółowy i wyraźny określało czynność, której dopełnienie stało się konieczne, termin wykonania wezwania oraz skutki braku wykonania wezwania. Nadto, co w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy także podkreślić, strona skarżąca nie kwestionuje prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika aby pełnomocnik był uprawniony do wykonywania w sposób dowolny kierowanych do niego wezwań przez sąd, czy też oceniania, czy wezwanie jest zasadne czy też zasadne nie jest. Odnosząc się z kolei do twierdzenia, iż pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych sprawy trzeba stwierdzić, że nie ma ono znaczenia dla sprawy. Treść przepisu art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Zatem obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z "pierwszą czynnością procesową". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami podatkowymi. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy. Zgodnie z treścią art. 12a § 1 p.p.s.a. dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1, tworzy się akta. Akta mogą być tworzone i przetwarzane także z wykorzystaniem technik informatycznych. Artykuł 1 p.p.s.a. zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej; jest to sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie odrębnych ustaw. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 18 kwietnia 2011 r. w sprawie sposobu postępowania z aktami spraw sądowoadministracyjnych w wojewódzkich sądach administracyjnych i Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 89, poz. 505) tworzenie akt sprawy następuje na podstawie zarządzenia przewodniczącego wydziału. Dokumentację w aktach sprawy gromadzi się w porządku chronologicznym (ust. 2). Przyjąć należy więc, że akta sprawy to dokumenty zgromadzone w toku postępowania przed określonym organem, z tym że dla każdej sprawy zakłada się osobne akta. Zatem używane w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "akta sprawy" musi być każdorazowo interpretowane w kontekście w jakim zostało użyte, co z kolei pozwala ocenić, o akta jakiej sprawy w danym przypadku chodzi – sprawy sądowoadministracyjnej czy sprawy administracyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. należy więc wyprowadzić wniosek, że przy pierwszej czynności sądowej pełnomocnik ma obowiązek złożyć pełnomocnictwo, do akt sprawy sądowoadministracyjnej jako sprawy nowej i odrębnej od sprawy administracyjnej, której rozstrzygnięcie jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym. Wypada także dodać, że obowiązku złożenia pełnomocnictwa ustawa nie wiąże z ustaleniem, czy znajduje się ono w aktach sprawy, ale z dokonaniem pierwszej czynności procesowej; akta sprawy to określony, indywidualny dla każdej sprawy, zbór dokumentów, do którego złożone pełnomocnictwo należy włączyć. Tym samy Sąd podziela dominującą w orzecznictwie wykładnię art. 37 § 1 p.p.s.a., w myśl której nie zwalnia od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym fakt, że stosowny dokument został już dołączony do akt administracyjnych sprawy (por. np. wyroki z dnia: 21 kwietnia 2005 r., FSK 1551/04; 7 października 2005 r., FSK 2137/04; 4 stycznia 2006 r., I FSK 334/05; 26 maja 2006 r., II FSK 322/05; post. z dnia: 15 czerwca 2007 r., II FSK 707/06; 22 sierpnia 2008 r., II FSK 829/07; 23 września 2008 r., I FSK 347/08; 13 lutego 2009 r., II FSK 1692/07; 26 maja 2009 r., II FSK 413/09; 27 listopada 2009 r., II FSK 430/09, z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3487/13, z 11 lutego 2014 r., sygn.. akt II FSK 3769/13, 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1175/14). Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 191 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.