VIII SA/Wa 4/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego postanawia : przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 4/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczony został ustanowionemu w sprawie nieprofesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego (synowi N. S.) w dniu [...] maja 2013 r. (k. [...] akt sądowych). Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się wydaniem przez referendarza sądowego w dniu 8 października 2013 r. postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła w dniu [...] listopada 2013 r. pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie adwokata P. W.. W dniu [...] grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej oraz skargę kasacyjną od ww. wyroku. Jako podstawę wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik podał, że skarżący nie wniósł skargi w terminie, gdyż była w toku procedura przyznania mu prawa pomocy w zakresie wyznaczenia adwokata z urzędu. Z uwagi na wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, skarżący nie mógł samodzielnie sporządzić ww. środka zaskarżenia. Wskazał także, iż został wyznaczony pełnomocnikiem skarżącego w dniu [...] listopada 2013 r. i w ciągu 30 dni od tej daty zapoznał się z materiałem dowodowym sprawy. Jednocześnie podał, iż dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej jest dzień [...] grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie zaś do art. 175 § 1 powołanej ustawy, skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności, wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powyższego przepisu wynika, iż jednym z warunków dopuszczalności rozpoznania przez sąd wniosku o przywrócenie terminu, jest złożenie go w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Należy stwierdzić, że postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest okolicznością, która może uprawdopodobniać brak winy w uchybieniu terminu. Wystąpienie przez stronę do Sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje bowiem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który przeważnie upływa bezskutecznie zanim postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy zostanie pozytywnie dla strony zakończone. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, pełnomocnik z urzędu został ustanowiony postanowieniem z dnia 8 października 2013 r., a wyznaczenie pełnomocnika przez Okręgową Radę Adwokacką nastąpiło w dniu [...] listopada 2013 r., czyli po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, co nastąpiło w dniu [...] czerwca 2013 r. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że wniesienie skargi kasacyjnej do Sądu w dniu [...] grudnia 2013 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, jednakże został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Kluczowym dla wyjaśnienia niniejszej sprawy jest ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, co pozwoli na rozstrzygnięcie czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie. Należy podnieść, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że mimo iż art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga, iż zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 ustawy p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 267 – 268 oraz postanowienia NSA z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II GZ 243/11, z dnia 8 czerwca 2005 r. sygn. akt I FZ 198/06, czy z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OZ 211/12, publ. cbois). W związku z powyższym Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został wniesiony w terminie. Pełnomocnik został bowiem zawiadomiony o wyznaczeniu do występowania w sprawie w dniu [...] listopada 2013 r., natomiast wniosek wraz ze skargą kasacyjną wniósł w dniu [...] grudnia 2013 r. Tym samym zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do dokonania czynności, w tym wypadku wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.