VIII SA/Wa 407/17
WyrokWSA w Warszawie2017-08-30
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Justyna Mazur, Iwona Owsińska – Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym została prawidłowo nałożona, jeśli ustalenie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu opierało się na sumowaniu pomiarów nacisku na poszczególne osie dokonanych za pomocą wag przeznaczonych do pomiarów statycznych, a nie do ważenia całego pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego dotyczącego prawidłowości ważenia pojazdu. Ustalenia dotyczące przekroczenia masy całkowitej, oparte na sumowaniu pomiarów z wag statycznych, budziły wątpliwości co do ich zgodności z prawem i fizyką, a brak było konkretnych dowodów (instrukcji wag) potwierdzających dopuszczalność takiej metody. W związku z tym, uzasadnienie decyzji nie spełniało wymogów formalnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na P. S. za przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ I instancji nałożył karę za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś, masy całkowitej i długości zespołu pojazdów. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący kwestionował prawidłowość pomiarów wagowych, sposób ważenia oraz podmiot wykonujący przejazd. WSA w Warszawie oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na nieprawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych dotyczących przekroczenia masy całkowitej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. S. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]września 2014 r. nr[...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu 19 marca 2014 r. w miejscowości G. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z trzyosiowego samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z dwuosiową przyczepą marki [...] o nr rej. [...] . Zespołem pojazdów kierował K. S. L., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem kilku konstrukcji betonowych, stanowiących ładunek podzielny, w imieniu przedsiębiorcy P. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PPHiU [...]. Kierowca podczas kontroli okazał zezwolenie kategorii VI na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 24 miesięcy w terminie od 31 maja 2013 r. do 30 maja 2015 r.
Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 140aa ust. 1 – 3, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, powoływanej dalej jako "p.r.d."), nałożył na P. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%. Organ podniósł, że naruszenie zostało stwierdzone w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu, dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów oraz przekroczenie długości zespołu pojazdów.
Po rozpoznaniu odwołania strony od powyższej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk [...] t na podwójnej osi napędowej pojazdu (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 w górę) – przekroczenie o [...] t, (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 18,68%);
- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów [...] t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o [...] t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 32,5%);
- długość zespołu pojazdów [...] m (po odjęciu 1% błędu wynikającego
z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) – przekroczenie dopuszczalnej wartości o [...] m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 4%).
Organ podkreślił, że norma dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza takie przekroczenie.
Organ wyjaśnił, że ustalając kategorię zezwolenia, którym powinna legitymować się strona, kieruje się rodzajem drogi, na której stwierdzono nienormatywność pojazdu, a także rodzajem parametrów normatywnych oraz nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII.
W rozpoznawanej sprawie stwierdzono, że występuje brak zezwolenia kategorii VII ze względu na parametry wagowe uzyskane podczas czynności kontrolnych.
Organ odmówił wiarygodności zarzutom strony, że to nie ona była podmiotem wykonującym przejazd. Zdaniem organu, fakt użyczenia pojazdu na podstawie dołączonej do akt umowy dzierżawy w żaden sposób, mając na względzie materiał dowodowy, nie świadczy, że to nie P. S. był podmiotem wykonującym przejazd.
Organ uznał, że procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru równości nawierzchni, kontrola została dokonana przez kompetentne organy i jej wyniki są w pełni wiarygodne.
Ponadto, zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, ponowne przesłuchanie kierowcy nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
P. S. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W ocenie skarżącego, zostało przez niego udowodnione, że nie dysponował kontrolowanym pojazdem w dniu kontroli, a przejazd nie był realizowany na jego rzecz. Ponadto skarżący zarzucił organowi m.in. całkowicie niewiarygodne wyznaczenie parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu wynikające z naruszenia postanowień homologacji wag [...] oraz instrukcji producenta określającej warunki stosowania tych wag, a także nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania kierowcy mającego zasadnicze znaczenie dla wyniku rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1190/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczący w kontroli nie zakwestionował sposobu przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Za niezasadną Sąd I instancji uznał argumentację skarżącego, że wagi użyte podczas kontroli nie mogły być wykorzystywane do wyznaczenia masy całkowitej pojazdu. Do pomiarów nacisków osi
i rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów zastosowano bowiem przenośne wagi do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...] , które legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji. Natomiast zastosowany przez organy sposób ważenia (przy pomocy dwóch wag, gdzie wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu) jest zgodny z instrukcją producenta. Sąd I instancji zgodził się z oceną organu, że ponowne przesłuchanie kierowcy pojazdu nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżący złożył od wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1190/14 skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
1) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1
i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), przejawiające się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych
w sprawie stwierdzając, że wagi [...] mogły być użyte do pomiarów masy
i nacisku osi wielokrotnych kontrolowanego pojazdu. Skarżący wykazał w toku postępowania, że dokonane pomiary są wątpliwe, podał regulacje prawne nieuprawniające do ustalenia za pomocą tych wag rzeczywistej masy całkowitej oraz wartości nacisku osi wielokrotnych pojazdu,
2) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie stwierdzając, że wagi [...] mogą wyznaczać prawidłowo nacisk osi bez połączenia ich ze sobą. Skarżący wykazał w toku postępowania, że dokonane pomiary są wątpliwe, ponieważ pomiaru dokonano niezgodnie z zaleceniami producenta wag, instrukcją użytkowania urządzeń pomiarowych, wagi te nie stanowiły "pomostu" wagowego,
3) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, że pomiary masy i nacisku osi wielokrotnych kontrolowanego pojazdu były prawidłowe. Skarżący wykazał w toku postępowania, że dokonane pomiary są niewiarygodne również ze względu na fakt że użyte do pomiarów wagi przeznaczone są zgodnie z instrukcją ich użytkowania do pomiarów nacisków kół oraz osi pojedynczych,
4) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych kwalifikując przewóz ładunku podzielnego w odniesieniu do przedstawionych dowodów przez skarżącą potwierdzających przewóz ładunku niepodzielnego i uznanie tego faktu jako spełnienie wymagań posiadania na czas przewozu ładunku zezwolenia kat. VII. Skarżący w toku postępowania wykazał, że niewłaściwie określono kategorie zezwolenia wobec bezspornego transportu ładunku niepodzielnego i posiadaniu na okoliczność transportu zezwolenia kategorii VI. Powyższe w ocenie skarżącego ma zasadnicze znaczenie dla sprawy. Sąd I instancji nie rozpoznał podnoszonego argumentu przez skarżącego,
5) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, kwalifikując wyniki pomiaru jako spełnienie wymagań posiadania na czas przewozu ładunku zezwolenia kat. VII. Skarżący w toku postępowania wykazał, że dokonana klasyfikacja rzekomego naruszenia jest błędna, albowiem zezwolenie kategorii VII dotyczy tylko i wyłącznie wartości pojedynczej osi napędowej, w sytuacji kiedy kontrola drogowa wykazała rzekome przekroczenie podwójnej osi napędowej i przede wszystkim w tym zakresie określono należną karę,
6) przepisów prawa materialnego - art. 2 ust. 35a w zw. z art. 41 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a, § 5 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów
i zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 951), polegającym na zastosowaniu w niniejszej sprawie. Skarżący w toku postępowania wykazał, że dla wyznaczenia wartości nacisków pojedynczej osi nienapędowej lub osi wielokrotnej (podwójnej napędowej) nie jest dozwolone sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r.,
7) przepisów postępowania – "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 p.p.s.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a." przejawiające się nierozpoznaniem przez Sąd I instancji podniesionych w toku postępowania administracyjnego przez stronę skarżącą istotnych faktów, uchybień dokonanych przez organy w przedmiocie niepodania przyczyny odrzucenia wniosków strony skarżącej w przedmiocie przesłuchania kierowcy na okoliczność stwierdzonych naruszeń, w konsekwencji podniesionych w toku postępowania przez skarżącego nowych okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla sprawy, wyjaśnienie tego faktu w sposób oczywisty potwierdziłoby brak jego wpływu na powstanie naruszenia, gdyż skarżący nie realizował przewozu w dniu kontroli drogowej,
8) przepisów postępowania – "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 2, art. 135 p.p.s.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a." przejawiające się nierozpoznaniem przez Sąd I instancji podniesionych w toku postępowania administracyjnego przez stronę skarżącą faktów i argumentów związanych z udowodnionym przez stronę użyczeniem pojazdu
i związanym z tym faktem niewłaściwym określeniem strony postępowania,
9) przepisów postępowania – "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 p.p.s.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a." przejawiające się nierozpoznaniem przez Sąd I instancji podniesionego w toku postępowania administracyjnego przez stronę skarżącą udziału kierowcy podczas kontroli drogowej i podnoszonego przez organy dowodu w postaci podpisu kierowcy na dokumentach pokontrolnych. Strona skarżąca podnosiła w toku prowadzonego postępowania, że kierowca nie został zapoznany z dokumentacją pokontrolną i w żadnym stopniu nie reprezentował interesu strony podczas kontroli drogowej. Skarżąca wykazała błędne postrzeganie przez organy udziału kierowcy
w kontroli drogowej.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1891/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie dotyczącym nieprawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę uznania, że wnoszący skargę kasacyjną dopuścił się przekroczenia masy całkowitej pojazdu o 13 tony. Ustalenia te poczyniono bowiem na podstawie zsumowania pomiarów nacisku na poszczególne osie pojazdu, dokonanych za pomocą dwóch wag służących do pomiarów statycznych, mimo że wagi te nie są przeznaczone do ważenia całego pojazdu. Organ odwoławczy, wypowiadając się w tej kwestii, stwierdził, że do określania sposobu ważenia pojazdów służą odpowiednie instrukcje obsługi użytkowanych urządzeń. Zarówno GITD, jak
i WSA nie powołali się jednak na konkretne fragmenty instrukcji, które wskazywałyby na dokonanie takiego pomiaru. Instrukcji wag nie ma również w aktach sprawy, wobec tego, że nie jest ona aktem obowiązującego prawa, nie jest znana Sądowi z urzędu.
NSA nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako: "p.p.s.a."), Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza, że nie można oprzeć treści orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponownie rozpoznając sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie może też formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonymi wcześniej poglądami, lecz zobowiązany jest do podporządkowana się mu w pełnym zakresie.
Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu I instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku sądu wyższej instancji. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez NSA, zmienił się stan prawny
(tak: H. Knysiak – Molczyk [w:] H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1290/07, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto wskazuje się, że wykładnia prawa wiążąca sąd, któremu została przekazana do ponownego rozpoznania, nie może wykraczać poza zakres kontroli
i orzekania wyznaczony zasadą związania granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że w wyroku kasacyjnym niedozwolone jest formułowanie wykładni co do niezaskarżonych części orzeczenia sądu I instancji oraz wychodzącej poza podstawy zaskarżenia sformułowane w skardze kasacyjnej (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1672/06, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Badając zatem ponownie zaskarżoną decyzję, co do zasady, Sąd I instancji nie mógł dokonywać odmiennej oceny od wyrażonej w orzeczeniu NSA z dnia 21 marca 2017 r.
Sąd II instancji uznał za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie dotyczącym nieprawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę uznania, że wnoszący skargę kasacyjną dopuścił się przekroczenia masy całkowitej pojazdu o [...] ton. Ustalenia te poczyniono bowiem na podstawie zsumowania pomiarów nacisku na poszczególne osie pojazdu, dokonanych za pomocą dwóch wag służących do pomiarów statycznych, mimo że, zdaniem kasatora, te wagi nie są przeznaczone do ważenia całego pojazdu. Organ odwoławczy, wypowiadając się w tej kwestii, stwierdził, że z instrukcji wag [...] wynika, iż waga może być wykorzystywana m.in. w celu pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych. Organ nie powołały się na konkretne treści instrukcji, które dawałyby podstawę do takich stwierdzeń. Instrukcji wag nie ma również w aktach sprawy, wobec tego, że nie jest ona aktem obowiązującego prawa, nie jest znana Sądowi z urzędu. Należałoby ponadto zwrócić uwagę na to, że przyjęta metoda ważenia całego pojazdu drogą sumowania pomiarów cząstkowych, dotyczących nacisku na poszczególne jego osie, może budzić wątpliwości w świetle ogólnie dostępnej wiedzy z zakresu fizyki, która podpowiada, że masa całkowita pewnego układu fizycznego stanowi sumę masy jego elementów (części) pod warunkiem, że te części nie oddziaływają na siebie wzajemnie (tzw. masa addytywna).
Tym samym należy również uznać za uzasadnione zarzuty procesowe dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w zakresie, w jakim przyjęto, że wykonujący przewóz pojazdem nienormatywnym przekroczył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o 32,5%, co uzasadniało wymierzenie kary na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w wymiarze [...] zł.
Sąd przedstawiony wyżej pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanego stanowiska NSA, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego był zobowiązany na podstawie art. 7 i 77 kpa, nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zebrane natomiast w sprawie dowody ocenił
z naruszeniem zasady zawartej w art. 80 kpa, t.j. swobodnej oceny dowodów.
W konsekwencji uzasadnienie wydanej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Brak instrukcji oraz brak analizy dokonanej w tym zakresie co do prawidłowości dokonanego ważenia w skarżonej decyzji nie pozwalają sądowi na skontrolowanie prawidłowości warunków ważenia, a zarazem ocenę legalności uzyskanych w ten sposób jego wyników.
Sąd nie podziela natomiast pozostałych zarzutów skargi.
Nie jest uzasadniony zarzut błędnego przyporządkowania stwierdzonych naruszeń wymaganiom związanym z zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII. Jednym z tych naruszeń było przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś podwójną pojazdu o 18,68%. Ze względu na to właśnie przekroczenie (parametr pojazdu), pojazd nie kwalifikuje się do zezwolenia kat. VI (wymagania dotyczące zezwolenia tej kategorii określa lp.6 załącznika nr 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym). Przepis art. 64d ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że zezwolenie kat. VII wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Przepis art. 64d ust. 2 pkt 1 nie dopuszcza, co prawda wydawania zezwoleń kat. VII na przejazd pojazdu nienormatywnego, przewożącego ładunek podzielny. Ale art. 140aa ust. 1 ustawy przewiduje nałożenie kary zarówno za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia, jak za przejazd takich pojazdów niezgodnie z warunkami określonymi dla odpowiedniego zezwolenia.
W rozpoznawanej sprawie organy błędnie więc określiły delikt jako brak zezwolenia kategorii VII, ponieważ, tak jak powiedziano, w przypadku przejazdu pojazdem nienormatywnym, kwalifikującym się do zezwolenia kat. VII przewożącym ładunek podzielny zezwolenia kat. VII nie wydaje się. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, jako że, co oczywiste, przejazd takim pojazdem nienormatywnym podlega również karze, na takich zasadach, jak przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kat. VII.
Sąd nie podziela również zarzutu niewłaściwego wskazania przez organy podmiotu (osoby) wykonującej skontrolowany przewóz drogowy. Okoliczności sprawy nie potwierdzają, że wnoszący skargę kasacyjną nie był podmiotem wykonującym przewóz drogowy. Co prawda przedstawił on umowę dzierżawy pojazdu datowaną na 15 marca 2014 r., obejmującą okres od 17 do 22 marca 2014 r. Dołączył ten dokument z dużym opóźnieniem w stosunku do daty wykonywania przewozu i składania pierwszych wyjaśnień, wcześniej nie ujawniając kontrahenta tej umowy, podając jedynie, że samochód z przyczepą w dniu kontroli był sprzedany, użyczony. Przedstawiona umowa jest dokumentem prywatnym, a więc stanowi jedynie dowód na to, że osoby, które ją podpisały, złożyły oświadczenie w niej zawarte. Prawdziwość jej treści budzi jednak istotne wątpliwości w świetle wyżej przedstawionych okoliczności sprawy - również ze względu na fakt, że kierowca pojazdu wskazał podczas kontroli wnoszącego skargę kasacyjną jako przedsiębiorcę wykonującego przewóz i okazał kontrolującym wystawione na tego przedsiębiorcę zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VI.
Nie został też w ogóle udowodniony zarzut, że pomiaru nacisku na osie pojazdu dokonano dwoma niepołączonymi ze sobą wagami. Spełnienie tego wymagania jest warunkiem prawidłowego pomiaru, niemniej jednak kierowca pouczony o zasadach dokonywania pomiarów i obecny przy tych pomiarach nie zgłaszał w tym zakresie żadnych uwag i zastrzeżeń, a wnoszący skargę nie przedstawił żadnych dowodów, które by podważały prawidłowość zastosowania dwóch wag do pomiaru nacisku na poszczególne osie pojazdu.
Mając jednak na względzie, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń
w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko
w warunkach wyczerpujących ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę. Dlatego za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi administracji publicznej.
Z powołanych wyżej względów zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W ponownym postępowaniu organ uwzględniając stanowisko zawarte w wyroku NSA z 21 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1891/15 i w niniejszym wyroku Sądu będzie zobligowany do załączenia do akt sprawy dokumentów, które pozwolą na ustalenie, że sposób ważenia oraz wyniki ważenia były dokonane w sposób prawidłowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło