VIII SA/Wa 333/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-12

Skład orzekający: Justyna Mazur, Leszek Kobylski, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, stwierdzający naruszenie przez Polskę zobowiązań wynikających z dyrektywy Rady 96/53/WE, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, który opierał się na przepisach krajowych sprzecznych z tą dyrektywą?
Ratio decidendi
Wyrok TSUE stwierdzający naruszenie przez Polskę zobowiązań wynikających z dyrektywy Rady 96/53/WE stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a., nawet jeśli orzeczenie TSUE nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie. W przypadku stwierdzenia sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym, sądy i organy administracji są zobowiązane odmówić zastosowania przepisu krajowego. W konsekwencji, decyzja nałożona na podstawie przepisów krajowych sprzecznych z dyrektywą UE, a także wyrok sądu utrzymujący tę decyzję w mocy, podlegają uchyleniu.
Stan faktyczny
Skarżący K. W. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2017 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 148/17), który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia i z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś. Podstawą wznowienia był wyrok TSUE z dnia 21 marca 2019 r. (sygn. C-127/17), który stwierdził, że Polska naruszyła przepisy dyrektywy Rady 96/53/WE, nakładając wymogi sprzeczne z prawem UE. Skarżący domagał się uchylenia wyroku WSA i decyzji GITD.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wznawia postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 148/17, uchyla zaskarżony wyrok, uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego K. W. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2017 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 148/17 dotyczącego skargi K. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) wznawia postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2017 roku w sprawie o sygn. VIII SA/Wa 148/17; 2) uchyla zaskarżony wyrok; 3) uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...]; 4) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego K. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dn. 27 września 2017r. sygn. akt VIII SA/Wa 148/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dn. [...]grudnia 2016r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Pismem z dn. 9 maja 2019 r. K. W. (dalej jako: "skarżący:) wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dn. 27 września 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 148/17 ze względu na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dn. 21 marca 2019 r. w sprawie sygn. C – 127/17, w którym uznano, że nakładając na przedsiębiorstwo transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej łącznie na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika 1 do dyrektywy 96/53. Skarżący wskazał, że z uwagi na wydanie w/w orzeczenia przez TSUE w dniu 21.03.2019 r. trzymiesięczny termin na wniesienie skargi o wznowienie przewidziany w art. 277 p.p.s.a. został zachowany. W związku z powyższym skarżący wniósł o : 1/ wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dn. 27 września 2017r. sygn. VIII SA/Wa 148/17; 2/ uchylenie powyższego wyroku w całości. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowego skarżący wskazał, że ostateczną decyzją z dn. [...].12.2016 r. organ utrzymał w mocy kare pieniężną nałożoną na skarżącego w wysokości [...] zł. Za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego, który wynosił 12,3 t – tj. przekroczenie o 2,3 t na odcinku drogi publicznej o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Skarżący podniósł, że podstawa materialna nałożenia kary pieniężnej jest niezgodna z przepisami Dyrektywy Rady nr 96/53/WE w sprawie określenia maksymalnych wymiarów poszczególnych pojazdów kołowych w ruchu krajowym i ponad granicznym na obszarze Wspólnoty oraz określenia maksymalnych ciężarów w ruchu ponad granicznym tj. art. 1 ust. 1 pkt b, art. 3 ust. 1 w zw. z pkt 3.4.1. i 3.4.2. załącznika nr 1 do tej Dyrektywy, na co powoływał się skarżący w toku toczącego się postępowania sądowego, a co następnie zostało jednoznacznie przyznane przez TSUE w w/w wyroku z 21.03.2019 r. W szczególności podkreślono, że przepisy unijne, a konkretnie wskazana wyżej Dyrektywa ustala wspólne dla wszystkich państw członkowskich dopuszczalne naciski na oś napędową pojazdów takich jak pojazd skarżącego skontrolowany w sprawie niniejszej, na 11,5 t. Z treści Dyrektywy wynika, że ma ona na celu pozytywnie wpływać na warunki konkurencji na rynku wewnętrznym, niwelować utrudnienia w ruchu pomiędzy państwami członkowskimi, a zakres zastosowania Dyrektywy powinien zostać rozszerzony także na ruch krajowy. Postanowienia Dyrektywy mają na względzie konieczność racjonalnego i gospodarnego wykorzystania samochodów użytkowych, jak również wymogi co do utrzymania sieci dróg w należytym stanie. Dyrektywa stanowi, że państwa członkowskie mają obowiązek dopuszczać do ruchu pojazdy, które ciężarami nie przekraczają wartości maksymalnych określonych w załączniku nr 1 do tej Dyrektywy. Dodatkowo państwa członkowskie są zobowiązane do dostosowania swojej infrastruktury drogowej do wymogów wynikających z Dyrektywy (z uwzględnieniem okresów przejściowych, które jednak w stosunku do Polski dawno już upłynęły). Na rozprawie w dn. 12 września 2019r. pełnomocnik organu GITD wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 27 września 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 148/17 ma usprawiedliwione podstawy. Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego uregulowana jest w Dziale VII ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) dalej: p.p.s.a. Rozpatrywanie skargi o wznowienie postępowania odbywa się w kilku etapach. W pierwszej kolejności badana jest formalna dopuszczalność skargi, w tym zachowanie terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Zgodnie zaś z art. 281 p.p.s.a., na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. W przedmiotowej skardze zawarto oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podano i uzasadniono podstawę wznowienia - art. 272 § 3 p.p.s.a.- rozstrzygnięcie organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską, podano okoliczności stwierdzające zachowanie terminu oraz zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Podstawę wznowieniową skarżący wiąże z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21.03.2019 r. w sprawie C-127/17, w którym uznano, że nakładając na przedsiębiorstwo transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej łącznie na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika 1 do dyrektywy 96/53. Skargę (data wpływu do tut. Sądu 9 maja 2019 r.) wniesiono w terminie (trzy miesiące od publikacji TSUE – art. 277 p.p.s.a. i pięć lat od uprawomocnienia się wyroku – art. 278 p.p.s.a.). W efekcie w pkt 1 niniejszego wyroku Sąd wznowił postępowanie zakończone wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. sygn. VIII SA/Wa 148/17. Zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia, w tym więc przypadku w całości, bowiem podstawą wznowienia jest wyrok TSUE z 21.03.2019r. w sprawie C-127/17. W myśl art. 282 § 2 p.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. W niniejszej sprawie Sąd uznał za konieczne uchylenie wyroku z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 80/18, o czym orzeczono w pkt II sentencji. Uwzględnienie skargi w tym zakresie i wyeliminowanie z obrotu wskazanego orzeczenia następuje z tej bowiem przyczyny, iż na ocenę zaskarżonych decyzji miał bezpośrednio wpływ wyrok TSUE z 21.03.2019r. w sprawie C-127/17. Zgodnie z art. 272 § 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postepowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Przepis ten został dodany ustawą z 3.02.2010r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 196), przy czym jako główny argument wprowadzonej zmiany ustawodawca wskazywał na konieczność ustanowienia podstaw prawnych dla wznowienia postępowania w przypadkach, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdzał naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zob. uzasadnienie, VI kadencja, druk sejm. nr 2001, s. 17). W orzecznictwie wskazana norma prawna wzbudziła wątpliwości, czy dopuszcza ona możliwość wniesienia skargi o wznowienie postępowania przez osobę, która nie była stroną postępowania przed organem międzynarodowym (por. postanowienie NSA z 8.11.2013r. sygn. II GSK 2131/13, dostępny w CBOSA). W efekcie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 16.10.2017r. sygn. I FPS 1/17 wyjaśnił, że podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a., może być orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania. Uchwała ta wyposażona jest w ogólną moc wiążącą, co oznacza, że przyjęta w niej wykładnia, w zakresie objętym sentencją uchwały, kształtuje praktykę stosowania art. 272 § 3 p.p.s.a. Powyższe oznacza, iż wprawdzie wyrok TSUE z 31.03.2019r. w sprawie C-127/17 nie został wydany w sprawie zainicjowanej skargą strony skarżącej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jednakże okoliczność powyższa pozostaje bez wpływu dla możliwości wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na orzeczenie TSUE wskazane powyżej. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga ta ma usprawiedliwione podstawy, zatem podlega uwzględnieniu, a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]grudnia 2016 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy podlega uchyleniu. Zaskarżona decyzja dotyczyła wymiaru skarżącemu kary pieniężnej w kwocie [...] zł z tytułu wykonywania przewozu pojazdem, w którym nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi oraz braku posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wyjaśniono, że stosownie do treści art. 64 ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2012r. poz.1137 ze zm.) dalej: P.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Wskazano, iż zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo o ruchu drogowym na przejazd po drodze krajowej pojazdu nienormatywnego m.in. o naciskach na osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t wydawane jest zezwolenie kategorii I. Natomiast za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, na podmiot wykonujący przejazd (na podstawie art. 140 aa, art. 140 ab ust. 1 pkt.3 Prawa o ruchu drogowym). W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną nałożono za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika do P.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu: a/ o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I – VI; b/ o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Wskazano, że pojazd należący do przedsiębiorstwa skarżącego wykonywał w dniu kontroli [...].10.2016r. na drodze krajowej nr [...]w [...], przejazd drogowy z ładunkiem rur ( ładunek podzielny) na trasie [...] (Polska) – [...] (Niemcy), tj. miał charakter przewozu międzynarodowego na trasie Polska – Niemcy. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu ciężarowego stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej 12,3 t – przekroczenie o 2,3 t. na odcinku drogi krajowej nr 46, która została zaliczona do kategorii dróg po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Organ wskazał, że w myśl art. 41 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. 2013r., poz. 260) - obowiązującej w dacie dokonywania kontroli pojazdu - dalej jako: u.d.p., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przy czym stosownie art. 41 ust. 2 u.d.p. minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Z kolei art. 41 ust. 3 u.d.p. stanowi, że drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Jednocześnie organ wskazał m.in., że Dyrektywa nr 96/53 z dnia 25 lipca 1996 r. zmieniona Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady nie ma zastosowania do w przedmiotowej sprawie, gdyż strona wykonywała przejazd po drodze krajowej nr [...]o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, która ponadto nie należy do transeuropejskiej sieci transportowej. W związku z tym, w oparciu o wyżej przywołane przepisy, organ nałożył na skarżącego stosowną kare pieniężną. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę o wznowienie postępowania, stwierdza, że 21 marca 2019r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie w sprawie o sygn. C-127/17 w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącej ograniczania na terenie Polski ruchu pojazdów silnikowych o określonym maksymalnym nacisku na oś napędową. W wyroku tym Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53". Przy czym w uzasadnieniu orzeczenia TSUE jednoznacznie stwierdził, że wynikające z prawa polskiego ograniczenia w dostępie do polskiej sieci dróg pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53 dopuszczalnym wartościom nacisku osi, są sprzeczne z art. 3 ust. 1 tiret pierwsze oraz art. 7 tej dyrektywy w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy. Zgodnie zaś z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2005r. (sygn. akt K 18/04) na mocy Traktatu akcesyjnego Polska zobowiązała się przejąć całość prawa Unii Europejskiej, na które składa się cały "wspólnotowy zasób prawny", obejmujący zarówno przepisy traktatów (tzw. pierwotne prawo wspólnotowe - pochodzące bezpośrednio od państw członkowskich), przepisy wydawane przez organy Wspólnot (zwane pochodnym lub wtórnym prawem wspólnotowym - tu m.in. dyrektywny), jak również dorobek orzeczniczy Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. W związku z tym zarówno organy administracji, jak i sądy, są zobowiązane do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym. Sprzeczne z Dyrektywą Rady nr 96/53 było zatem przyjęcie możliwości obniżenia kryterium dopuszczalnych nacisków osi, na niektórych z dróg do 10 t. lub nawet 8 t., gdyż wszystkie pojazdy winny mieć zagwarantowane prawo poruszania się po drogach bez zezwolenia do granicznej wartości nacisków 11,5 t. W związku z tym zaskarżona decyzja nakładająca karę pieniężną narusza art. 3 oraz art. 7 w związku z pkt 3.1. oraz pkt 3.4 załącznika nr I Dyrektywy Rady nr 96/53 w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej, gdyż nakłada sankcję administracyjną w sytuacji nieprzekroczenia określonego przepisami wspólnotowymi dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej. Dodatkowo należy wskazać, że z uzasadnienia wyroku TSUE wynika, że "gdyby ustanowione w dyrektywie 96/53 wspólne normy dotyczące maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów użytkowych miały zastosowanie tylko do niektórych dróg publicznych państw członkowskich, nawet jeśli miałyby to być te drogi, które mogą generować ruch międzynarodowy, istniałoby prawdopodobieństwo uchybienia celowi tej dyrektywy, który polega na usunięciu przeszkód w ruchu między państwami członkowskimi. Przyjęcie sugerowanej przez Rzeczpospolitą Polską wykładni skutkowałoby tym, że w sytuacji gdy pojazd użytkowy przemieszczający się na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich opuszczałby transeuropejską sieć transportową lub główne drogi krajowe państwa członkowskiego, to ruch ten, do tej pory międzynarodowy, traciłby ten charakter. Wskutek tego, ustanowione w dyrektywie 96/53 wspólne normy dotyczące maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów użytkowych traciłyby zastosowanie w odniesieniu do tego pojazdu. Przyjęcie takiej wykładni, zamiast promować cel polegający na usunięciu przeszkód w ruchu między państwami członkowskimi, prowadziłoby do utrzymania przeszkód dla tego ruchu". Tak więc, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja organu narusza art. 3 oraz art. 7 w związku z pkt 3.1. oraz pkt 3.4 załącznika nr I Dyrektywy Rady nr 96/53 z dnia 25 lipca 1996r., ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, poprzez nałożenie sankcji administracyjnej w sytuacji nieprzekroczenia określonego przepisami wspólnotowymi dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez pominięcie zasady prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym. Stosownie do art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Polskę umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Nie tylko sądy, ale również organy administracji mają obowiązek przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego. Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej orzecznictwo TSUE wskazuje kierunek wykładni przepisów prawa wspólnotowego i wykładnia ta nie może być pomijana w procesie stosowania prawa w sprawach indywidualnych. Na mocy Traktatu akcesyjnego Polska zobowiązała się przejąć całość dorobku prawnego UE (acquis communautaire), w skład którego wchodzi również dorobek orzeczniczy TSUE. W przypadku stwierdzenia, iż norma prawa krajowego jest sprzeczna z normą prawa wspólnotowego, sąd - uwzględniając ścisłe powiązanie zasady bezpośredniego skutku z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego - zobligowany jest odmówić zastosowania sprzecznej z dyrektywą normy prawa krajowego. Reasumując, sprzeczne z Dyrektywą Rady nr 96/53 z dnia 25 lipca 1996r. było przyjęcie możliwości obniżenia kryterium dopuszczalnych nacisków osi, na niektórych z dróg do 10 t. lub nawet 8 t. jak w rozpoznawanej sprawie. Wszystkie pojazdy winny mieć zagwarantowane prawo poruszania się po drogach bez zezwolenia do granicznej wartości nacisków: 11,5 t. Efektem ww. naruszenia prawa na gruncie kontrolowanej sprawy było nałożenie na skarżącego kary. Obowiązkiem organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie rozważenie, czy w ogóle i jaka kara (wymierzana w stosunku do rodzaju zezwolenia, którego strona nie posiadała) byłaby adekwatna, przy uwzględnieniu treści ww. wyroku TSUE z dnia 21 marca 2019 r. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 282§2 p.p.s.a. orzekł w pkt. 2 i 3 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania wywołanego skargą o wznowienie postępowania orzeczono jak pkt. 4 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 276 p.p.s.a. przyjmując, iż składa się na nie zwrot wpisu od skargi o wznowienie w kwocie [...]zł oraz zwrot wpisu od skargi na decyzję organu w kwocie [...]zł (razem [...]zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło