VIII SA/Wa 383/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-13
Skład orzekający: Artur Kot, Justyna Mazur, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedopełnienie przez podatnika formalnego obowiązku wyrejestrowania skradzionego pojazdu może stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych z uwagi na przesłankę "interesu publicznego"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe wadliwie oceniły przesłankę "interesu publicznego" w kontekście wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Choć podatnik nie dopełnił formalnego obowiązku wyrejestrowania skradzionego pojazdu, co skutkowało powstaniem zobowiązania podatkowego, brak ten, w połączeniu z faktem kradzieży i zgłoszenia jej organom, może uzasadniać uwzględnienie wniosku z uwagi na interes publiczny. Niedopełnienie wyłącznie wymogów formalnych, gdy zobowiązanie nie powstałoby w przypadku ich dopełnienia, mieści się w pojęciu "interesu publicznego".Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie zaległego podatku od środków transportowych za lata 2014-2015, wskazując, że pojazd został skradziony w 2013 roku, a postępowanie w sprawie kradzieży zostało zawieszone. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja finansowa skarżącego nie jest wyjątkowa, a fakt kradzieży pojazdu nie stanowi podstawy do umorzenia, ponieważ skarżący był jego właścicielem do momentu wyrejestrowania w 2017 roku. Skarżący w skardze zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, błędne przyjęcie, że kradzież nie może być podstawą umorzenia, oraz brak wszechstronnego postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od środków transportu uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z [...] marca 2018 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2017r., poz. 201 ze zm.; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa"), po rozpatrzeniu odwołania P. S. (dalej: "skarżący", "strona", "podatnik"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji") z [...] stycznia 2018 r. Przedmiotem tych decyzji była odmowa umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za lata 2014 – 2015 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę.
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismami z [...] listopada 2017 r. (data wpływu) skarżący wystąpił o umorzenie zaległego podatku od środków transportowych za lata 2014 – 2015 za samochód ciężarowy [...] o wskazanym nr rejestracyjnym wraz z odsetkami. Podał, że
w kwietniu 2013r. utracił władztwo nad samochodem z powodu kradzieży na terenie S.. Zgłosił kradzież, ale postępowanie wszczęte przez policję w S. nie doprowadziło do odzyskania pojazdu. Postępowanie zostało zawieszone z powodu niewykrycia sprawcy.
Decyzją z [...] stycznia 2018r. organ I instancji nie uwzględnił wniosku skarżącego i na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Op odmówił skarżącemu umorzenia zaległego podatku od środków transportowych za lata 2014 – 2015 w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podniósł, iż na dzień złożenia wniosku na koncie podatnika widniała zaległość za lata 2014 - 2015 w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł. Dokonując analizy sytuacji rodzinnej
i majątkowej skarżącego powołał, że gospodarstwo domowe podatnika składa się
z 5 osób. Skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę (umowa na czas nieokreślony) pobiera wynagrodzenie miesięczne w kwocie [...] zł netto ([...] zł brutto). Żona jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Pobiera alimenty na dwoje dzieci w wysokości [...] zł miesięcznie. Na utrzymaniu małżonków pozostaje troje dzieci. Skarżący płaci alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie na córkę z pierwszego małżeństwa. Podatnik wraz z rodziną mieszka w lokalu mieszkalnym, którego średnie koszty utrzymania określa na kwotę ok. [...] zł. Około [...] zł miesięcznie przeznacza na leki. Organ I instancji stwierdził następnie, że nie kwestionuje faktu kradzieży pojazdu skarżącego. Jednak okoliczność ta nie stanowi w jego ocenie podstawy do zastosowania wnioskowanej ulgi. Dodał, że stojąc na straży terminowych wpływów budżetowych, wydając decyzję uznaniową musi uwzględniać nie tylko interes strony, ale również interes publiczny, który nie jest tożsamy z interesem wnioskodawcy. Organ uznał w konsekwencji, że aktualna sytuacja finansowa podatnika nie ma charakteru wyjątkowego. Skarżący osiąga regularne dochody, które pozwalają w jego ocenie na zaspokojenie bieżących kosztów utrzymania. Zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Organ I instancji nie dopatrzył się zatem istnienia po stronie skarżącego zarówno ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego.
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości, skarżący zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających udzielenie ulgi w formie umorzenia zaległości podatkowych oraz błędne przyjęcie przez organ, że kradzież pojazdu nie może stanowić podstawy do umorzenia zobowiązania, skoro z chwilą kradzieży pojazdu skarżący utracił nad nim władztwo. Dodał, że nie miał możliwości podjęcia czynności zmierzających do wyrejestrowania pojazdu, gdyż postanowienie o zawieszeniu postępowania otrzymał dopiero w 2017 r., co skutkuje tym, że nie powinien być obciążany zobowiązaniem podatkowym za okres, kiedy pojazd nie był już w jego posiadaniu. Decyzji zarzucił brak wszechstronnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz ustalenia jego sytuacji materialnej. Powtórzył, że pojazd będący przedmiotem postępowania został skradziony na terenie S.. Fakt ten zgłosił do właściwych organów, co zostało zarejestrowane [...] kwietnia 2013 r. przez policję
w S.. W tym dniu skarżący stracił władztwo nad samochodem. Skarżący powołał wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 2 września 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 109/08 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 294/11.
Kolegium, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji przedstawiło na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazało, że do wniosku o umorzenie zaległego podatku od środków transportowych skarżący załączył kopię decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] maja 2017 r. dotyczącą wyrejestrowania pojazdu. Wskazało, iż na dzień złożenia wniosku na koncie skarżącego widniała zaległość za lata 2014 – 2015 w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł. Kolegium przytoczyło okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego. Następie powołało treść art. 67a § 1 pkt 3 Op i przedstawiło charakter postępowania prowadzonego w trybie tego przepisu. Wskazało, że przesłankami przyznania ulgi
w postaci umorzenia zaległości podatkowej są ważny interes podatnika lub interes publiczny. Pojęcie ważny interes podatnika jest pojęciem nieostrym, jego treść powinna być badana w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Podniosło, iż ważnym interesem podatnika, będącym przesłanką do zastosowania art. 67a Ordynacji podatkowej jest trudna sytuacja finansowa, zagrażająca w szczególności egzystencji skarżącego
w wyniku pobrania przez organ podatku. Rozpatrując sprawę pod kątem zaistnienia przesłanki interesu publicznego wskazało, że konstytucyjną zasadą jest równość
i powszechność opodatkowania. Oznacza to konieczność zapłaty należnych podatków wynikających z przepisów prawa i obowiązek organów podatkowych do ich egzekwowania. Nie budzi wątpliwości, że w interesie publicznym jest by wszyscy podatnicy wywiązywali się z nałożonych na nich obowiązków dotyczących zapłaty podatków. Ulga w spłacie zaległości podatkowych, polegająca na całkowitym umorzeniu zaległości, jest najdalej idącą ze wszystkich ulg i jako taka powinna być udzielana incydentalnie, w zupełnie wyjątkowych sytuacjach. Rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia zaległości podatkowych podejmowane jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że spełnienie przesłanek ustawowych przez podatnika nie powoduje automatycznie po stronie organu podatkowego obowiązku zastosowania wnioskowanej ulgi. Zauważyło, że obowiązkiem posiadacza pojazdu jest płacenie należnego podatku od środków transportowych, zaś umorzenie zaległości podatkowej jest wyjątkiem od tej zasady i jako takie z samej swej istoty ma charakter nadzwyczajny.
Odnosząc treść tych rozważań do stanu faktycznego niniejszej sprawy Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany stanowiska organu I instancji, który w ocenie organu odwoławczego zgromadził materiał dowodowy wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ ten dokonał przy tym analizy sytuacji majątkowej
i finansowej skarżącego i ustosunkował się do zawartych we wniosku o umorzenie okoliczności. Ocena tych okoliczności nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że kradzież pojazdu nie stanowi podstawy do umorzenia zobowiązania podatkowego za ten pojazd. Podatek od środków transportowych jest podatkiem majątkowym i ciąży na właścicielach środków transportowych. Zdaniem organu odwoławczego, sytuacja skarżącego nie wskazuje na takie okoliczności, które w myśl art. 67a § 1 pkt 3 Op uzasadniałyby zastosowanie przedmiotowej ulgi.
Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, SKO uznało je za nieuzasadnione. Dodało, że fakt wyrejestrowania skradzionego pojazdu został uwzględniony w prowadzonym postępowaniu dotyczącym podatku od środków transportowych za 2017r., gdyż wyrejestrowanie pojazdu nastąpiło dopiero w 2017r. Fakt ten nie miał zatem wpływu na wysokość tego podatku za lata 2014 – 2015. W tym okresie pojazd stanowił bowiem własność skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd"), wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obydwu instancji skarżący zarzucił:
1. nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na błędnym przyjęciu, że brak jest w przedmiotowym postępowaniu przesłanek uzasadniających udzielenie ulgi w formie umorzenia zaległości podatkowych;
2. błędne przyjęcie przez organ, że kradzież pojazdu nie może stanowić podstawy do umorzenia zobowiązania, skoro z chwilą kradzieży pojazdu skarżący utracił nad nim władztwo, a ponadto nie miał możliwości podjęcia czynności zmierzających do wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu, bowiem postanowienie
o zawieszeniu postępowania otrzymał dopiero w 2017 r., co skutkuje tym, iż nie powinien być obciążany zobowiązaniem podatkowym za okres, kiedy pojazd nie był już w jego posiadaniu;
3. brak wszechstronnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz ustalenia sytuacji materialnej skarżącego, który dawałby podstawy do rozstrzygnięcia wniosku o umorzenia zobowiązania podatkowego.
Odpowiadając na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej "ppsa") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).
Stosownie zaś do treści art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń faktycznych
i ich oceny skutkującej przyjęciem przez te organy, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zastosowania ulgi wymienionej w treści art. 67a § 1 pkt 3 Op, a także czy odmawiając umorzenia zaległości podatkowych organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Wyjaśnienia zatem wymaga, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Op organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zauważyć zatem wypada, iż przesłanki udzielenia ulgi, to jest przesłanka ważnego interesu podatnika i interesu publicznego maja charakter rozłączny i spełnienie choćby jednej z nich uzasadnia udzielenie ulgi. Nie budzi wątpliwości Sądu utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o wyjątkowym charakterze ulg w spłacie należności podatkowych, nakazującym stosować je w sytuacji, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik nie może wywiązać się z obowiązku uiszczenia obciążających go zaległości podatkowych. Ulgi w spłacie należności stanowią, choć dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego, odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego szczególny charakter muszą mieć także okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, co oznacza w istocie rezygnację
z należnych wpływów.
Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 Op nie stanowią przywileju samego
w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia (por. wyrok NSA z 3 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1026/06; dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej "CBOSA").
"Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Uzyskanie ulgi
w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi.
Dla uznania zaistnienia "ważnego interesu podatnika" nie wystarczy ustalenie trudnej sytuacji finansowo-osobistej, ale musi mieć ona charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podatników. Ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko osiąganych dochodów, ale także posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań (por. wyrok WSA w Kielcach z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 615/13).
Zdaniem Sądu, przesłankę "interesu publicznego" najpełniej charakteryzuje pogląd wyrażony w wyroku NSA z 12 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 1838/01 (CBOSA), w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.". Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Z reguły interes publiczny przemawia za tym, aby ulgi podatnikowi nie udzielać. Unika się w ten sposób obniżenia potencjalnych wpływów z podatków, jak i nie wprowadza się różnic w traktowaniu poszczególnych podatników, w szczególności zaś - nie premiuje się tych podatników, którzy zaniechali regulowania należności publicznoprawnych. Organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (por. wyrok NSA z 21 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 577/00).
Organ podatkowy, ustalając istnienie przesłanki "interesu publicznego" nie może też abstrahować od innych wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (por. wyrok NSA z 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11).
Wyjątkowy charakter ulg w spłacie należności przejawia się nadto w tym, że decyzje w tym przedmiocie są wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Czyli nawet w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowych, organ podatkowy nie jest zobligowany do udzielenia wnioskowanej ulgi.
Uznanie administracyjne jest ograniczone jedynie dyrektywami wyboru "interesem publicznym" oraz "ważnym interesem podatnika". W każdej konkretnej sprawie ich istnienie może przejawiać się w odmienny sposób. Ustawodawca pozostawił organom podatkowym swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięcia
w przedmiocie ulg w spłacie należności podatkowych, pod warunkiem jednak, że w toku postępowania dokonają szczegółowej analizy prowadzonej sprawy pod kątem wskazanych w art. 67a Op dyrektyw wyboru oraz prowadzenia postępowania zgodnie
z art. 120 Op, a więc na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, dotyczącym uznaniowych ulg
w spłacie zobowiązań podatkowych utrwalony został pogląd, że ocenie przez Sąd podlega legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy. Kontrolą Sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 Op. Sąd nie ma uprawnienia przyznawania ulgi umorzenia, lecz może uchylić decyzję w przypadku stwierdzenia, że postępowanie podatkowe poprzedzające decyzje wskazuje, iż organ nie ustalił prawidłowo sytuacji w jakiej znajduje się podatnik, nie poddał analizie okoliczności powstania zaległości lub wydana decyzja jest oderwana od tego, co w danej sprawie ustalono.
Odnosząc powyższe rozważania do realiów rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu niezbędne jest dokonanie oceny, czy prowadzone przez organy podatkowe
w sprawie postępowanie odpowiada regułom określonym w Op. W art. 122 Op wyrażona została tzw. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą to na organie podatkowym spoczywa obowiązek rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy
i oparcia swojego rozstrzygnięcia na zgodnych z prawdą ustaleniach faktycznych. Przepis art. 122 Op uzupełniony przez art. 187 § 1 Op w zakresie ciężaru dowodu przesuwa zdecydowaną większość działań na organ podatkowy. Obowiązkiem organów podatkowych jest zebranie wszelkich dostępnych dowodów świadczących
o rzeczywistych intencjach stron oraz o dokonywanych czynnościach. Nie oznacza to, że tylko na organie spoczywa ciężar poszukiwania dowodów. Ciężar ten obarcza również stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o dostarczenie środków dowodowych. Nie można nakładać na organy podatkowe obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów świadczących na korzyść podatnika, to bowiem on sam przede wszystkim powinien dołożyć wszelkiej staranności, aby zadbać o swoje interesy.
Nadto, stosownie do art. 191 Op, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Op). Natomiast stosownie do art. 187 § 1 Op organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przyjęta w art. 191 Op zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie jest związany żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, prawa logiki, informacje wynikające
z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zdaniem Sądu, procedowanie organów podatkowych w kontekście badania sytuacji majątkowej i życiowej podatnika pod kątem spełnienia przesłanek w celu zastosowania wnioskowanej przez podatnika ulgi jest co do zasady prawidłowe, tzn. organy te rozpatrzyły konkretną sytuację, w jakiej znajdował się skarżący, w tym dokonały analizy jego sytuacji majątkowej. Powyższe pozwala wyprowadzić wniosek, że stan faktyczny sprawy został dostatecznie ustalony. Niemniej jednak organy uznały, że w przypadku skarżącego nie jest możliwe zastosowanie wnioskowanej ulgi z powodu braku zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 pkt 3 Op (ważny interes podatnika lub interes publiczny). Zdaniem organów, sytuacja skarżącego, choć trudna nie nosi bowiem znamion wyjątkowości. Natomiast fakt kradzieży w 2013r. pojazdu nie ma wpływu na powstanie zobowiązania z tytułu podatku od środków transportowych. Istotne jest, że skarżący w kontrolowanym okresie był właścicielem spornego pojazdu. Natomiast obowiązku jego wyrejestrowania dopełnił dopiero w 2017r., co pozostaje bez wpływu na zastosowanie ulgi.
W ocenie Sądu na gruncie poczynionych przez organy ustaleń co do sytuacji majątkowej i rodzinnej podatnika istotnie brak jest podstaw do uznania wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela jednak zaprezentowanego stanowiska organów co do rozumienia przesłanki "interesu publicznego" w powiązaniu z okolicznościami powstania zaległości podatkowej.
Organy podatkowe za istotną z punktu widzenia braku podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi uznały bowiem okoliczność niedopełnienia przez skarżącego formalnego wymogu wyrejestrowania pojazdu w związku z dokonaną kradzieżą tego pojazdu w 2013r. na terytorium S.. Uznały, że na skarżącym ciążył obowiązek podatkowy z tytułu podatku od środków transportowych, gdyż do 2017 r. (fakt wyrejestrowania pojazdu) był jego właścicielem. Pominęły jednak, w kontekście zaistnienia przesłanki interesu publicznego okoliczność, podnoszoną przez skarżącego w toku postępowania, że w 2013r. pojazd został skradziony i toczyło się stosowne postępowanie w tym zakresie prowadzone przez policję w S.. Z tego wynika, iż skarżący nie dysponował pojazdem w spornym okresie. Nie miało to wpływu na powstanie zobowiązania w podatku od środków transportu, jednak zauważyć należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy zobowiązanie nie powstałoby gdyby skarżący dopełnił formalnego wymogu wyrejestrowania pojazdu w związku z jego kradzieżą
w oparciu o art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.) po dokonaniu kradzieży, w 2013 r.
W tej sytuacji w ocenie Sądu należy rozważyć czy w sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego w celu zastosowania ulgi podatkowej, zgodnie z wnioskiem skarżącego. Jak bowiem wskazano wyżej spełnienie jednej z przesłanek udzielenia ulgi: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, umożliwia uwzględnienie takiego wniosku.
W ocenie Sądu zatem brak należytej oceny wystąpienia przesłanki interesu publicznego powoduje, że decyzja organu odwoławczego jest wadliwa, gdyż dotknięta jest brakiem w postaci dokładnej analizy powyższej okoliczności, nie tylko w kontekście równości i powszechności opodatkowania, ale także innych wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki i zaufanie do organów państwa.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018r., sygn. akt II FSK 2634/17 (lex nr 2490165): "istnienia przesłanki interesu publicznego nie można wiązać wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, uzależniać jej ziszczenie od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej, ani też przeciwstawiać jej przesłance ważnego interesu podatnika."
Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę powyższe, istotna pozostaje ponowna analiza wniosku skarżącego w celu ewentualnego przyznania ulgi pod kątem zaistnienia przesłanki interesu publicznego. Jak Sąd podniósł powyżej w realiach niniejszej sprawy skarżący nie dopełnił obowiązku formalnego wyrejestrowania pojazdu, który został skradziony w 2013r., jednakże fakt ten zgłosił stosownym organom s., co podnosił w toku postępowania. Uznać zatem w tej sytuacji należy, że gdyby skarżący dokonał wyżej wymienionej czynności po fakcie kradzieży w 2013 r., to nie powstałoby zobowiązanie i roszczenie o zapłatę podatku. Jego zobowiązanie nie powstałoby, lecz nie dlatego, że skarżący uchylił się od obowiązku podatkowego, tylko właśnie
w związku z faktem niedopełnienia obowiązku wyrejestrowania pojazdu na gruncie ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Zarzuty naruszenia art. 67a Op okazały się zatem zasadne w zakresie dotyczącym oceny okoliczności powstania zaległości podatkowej w kontekście istnienia przesłanki ważnego "interesu publicznego".
W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium zobowiązane będzie zatem uwzględnić ocenę prawną, wyrażoną w niniejszym wyroku, która sprowadza się do stwierdzenia, że niedopełnienie przez podatnika wyłącznie wymogów formalnych (brak wyrejestrowania pojazdu po dniu kradzieży) przy ubieganiu się o zastosowanie ulgi mieści się w pojęciu "interesu publicznego", o którym mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Op,
a uwzględnienie tej przesłanki może stanowić podstawę do zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło