VIII SA/Wa 389/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Małgorzata Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę. S. F. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W. w sprawie ustalenia wyniku testu egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, którą to decyzją Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm., dalej jako ustawa Prawo o adwokaturze) utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] września 2008 r. skarżący przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna nr [...] ustaliła, że skarżący uzyskał z testu wyboru 182 punkty. Komisja Egzaminacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 190 punktów, a zatem uzyskana przez skarżącego liczba punktów przesądziła o negatywnym wyniku egzaminu. W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący zarzucił nieprawidłowe ustalenie wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką zgłaszając zastrzeżenia do pytań o nr [...]. Wskazał, że na pytania te brak wynikającej z przepisów prawa jednoznacznej, prawidłowej odpowiedzi, odpowiedź nie wynika jednoznacznie z obowiązujących przepisów prawa bądź więcej niż jedna jest odpowiedzią prawidłową, przez co nie powinny szkodzić skarżącemu i pozbawiać go punktu. Naruszony więc został art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Dodatkowo stwierdził, że odpowiedź na pytanie nr 233 wskazana w kluczu jako prawidłowa została oparta o przepis, który utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2006 r. Poza tym według oceny skarżącego doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez umieszczenie w teście pytań nr [...] przekraczających zakres tego egzaminu jako dotyczących prawa podatkowego, w związku z czym udzielone przez skarżącego odpowiedzi na pytania [...], które nie są zgodne z przepisami prawa nie mogą szkodzić skarżącemu. Ponadto skarżący podniósł naruszenie procedury egzaminacyjnej poprzez rozpoczęcie egzaminu z półtora godzinnym opóźnieniem, gdy ten winien się odbyć o jednakowej porze w całej Polsce. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie i zmianę skarżonej uchwały poprzez podwyższenie sumy uzyskanych podczas egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką punktów ze 182 poprzez weryfikację odpowiedzi na kwestionowane powyżej pytania i w konsekwencji ustalenie, że skarżący uzyskał wynik pozytywny. W przypadku powzięcia przez organ wiadomości, że którekolwiek z pytań testowych egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa i jednoczesnego udzielenia przez skarżącego odpowiedzi na takie pytanie w sposób niezgodny z kluczem odpowiedzi, wniósł o przyznanie mu jednego punktu za każde tak postawione pytanie. Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż rozpoznając odwołanie poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. W wyniku analizy całości dokumentacji związanej z egzaminem ustalił, że egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2159, z późn. zm.). Po dokonaniu szczegółowej analizy całości testu egzaminacyjnego wraz z merytorycznym sprawdzeniem wszystkich pytań testowych stwierdził, że wszystkie pytania, w tym również kwestionowane przez skarżącego, zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. Tym samym, test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w ustawie Prawo o adwokaturze. Organ podkreślił przy tym, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 75i ust. 3 jednoznacznie przesądza bowiem, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów. Przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji, że kandydat uzyskał wynik pozytywny możliwe jest tylko wówczas, jeżeli po analizie rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, że uzyskał on 190 punktów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Organ w zaskarżonej decyzji odniósł się do zarzutu dotyczącego faktu, że egzamin rozpoczął się z półtoragodzinnym opóźnieniem w stosunku do planowanego terminu, stwierdzając, że nie ma to znaczenia dla uznania ważności wyników egzaminu skarżącego. Na okoliczność tego zarzutu, organ II instancji przeprowadził postępowanie dowodowe i zwrócił się o złożenie wyjaśnień do Przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej. Jak wynika z wyjaśnień Przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej opóźnienie to było spowodowane przyczynami obiektywnymi, niezależnymi od członków Komisji, u podstaw których leżała przede wszystkim bardzo duża liczba kandydatów i związane z tym trudności techniczne w przeprowadzeniu wszystkich czynności poprzedzających rozpoczęcie rozwiązywania testu przez kandydatów. Organ stwierdził nadto, że skarżący nie podnosił tego elementu w toku egzaminu, brak jest również w protokołach Komisji Egzaminacyjnej zwracania na tą kwestię uwagi przez innych zdających lub samych członków Komisji. Organ zauważył, że w podobnych warunkach towarzyszących zdawaniu egzaminu na aplikację adwokacką, jak skarżący byli wszyscy zdający egzamin w dniu [...] września 2008 r. w sali egzaminacyjnej. Opóźnienie w rozpoczęciu egzaminu nie wpłynęło jednak na czas przeznaczony na rozwiązanie testu. Z protokołu wynika bowiem, że rozwiązywanie testu trwało cztery godziny. Czas opóźnienia egzaminu został bowiem przedłużony odpowiednio do opóźnienia w jego rozpoczęciu. W piśmie z dnia [...] marca 2009 r. skarżący zarzucił dodatkowo, że rozpoczęcie egzaminu z półtoragodzinnym opóźnieniem odbiło się negatywnie na uzyskanym przez niego wyniku egzaminu. Od momentu bowiem wpuszczenia na salę egzaminacyjną nie miał możliwości spożycia jakiegokolwiek posiłku z uwagi na obowiązujący zakaz opuszczania sali. Opóźnienie egzaminu, brak jedzenia i stres negatywnie wpłynęły na jego samopoczucie i w związku z tym obniżyły jego koncentrację i sprawność umysłową. Organ II instancji nie podzielił zarzutów skarżącego, zaś dowód w postaci wyjaśnień Przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej ocenił jako wiarygodny i wystarczający do ustosunkowania się do zarzutów. Skarżący był zaznajomiony z zasadami obowiązującymi kandydatów zdających egzamin na aplikację adwokacką, w tym z zakazem opuszczania sali. Opóźnienie w rozpoczęciu egzaminu było spowodowane obiektywnymi i niezależnymi od członków Komisji okolicznościami, na które Komisja nie miała wpływu. Skarżący nie wykazał, że opóźnienie w rozpoczęciu egzaminu miało wpływ na uzyskany przez niego wynik. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości nie doszło do przekroczenia ustawowego zakresu tematycznego egzaminu konkursowego określonego w art. 75a ust. 3 ustawy, albowiem do prawa finansowego należą zagadnienia prawa podatkowego. Organ odnosząc się do pytań nr [...], uznał zarzuty skarżącego za niezasadne. Pytanie nr 22 brzmiało: "Według Kodeksu karnego, przestępstwo wypadku drogowego może zostać popełnione: A. tylko umyślnie, B. tylko nieumyślnie, C. zarówno umyślnie, jak też nieumyślnie." Skarżący udzielił odpowiedzi "C", która zgodne z kluczem odpowiedzi, jest nieprawidłowa. Podstawę prawną prawidłowej odpowiedzi "B" jest art. 177 § 1 k.k. Skarżący wskazał, że jednoznaczna odpowiedź na to pytanie nie wynika wprost z przepisów prawa. Argumentacja skarżącego dotycząca tego pytania i opierająca się na tezie, ze zostało ułożone błędnie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przestępstwo wypadku drogowego jest ze swej istoty zawsze przestępstwem nieumyślnym, co wynika wprost z treści art. 177 § 1 k.k. ("...powoduje nieumyślnie wypadek ..."). Umyślne lub nieumyślne może być tylko naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Pytanie nie dotyczyło w jaki sposób ( umyślny lub nieumyślny ) można naruszyć zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, ale tego, jakim przestępstwem jest przestępstwo wypadku drogowego, a to wynika z treści przepisu. Wypadku drogowego nie można popełnić umyślnie, albowiem wówczas taki czyn nie będzie wypadkiem, ale np. zabójstwem ( jeśli samochód ma być narzędziem takiego czynu), spowodowaniem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (jeśli celowo, świadomie - w tym mieści się określenie umyślnie - sprawca będzie chciał najechać na pokrzywdzonego). Pytanie nr 68 brzmiało: "Według Kodeksu cywilnego na nieważność oświadczenia woli ze względu na wadę takiego oświadczenia złożonego dla pozoru za zgodą drugiej strony, może powołać się: A. tylko ta osoba, która złożyła oświadczenie woli dotknięte wadą; B. tylko strona czynności prawnej, która doszła do skutku na mocy złożenia oświadczenia dotkniętego wadą; C. każdy". Skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy prawidłową była odpowiedź "C". Skarżący kwestionuje sposób sformułowania prawidłowej odpowiedzi powołując się na poglądy doktryny. Jego zdaniem odpowiedź prawidłowa nie jest wyczerpująca, gdyż powinna brzmieć : " każdy, mający interes prawny". Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ wskazał, iż pytanie dotyczyło kręgu podmiotów uprawnionych do powołania się na wadę oświadczenia woli złożonego dla pozoru za zgodą drugiej strony, a nie o krąg podmiotów uprawnionych do wytoczenia powództwa. Art. 83 § 1 k.c. przesądza, że oświadczenie złożone drugiej stronie dla pozoru za jej zgodą jest nieważne. Pozorność pociąga zatem za sobą nieważność czynności prawnej z mocy samego prawa. Wynika z tego, że oświadczenie woli złożone dla pozoru jest bezwzględnie nieważne. Każdy więc może się na taką wadę powołać. Pytanie nr 75 brzmiało : "Według kodeksu cywilnego, małżonek, w stosunku do którego orzeczono seperację i któremu nie służy żadne prawo do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkiwał wspólnie ze swym małżonkiem aż do dnia jego śmierci, niebędący spadkobiercą swego małżonka: A. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku, B. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu miesiąca od otwarcia spadku, C. w ogóle nie jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania. Prawidłowa jest odpowiedź "C", skarżący udzielił natomiast odpowiedzi "A". Skarżący podniósł, że obowiązujące przepisy nie wykluczają małżonka, co do którego orzeczono seperację, od korzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 923 § 1 k.c. Argumentował, że małżonek pozostający w seperacji dalej jest małżonkiem. Dodatkowo podkreślił, że pozostawanie w seperacji nie wyklucza w żaden sposób możliwości uznania małżonka w seperacji za "inną osobę bliską", tym bardziej, że jak to określono w treści pytania, małżonkowie wspólnie mieszkają aż do dnia śmierci jednego z nich. Tym samym taka osoba również jest objęta dyspozycja art. 923 k.c. Zdaniem organu powyższe zarzuty są chybione, bowiem istota pytania sprowadzała się do ustalenia, czy uprawnienie to dotyczy małżonka, w stosunku do którego orzeczono seperację. Treść przepisu nie pozostawia wątpliwości, że obejmuje on swoim zakresem osobę, która pozostaje – w chwili śmierci – małżonkiem spadkodawcy. Z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że małżonek w stosunku do którego orzeczono seperację nie jest małżonkiem, o którym mowa w treści art. 923 k.c., a zatem nie służy mu uprawnienie przewidziane w tym przepisie. Gdyby pytanie dotyczyło osoby bliskiej, to tej treści zapytanie znalazłoby się w jego treści. Pytanie nr 88 brzmiało : " Według kodeksu cywilnego, w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego, w stosunek najmu tego lokalu nie wstępują : A. wnuki najemcy stale zamieszkałe z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci, wobec których najemca nie był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych, B. dzieci najemcy zamieszkałe z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci C. dzieci współmałżonka najemcy stale zamieszkałe w tym lokalu do chwili jego śmierci ". Według klucza odpowiedzi prawidłowa odpowiedź na powyższe pytanie to odpowiedź "A", oparta na art. 691 § 1 i 2 kodeksu cywilnego, zaś skarżący udzielił odpowiedzi "B". Zarzucił, że pytanie to nie zawiera żadnej poprawnej odpowiedzi, a zagadnienie ujęte w tym pytaniu budzi kontrowersje zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie. Zaakcentował, że wnuk najemcy mógł pozostawać z najemcą we wspólnym pożyciu, a zatem odpowiedź "A" byłaby błędna. Organ podkreślił, że istota kwestionowanego pytania sprowadza się do wskazania kategorii podmiotów, które nie wstępują w stosunek najmu, a więc tych, które nie są objęte art. 691 § 1 k.c. Ustawodawca wprowadzając do porządku prawnego aktualnie obowiązujący art. 691 § 1 k.c. przyjął zasadę, która odnosi się do osoby pozostającej z najemcą w faktycznym wspólnym pożyciu, takim jakie charakterystyczne jest dla pożycia małżeńskiego lub osób związanych z faktem konkubinatu. Względy racjonalne nie pozwalają zatem na zakwalifikowanie do grona tych osób wnuka zmarłego głównego najemcy, którego nawet życie obok najemcy nigdy nie będzie się charakteryzowało takim stopniem zespolenia jakie jest właściwe dla małżonków lub konkubentów. Pytanie nr 109 brzmiało: "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji i nie wnosiła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga kasacyjna jest dopuszczalna: A. strona ta nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej, B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej i strona może ją wnieść w terminie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego, C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia." Skarżący udzielił na to pytanie odpowiedzi "B", a według klucza prawidłowa jest odpowiedź "A". Wadliwość przedmiotowego pytania skarżący motywował tym, że odpowiedź na powyższe pytanie nie wynika bezpośrednio z przepisu, ale z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2007 r. w sprawie III CSK 66/07, zgodnie z którym warunkiem dopuszczalności skargi kasacyjnej jest skuteczne doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem, skuteczność ta zaś wymaga uprzedniego złożenia przez stronę skarżącą wniosku o doręczenie. Takie sformułowanie przedmiotowego pytania narusza w ocenie skarżącego art. 75 a i art. 75 i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze z uwagi na niejednoznaczność odpowiedzi na tak sformułowane pytanie. Oceniając powyższy wywód skarżącego jako niezasadny, organ wskazał, iż odpowiedź na omawiane pytanie wynika z art. 3985 § 1 k.p.c., w którym to przepisie ustawodawca określił wprost, iż skargę kasacyjną wnosi się "w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej". W konsekwencji, jeżeli nie nastąpiło doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem gdyż strona nie wystąpiła o nie lub uczyniła to nieskutecznie, bo z przekroczeniem 7-dniowego terminu zakreślonego na zgłoszenie takiego wniosku, to dla takiej strony w ogóle nie powstaje możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Zarówno w świetle obowiązujących przepisów, jak i na gruncie orzecznictwa oraz literatury przedmiotu, nie ma wątpliwości, że w sytuacji opisanej w pytaniu strona, która nie złożyła wniosku o doręczenie jej odpisu wyroku sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej. Pytanie nr 132 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji, prywatyzacją bezpośrednią jest: A. sprzedaż majątku przedsiębiorstwa państwowego, B. przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę prawa handlowego Skarbu Państwa, C. zbycie akcji albo udziałów przez Skarb Państwa na rzecz prywatnego inwestora." Skarżący udzielił na nie odpowiedzi "C", a w kluczu odpowiedzi jako prawidłową wskazano odpowiedź "A". W ocenie skarżącego żadna odpowiedź nie jest prawidłowa. Organ zauważył, że prywatyzacja bezpośrednia musi spełniać wymagania zawarte w definicji prywatyzacji sformułowanej w art. 1 ust. 2 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji. Z kolei art. 39 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, wskazuje na zakres pojęcia prywatyzacji bezpośredniej. W ocenie organu, porównanie w/w przepisów prowadzi do wniosku, że prywatyzacja poprzez rozporządzenie wszystkimi składnikami materialnymi i niematerialnymi majątku spółki powstałej w wyniku komercjalizacji na zasadach określonych ustawą nie jest prywatyzacją bezpośrednią. Oba przepisy określają tożsame ścieżki prywatyzacyjne tj.: sprzedaż przedsiębiorstwa, wniesienie przedsiębiorstwa do spółki, oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania. W ten sam sposób opisana jest również istota prywatyzacji bezpośredniej jako rozporządzania wszystkimi składnikami materialnymi i niematerialnymi majątku przedsiębiorstwa państwowego. Niewątpliwie wariant odpowiedzi "A" oddaje istotę prywatyzacji bezpośredniej, gdyż sprzedaż jest formą rozporządzenia majątkiem przedsiębiorstwa państwowego. Wariant zaznaczony przez skarżącego - odpowiedź "C" jest niewłaściwa, gdyż obrazuje prywatyzację pośrednią, a pytanie ma na celu ustalenie istoty prywatyzacji bezpośredniej. Pytanie nr 163 brzmiało : " Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, kuratela ustanowiona dla dziecka poczętego, lecz jeszcze nie urodzonego : A. ustaje z upływem sześciu miesięcy od urodzenia się dziecka, B. ustaje z chwilą urodzenia się dziecka, C. zawsze ustaje z datą wydania postanowienia przez sad opiekuńczy w tym przedmiocie". Skarżący wskazał jako prawidłową odpowiedź "C". Natomiast zgodnie z kluczem prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "B", oparta na treści przepisu art. 182 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Skarżący zarzucił, że zaproponowana odpowiedź w kluczu jako poprawna, nie jest jedyną, którą w świetle przepisów prawa można uznać za prawidłową. Zdaniem organu, odpowiedź na powyższe pytanie, jest wprost treścią przepisu art. 182 k.r.io., który stanowi, że dla dziecka poczętego, lecz jeszcze nie urodzonego, ustanawia się kuratora, jeżeli jest to potrzebne do strzeżenia przyszłych praw dziecka i kuratela ta ustaje z chwilą urodzenia się dziecka. Pytano wprost o zapis kodeksowy, który wyraźnie wskazuje, iż kuratela ustaje z chwilą urodzenia się dziecka. Właśnie odpowiedź "C" poprzez dodanie słowa "zawsze" staje się od razu błędna, gdyż kuratela zawsze ustaje z chwilą urodzenia się dziecka, a nie zawsze ( czytaj wyłącznie ) z datą wydania postanowienia przez sąd opiekuńczy. Pytanie nr 186 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe, postępowanie prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest: A. jednoinstancyjne, B. dwuinstancyjne, C. trójinstancyjne." Skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "A". W odwołaniu skarżący zarzucił, że odpowiedź na powyższe pytanie nie wynika expresis verbis z treści przepisów prawa, a także brak jest jednolitego stanowiska doktryny w tym zakresie. Stwierdził, że w stosunku do zagadnienia prawnego, którego dotyczy pytanie istnieje spór w doktrynie jak i orzecznictwie. W związku z tym, również udzielona przez niego odpowiedź "B" jest prawidłowa. Organ nie zgodził się z powyższym zarzutem wskazując, iż prawidłowa według klucza odpowiedź "A" na to pytanie oparta jest na przepisie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe. Przytoczone natomiast przez skarżącego uzasadnienie zarzutów odwoławczych koncentruje się wokół kwestii istoty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ jako środka zaskarżenia. Rozważania te nie mają znaczenia dla wyboru właściwej odpowiedzi na pytanie testowe, które odnosi się do zagadnienia liczby instancji postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest dewolutywny. Niewystępowanie cechy dewolutywności środka zaskarżenia powoduje natomiast ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, który prowadził postępowanie w pierwszej instancji. Żaden przepis prawa nie upoważnia do stwierdzenia, że Prezes NBP w sprawach indywidualnych zezwoleń dewizowych jest zarazem organem I i II instancji. W literaturze z zakresu prawa dewizowego jest jednoznacznie formułowany pogląd o jednoinstancyjnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawach indywidualnych zezwoleń dewizowych. Pytanie nr 203, brzmiało: "Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług, jednym z płatników podatku od towarów i usług jest: A. komornik sądowy, B. urząd celny, C. importer towarów." Skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "A", oparta na art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W swoim odwołaniu skarżący zarzucił, że płatnikiem podatku może być także importer towaru. Komornik sądowy nie jest płatnikiem podatku od towarów i usług w każdej sytuacji, a jedynie w zakresie wykonywania czynności egzekucyjnych. Zdaniem organu, istota pytania sprowadza się do ustalenia który z wymienionych w propozycjach podmiotów jest płatnikiem podatku od towarów i usług. Spośród trzech kategorii podmiotów wymienionych jako warianty odpowiedzi jedynie komornik sądowy ma status płatnika podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług, płatnikiem tego podatku są wyłącznie organy egzekucyjne wykonujące czynności egzekucji administracyjnej lub egzekucji sądowej. Zarówno urząd celny (odpowiedź "B"), jak i importer towarów (odpowiedź "C") nie są organami egzekucyjnymi i w konsekwencji nie są płatnikami podatku VAT. W powyższym pytaniu nie odnoszono się do kwestii, w jakich sytuacjach płatnik pośredniczy pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym w zapłacie podatku VAT. Pytanie jest sformułowane jednoznacznie. Kandydat na aplikację adwokacką udzielając na nie odpowiedzi musiał ustalić, jaki podmiot wymieniony w zamkniętym katalogu ustawowym jest płatnikiem, a nie kiedy podatek od towarów i usług jest rozliczany w trybie pośrednim. Pytanie nr 233 brzmiało : "Zgodnie z ustawą – Prawo o adwokaturze, uchwalenie regulaminów dotyczących zasad odbywania aplikacji adwokackiej należy do : A. Krajowego Zjazdu Adwokatury, B. Naczelnej Rady Adwokackiej, C. żadnego z wyżej wymienionych organów, gdyż zasady odbywania aplikacji adwokackiej mogą być regulowane jedynie w drodze rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości". Zgodnie z kluczem prawidłową odpowiedzią na powyższe pytanie jest odpowiedź "B", oparta na treści przepisu art. 58 pkt. 12 lit. b ustawy Prawo o adwokaturze, natomiast skarżący wybrał odpowiedź "C". Zarzut skarżącego, że odpowiedź na to pytanie oparta została o nieobowiązujący w dniu egzaminu konkursowego stan prawny jest chybiony. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej należy uchwalanie regulaminów dotyczących zasad odbywania aplikacji adwokackiej. Pytanie zostało sformułowane prawidłowo, opierało się na obowiązującym prawie i pozwalało na udzielenie jednej poprawnej odpowiedzi. Pytanie nr 248 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o Rzeczniku Praw Obywatelskich, zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich powołuje: A. Rzecznik Praw Obywatelskich; B. Prezydium Sejmu; C. Marszałek Sejmu". Skarżący udzielił odpowiedzi "A", podczas gdy prawidłową była odpowiedź "C", oparta na art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 1987 o Rzeczniku Praw Obywatelskich. W ocenie organu, wbrew zarzutowi skarżącego pytanie jest sformułowane precyzyjnie i jednoznacznie, gdyż trafna odpowiedź polega na wskazaniu jednego z trzech organów, który zgodnie z brzmieniem przepisu powołuje zastępców RPO. Odpowiedź prawidłowa może być zaś tylko jedna - Marszałek Sejmu, gdyż wynika to wprost z przepisu. Nie ma natomiast żadnego znaczenia to, że przepis mówi, iż Marszałek Sejmu czyni to na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Istota pytania sprowadzała się do tego jaki organ powołuje zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich. Następnie w skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 75i ustawy Prawo o adwokaturze, zgodnie z którym spośród trzech zaproponowanych na dane pytanie odpowiedzi tylko jedna jest prawidłowa i tylko jedna z odpowiedzi może zostać wskazana przez kandydata, w ten sposób że : a) na pytania [...] brak wynikającej z przepisów prawa jednoznacznej, prawidłowej odpowiedzi w związku z czym udzielone przez skarżącego odpowiedzi na wskazane wyżej pytania nie powinny mu szkodzić i pozbawiać punktu b) na pytania [...] odpowiedź nie wynika jednoznacznie z obowiązujących przepisów prawa w konsekwencji czego udzielenie przez skarżącego odpowiedzi na te pytania wymaga znajomości orzecznictwa oraz opowiedzenia się po jednej ze stron sporu doktrynalnego w związku z czym tak sformułowane pytanie nie powinno szkodzić kandydatowi i pozbawiać punktu c) na pytanie [...] więcej niż jedna z zaproponowanych odpowiedzi jest prawidłowa, w związku z czym udzielenie przez skarżącego odpowiedzi na w/w pytanie, która jest zgodna z przepisami prawa należy uznać za prawidłowe, skutkujące przyznaniem punktu konsekwencją czego jest nieprawidłowe ustalenie wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 2. przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze przez zamieszczenie w teście pytań z zakresu prawa podatkowego wykraczających poza ustawowy zakres materiału egzaminacyjnego tj. pytań nr [...], w związku z czym udzielone przez skarżącego odpowiedzi, które nie są zgodne z przepisami prawa nie mogą mu szkodzić 3. art. 6, 7, 8, 10, 35 § 3, 36, 77 § 1, 80 k.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, ponowił również w zakresie dotyczącym w/w pytań szeroką argumentację prezentowaną w odwołaniu. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Za niezasadne organ uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący złożył pismo procesowe, w którym wskazał, że pytania o nr [...] zostały uznane za wadliwie skonstruowane wyrokami WSA w Warszawie, wymieniając na potwierdzenie powyższego sygnatury orzeczeń ( w stosunku do pyt. nr [...] wskazał sygnaturę wyroku VI SA/Wa 762/09, w której to sprawie Sąd uznał jednak niezasadność zarzutu odnośnie w/w pytania ). Nadto skarżący podniósł, że za wadliwe zostało uznane wyrokami w/w Sądu również pyt. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką przeprowadzane jest w trybie zgodnym z wymogami ustawy Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160 z późn. zm.). Jest to postępowanie administracyjne, w którym komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej i przed którą odbywa się egzamin jest organem I instancji, natomiast Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Po przeprowadzeniu egzaminu komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały, zaś od tejże uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości (art. 75 j ust. 1 i 2 ustawy Prawo o adwokaturze). Zgodnie z art. 75i ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów. Przepis art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze stanowi natomiast, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu. Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie od uchwały Komisji Egzaminacyjnej, o której mowa w art. 75a powołanej ustawy, ocenia w istocie wynik przeprowadzonego egzaminu i bada czy wynik ten został ustalony prawidłowo. Prawidłowe ustalenie wyniku egzaminu zależy od: 1) prawidłowości sformułowania pytań egzaminacyjnych i odpowiedzi w kluczu, 2) prawidłowości odpowiedzi wskazanych przez kandydata oraz 3) prawidłowości zastosowanych procedur egzaminacyjnych. Kwestia oceny merytorycznej poprawności pytań i odpowiedzi wskazanych jako prawidłowe w kluczu testowym, jest istotnym zadaniem tego organu na tym etapie postępowania. Od tej oceny zależy rzetelność ustalenia wyniku egzaminu kandydata i zgodność z prawem decyzji w tym względzie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2008 r. II GSK 473/07). Sąd administracyjny może jedynie zbadać, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa - przez odniesienie się do argumentacji organu odwoławczego zawartej w decyzji administracyjnej w świetle ustaleń dokonanych przez ten organ w związku z zarzutami zdającego. Skarga w rozpatrywanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jedynie w części nie spełnia wszystkich wymienionych warunków prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu, a w konsekwencji nie odpowiada obowiązującemu prawu (pytania nr [...]). Należy zauważyć, że rzeczywiście w/w pytania mogą budzić pewne zastrzeżenia, co zostało zresztą potwierdzone w wielu zapadłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie wyrokach. Niemniej jednak, uznanie argumentacji skarżącego za prawidłową w tym zakresie dawało by mu możliwość uzyskania maksymalnie jedynie czterech dodatkowych punktów, co przy uzyskanych przez niego [...] punktach, nie jest wystarczające do uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu na aplikację adwokacką. Za zasadny, również zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, jest zarzut dotyczący pytania testowego nr [...]. W ocenie Sądu w/w pytanie zawiera dwie możliwe do udzielenia odpowiedzi i nie można żadnej z nich odmówić poprawności. Podkreślenia wymaga, iż kontrowersje budzi już sam fakt powołania przez organ art. 923 i 935 k.c., kiedy uprawnienie z art. 923 § 1 przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom bez względu na to czy dziedziczą one po spadkodawcy, zaś rozrządzenie spadkodawcy wyłączające lub ograniczające to uprawnienie jest nieważne. Nie ulega wątpliwości, że art. 923 k.c. należy do przepisów ogólnych i nie jest przepisem odnoszącym się do dziedziczenia ustawowego. Z literalnego brzmienia art. 923 k.c. nie wynika, że małżonek pozostający w seperacji nie może korzystać z ochrony wynikającej z tego przepisu. Nadto, małżonka w seperacji można w pewnych okolicznościach zaliczyć do osób bliskich spadkodawcy. Pozostawanie bowiem w seperacji nie oznacza, że osoby te nie są w stosunku do siebie osobami bliskimi. Stosunek bliskości względem spadkodawcy potwierdzić mogą nie tylko formalnoprawne więzy rodzinne ( pokrewieństwo, powinowactwo ), lecz również więzy faktyczne ( np. konkubinat ). Nawet małżonek rozwiedziony pozostaje w dalszym ciągu osobą najbliższą, tym bardziej, jeżeli zamieszkuje wspólnie ze swoim rozwiedzionym współmałżonkiem. Krótkotrwałość rozpadu związku małżeńskiego również może oznaczać, że jest to osoba bliska. Zauważyć także należy, że w art. 614 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nałożony został na małżonków pozostających w seperacji obowiązek do wzajemnej pomocy, jeżeli wymagają tego względy słuszności. W świetle powołanych wyżej przez skarżącego orzeczeń WSA w Warszawie również pytanie nr [...] budzi, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wątpliwości związane z prawidłową jego redakcją. Wątpliwości w tym zakresie podniósł w skardze kandydat stwierdzając, że pogląd wyrażony przez Ministra – i uznany za prawidłową odpowiedź na pytanie – choć akceptowany, nie wynika jednoznacznie i bezpośrednio z przepisów prawa, w szczególności art. 3985 § 1 k.p.c. wskazanego przez Komisję jako podstawa prawna odpowiedzi na pytanie, lecz z orzecznictwa Sądu Najwyższego – i jako taki powinien wyłączać zakwestionowane pytanie z testu. Tymczasem odpowiedź na pytanie egzaminacyjne powinna wynikać bezpośrednio z treści przepisów prawa, a nie z ich interpretacji, często niejednoznacznej. Zgodzić się więc należy z zarzutem skargi, że pytanie narusza postanowienia art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze - z uwagi na to, że według tego przepisu kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź z trzech propozycji. Skarżący, odwołując się do treści przepisów mających zastosowanie w sprawie, stanowiska doktryny i wykładni historycznej, obszernie - i zdaniem Sądu skutecznie - uzasadnił wątpliwości dotyczące redakcji tego pytania. Przy konstruowaniu tego pytania została naruszona zasada poprawnego konstruowania pytań, albowiem winno się unikać wprowadzania takich pytań, na które jednoznacznie odpowiedź nie wynika expresis verbis z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonywanej przez organ oraz poglądów doktryny i orzecznictwa. Sformułowanie w ten sposób pytania, zdaniem Sądu, budzi uzasadnioną wątpliwość na egzaminie konkursowym na aplikację. W ocenie Sądu, także w pytaniu nr [...] nie jedną, lecz dwie z przedstawionych propozycji odpowiedzi można uznać za prawidłowe. Zdaniem Sądu, pytanie nie nadaje się na test na aplikacje adwokacką, gdyż w takim teście nie należy stawiać pytania, na które nie można udzielić odpowiedzi wynikającej wprost z przepisu prawnego. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. W myśl przepisu art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, ale strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W tym stanie rzeczy od decyzji wydanej w I instancji przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego strona może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro więc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w I instancji", a "do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań" to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów, w powiązaniu z treścią przepisów § 1 oraz § 2 art. 127 k.p.a. może prowadzić do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest wydaną w II instancji mimo tożsamości podmiotowej organu I i II instancji. Według oceny Sądu, wbrew twierdzeniom organu, analiza powyższych przepisów nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w pytaniu nr [...] prawidłowa jest tylko odpowiedź "A", a nie wskazana przez skarżącego odpowiedź "B". W doktrynie prezentowane są poglądy, że dwuinstancyjność postępowania może być rozpatrywana w aspekcie materialnym i formalnym. W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji. W tym stanie rzeczy przewidziana w art. 127 § 3 k.p.a. instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w świetle rozbieżnych poglądów doktryny i orzecznictwa nie może więc być uznana jednoznacznie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bowiem szczególnym środkiem odwoławczym występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swym charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten w istocie ma wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia. W świetle powyższych rozważań budzić może, w ocenie Sądu, uzasadnioną wątpliwość sformułowanie tego rodzaju pytania, jak pytanie nr [...], na egzaminie konkursowym na aplikację, bowiem w teście, w którym sprawdzeniu ma podlegać wiedza przyszłych dopiero aplikantów adwokackich, winno się unikać wprowadzania takich pytań, na które jednoznaczna odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonywanej przez organ oraz z poglądów doktryny. Zastrzeżenie odnośnie poprawnego zredagowania budzi również pytanie 132. Według oceny Sądu zasadnie skarżący podnosi, iż w tym pytaniu żadna z odpowiedzi nie jest poprawna, nie można też za taką uznać wskazywaną przez organ odpowiedź "A", gdyż w świetle ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji chodzi o prywatyzację przedsiębiorstwa jako całości.Za zasadny należy uznać zarzut skarżącego, że odpowiedź na w/w pytanie nie wynika wprost z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej i celowościowej dokonanej przez organ. Pytanie to należy więc uznać za nie spełniające wymogów ustawy Prawo o adwokaturze. Nadto, użycie przez organ sformułowania "majątek przedsiębiorstwa" sugeruje, że prywatyzacja może nastąpić poprzez sprzedaż poszczególnych składników przedsiębiorstwa. W ocenie Sądu, jeżeli chodzi natomiast o pytania o nr [...] uznać należy, iż organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Minister w sposób wyczerpujący przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił skarżącemu, dlaczego jego stanowisko nie znajduje uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący udzielił niepoprawnych odpowiedzi na te pytania. Sporne pytania nie przekroczyły zakresu przedmiotowego egzaminu oraz zostały sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. Udzielenie przez skarżącego błędnych odpowiedzi na te pytania w wielu przypadkach było wynikiem czynienia przez niego pewnych dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania oraz własnej interpretacji przepisów. Zgodzić się należy z Ministrem Sprawiedliwości, że pytania konkursowe zakwestionowane przez skarżącego z zakresu prawa podatkowego, oparte były na przepisach wchodzących w zakres egzaminu. Sporne pytania mieszczą się bowiem w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Przepis art. 75 a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze wskazuje zakresy prawa, z których przeprowadza się egzamin konkursowy na aplikację adwokacką i w tych ramach wskazuje między innymi prawo finansowe. W ocenie Sądu, należy uznać za zasadny pogląd organu polegający na zaliczeniu prawa podatkowego do prawa finansowego. Wykazanie się podstawową wiedzą z zakresu prawa podatkowego ma również i to znaczenie, że staje się ona niezbędna w wielu sprawach objętych przyszłym szkoleniem aplikanckim. Stanowisko organu w kwestii wyodrębnienia prawa podatkowego jest prawidłowe i nie może wpływać na ocenę wyników egzaminu. Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Nawet jeśli bowiem miały miejsce – to nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Wobec tego, że uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r., ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącego na [...] punkty, a jedynie cztery pytania, zdaniem Sądu, zostały sformułowane nieprawidłowo, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ewentualne zakwestionowanie w/w pytań nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Nawet dodatkowe cztery punkty uzyskane w ramach odpowiedzi na pytania, nie przesądziłyby bowiem o zdobyciu przez skarżącego wymaganych 190 punktów z testu egzaminacyjnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.